thumb|Gilshaw Lodge przy Rugby-Bilton Road – dom, w którym Dennis Gabor mieszkał w latach 1936–1948 i w którym w roku 1947 wynalazł holografię (na ścianie budynku – Blue Plaque) Dennis Gabor (ur. 5 czerwca 1900 w Budapeszcie, zm. 9 lutego 1979 w Londynie) – mieszkający w Anglii węgierski fizyk (spec. optyka), laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki za rok 1971.
Życiorys Urodził się w Budapeszcie jako najstarszy syn Adéli i Bernáta Günszberga (dyrektora spółki górniczej) w rodzinie żydowskiej. W 1902 r. jego ojciec uzyskał zezwolenie na zmianę nazwiska na Gábor. Zafascynował się fizyką w wieku 15 lat pod wpływem podręcznika Oriesta Chwolsona, publikacji na temat teorii przyrządów Abbego, fotografii barwnej i metody reprodukcji barw Gabriela Lippmanna. Studiował w Berlinie. Skończył Technische Hochschule Berlin w roku 1924 i uzyskał stopień dr inż. w roku 1927. Bywał również często w University of Berlin, w którym poziom fizyki kształtowali m.in. Albert Einstein, Max Planck, Walther Nernst, Max von Laue. Od roku 1927 pracował w Siemens & Halske AG, gdzie dokonał swojego pierwszego wynalazku – skonstruował typ wysokociśnieniowej lampy rtęciowej (wykorzystywanej później w milionach lamp ulicznych).
W 1933 roku musiał opuścić Niemcy (zob. III Rzesza) i wyjechał do Wielkiej Brytanii. Został zatrudniony w British Thomson-Houston Co. w Rugby i w British Thomson-Houston Research Laboratory, w którym pracował do roku 1948.
W roku 1948, próbując udoskonalić mikroskop elektronowy, otrzymał pierwsze hologramy – jeszcze niedoskonałe.
Od 1 stycznia 1949 pracował w Imperial College w Londynie, początkowo jako wykładowca elektroniki, następnie profesor of Applied Electron Physics, a od przejścia na emeryturę w roku 1967, jako Senior Research Fellow. Od roku 1967 był też członkiem zespołu badawczego CBS Laboratories Stamford, Conn.
Prowadził intensywne prace badawcze w zakresie elektroniki i optyki elektronowej, dotyczące początkowo m.in. teorii komunikacji i stereoskopowej kinematografii. Zajmując się nadal holografią, nazywaną początkowo „wavefront reconstruction” (rekonstrukcja czoła fali), opracował w latach 1948–1951 metodę otrzymywania obrazów trójwymiarowych (zob. historia holografii), która jednak mogła być zastosowana w praktyce dopiero po wynalezieniu lasera w roku 1960. W latach 1950–1953 współpracował z AEI Research Laboratory w Aldermaston.
Został uhonorowany m.in. członkostwem Towarzystwa Królewskiego w Londynie w roku 1956 i honorowym członkostwem Węgierskiej Akademii Nauk w roku 1964.
Za badania nad holografią otrzymał w roku 1971 Nagrodę Nobla. Odznaczony Orderem Imperium Brytyjskiego.
Życie osobiste Ożenił się w roku 1936 w Rugby z Marjorie Louise z domu Butler.
Przypisy , Biographical, Nobel Lecture, December 11, 1971, Holography, 1948-1971
Bibliografia
Linki zewnętrzne Jonathan Ros : HOLOGRAMS, THE FIRST 60 YEARS, Rugby Art Gallery and Museum : This Exhibition celebrates the 60th anniversary of the hologram, which was invented by Hungarian scientist Dennis Gabor in Rugby in 1947.
Kategoria:Inżynierowie elektrycy Kategoria:Węgierscy fizycy XX wieku Kategoria:Żydowscy nobliści – fizyka Kategoria:Optycy Kategoria:Laureaci Medalu Rumforda Kategoria:Europejscy nobliści – fizyka Kategoria:Węgierscy Żydzi Kategoria:Nauczyciele akademiccy Imperial College London Kategoria:Odznaczeni Orderem Imperium Brytyjskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Budapeszcie Kategoria:Urodzeni w 1900 Kategoria:Zmarli w 1979