Józef Lajb Ab (ur. 22 sierpnia 1863 w Łodzi, zm. 7 lutego 1941 tamże) – żydowski nauczyciel, właściciel i dyrektor szkoły, działacz oświatowy.
thumb|240px|Gimnazjum im. Józefa Aba w Łodzi Życiorys Syn Leona (Lewina) i Berty z Codików. Pracę w szkolnictwie rozpoczął w 1885 mając absolutorium wyższej uczelni. W latach 1897–1910 był prezesem Towarzystwa Nauczycieli i Nauczycielek Żydów oraz członkiem Komitetu Walki z Analfabetyzmem.
W 1910 założył 7-klasową Żeńską Szkołę Handlową w Łodzi przy ul. Spacerowej (obecnie al. T. Kościuszki) 29. W 1913 przenósł ją na ul. Zieloną 8Informator m. Łodzi z kalendarzem na rok 1919, Wydany nakładem Magistratu m. Łodzi Łódź s. 162Informator m. Łodzi z kalendarzem na rok 1920, Opracowany i wydany przez Wydział Statystyczny Magistratu m. Łodzi Łódź s. 395. W 1921 szkoła została przekształcona w Gimnazjum Żeńskie o profilu humanistycznym i przeniesiona została do budynku przy ul. Zielonej 10Księga adresowa miasta Łodzi i Województwa Łódzkiego (…). Rocznik 1937–1939, Zarząd Miejski w Łodzi, Łódź 1937 (?), strona 31 Dział I Szematyzm miasta Łodzi. W 1920 przeprowadzono pierwsze matury. W roku szkolnym 1925/26 pozostał jej właścicielem choć szkoła została przejęta przez grono nauczycieli występujące formalnie jako „Zrzeszenie Pedagogów. Spółka z o.o.” W 1931 przestał być dyrektorem szkoły, a szkoła otrzymała imię Józefa Aba. Dyrektorem szkoły został Ludwik Krajeński, a w latach 1933–1939 dyrektorem była Stella Estera Reinowa. Nauczanie odbywało się w języku polskim, lekcje języka hebrajskiego traktowano jako nadobowiązkowe. Szkoła nie posiadała praw szkoły państwowej, dopiero w roku szkolnym 1938/39 gimnazjum uzyskało takie prawa, natomiast liceum nadal ich nie posiadało.
W latach 30. wraz z córką mieszkał przy ul. Piotrkowskiej 118Księga adresowa miasta Łodzi i Województwa Łódzkiego (…). Rocznik 1937–1939, Zarząd Miejski w Łodzi, Łódź 1937 (?), strona 3 Dział II Wykaz mieszkańców m. Łodzi.
W getcie mieszkał przy ul. Dworskiej 14. Zmarł w getcie 7 lutego 1941 i spoczął na cmentarzu żydowskim „nowym” przy ul. Brackiej (str. L, kw. R, nr grobu 7).
Był żonaty z Bertą (Bajlą Gitlą) (1865–1934), lekarzem dentystą. Miał córkę Nadieżdę (ur. 1896 lub 1899) – nauczycielkę, bibliotekarkę i plastyczkę oraz syna Michała (1894–1916) – studenta matematyki, który jako sanitariusz zmarł w szpitalu pod Tarnopolem i został pochowany w Buczaczu. Losy jego córki Nadieżdy są nieznane.
Przypisy
Bibliografia Kempa Andrzej, Szukalak Marek: Żydzi dawnej Łodzi. Słownik biograficzny Żydów łódzkich oraz z Łodzią związanych, Tom I A-Z. Łódź 2001, Oficyna Bibliofilów, s. 13, . Spis nauczycieli szkół wyższych, średnich, zawodowych, seminariów nauczycielskich oraz wykaz zakładów naukowych i władz szkolnych, zestawione pod redakcją Z. Zagórowskiego, Lwów 1924. Baranowski K.: Żydowskie średnie szkoły ogólnokształcące w Łodzi w latach 1918–1939, „Biuletyn ŻIH” Warszawa 1981 nr 3. 8-klasowe gimnazjum humanistyczne żeńskie Józefa Aba, „Świat” 1924, numer specjalny poświęcony średniemu szkolnictwu w Łodzi.
Kategoria:Ludzie urodzeni w Łodzi Kategoria:Mieszkańcy getta łódzkiego Kategoria:Nauczyciele II Rzeczypospolitej Kategoria:Nauczyciele związani z Łodzią Kategoria:Polscy Żydzi zamordowani podczas Zagłady Kategoria:Pochowani na nowym cmentarzu żydowskim w Łodzi Kategoria:Urodzeni w 1863 Kategoria:Zmarli w 1941 Kategoria:Żydowscy nauczyciele