thumb|Józef Piłsudski jako siewca – Józef „Świrysz” Ryszkiewicz, ok. 1939 mały|240x240px|Reprodukcja obrazu Prowadzą jeńców – Józef Ryszkiewicz (syn) Józef Ryszkiewicz ps. „Świrysz” (ur. 15 maja 1888 w Warszawie, zginął w 1942) – rotmistrz Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej, polski malarz batalista.

Życiorys Był synem artysty malarza Józefa Ryszkiewicza, który nauczył go sztuki malarskiej.

Do Legionów Polskich wstąpił 3 września 1914 i został przydzielony do IV plutonu 2 szwadronu ułanów. 10 listopada 1914 podczas patrolu pod Zieloną koło Pasiecznej został ciężko ranny w pierś i rękę. Od śmierci z wykrwawienia i obrażeń uratowała go ranna w nogę klacz Vera, która przeprawiła się z rannym przez rwącą górską rzekę i wróciła do obozowiska Legionistów. Po długiej kuracji Józef Ryszkiewicz powrócił do zdrowia, ale pozostał mu niedowład ręki więc nie powrócił na front, ale został skierowany do placówki w Piotrkowie Trybunalskim, gdzie był oficerem werbunkowym w służbie Naczelnego Komitetu Narodowego. 12 września 1916 roku został mianowany chorążym w kawalerii. Od sierpnia 1917 był zaszeregowany do Głównego Urzędu Zaciągowego w Warszawie, a od listopada tego roku do Krajowego Inspektoratu Zaciągu.

Od listopada 1918 roku do 30 czerwca 1922 roku był adiutantem osobistym gen. Kazimierza Sosnkowskiego, a jego oddziałem macierzystym był 2 pułk Szwoleżerów Rokitniańskich. Za ten okres służby generał Sosnkowski złożył mu podziękowania, opublikowane na łamach „Polski Zbrojnej”. 27 sierpnia 1920 roku został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 roku w stopniu rotmistrza, w kawalerii, w grupie oficerów byłych Legionów Polskich. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu rotmistrza ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 77. lokatą w korpusie oficerów jazdy (od 1924 roku – kawalerii). Z dniem 1 lipca 1922 roku, na własną prośbę motywowaną złym stanem zdrowia, został przeniesiony w stan nieczynny na okres trzech lat. W 1925 roku został przeniesiony do rezerwy. Został wiceprezesem Związku Oficerów Rezerwy RP i Federacji Polskich Związków Obrońców Ojczyzny.

W 1925 zachęcony przez ojca wstąpił do ugrupowania artystów plastyków Zespół. Tworzył głównie sceny batalistyczne, wystawiał w Zachęcie, uczestniczył w zorganizowanej tam wystawie „Łowiectwo w Sztuce Polskiej”. W 1939 był jednym z wystawiających na Wystawie Polskiego Malarstwa Batalistycznego w Instytucie Propagandy Sztuki. Zaprojektował odznakę Krzyża Siedemdziesięciolecia Powstania Styczniowego.

Zginął w 1942.

Ordery i odznaczenia Krzyż Niepodległości (23 grudnia 1933) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (27 listopada 1929)M.P. z 1929 r. nr 274, poz. 630 „za zasługi na polu pracy niepodległościowej”. Krzyż Walecznych (trzykrotnie: po raz pierwszy 12 lipca 1921) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Krzyż Pamiątkowy 70-lecia Powstania Styczniowego Krzyż Komandorski Orderu Korony Rumunii (Rumunia) Krzyż Oficerski Orderu Legii Honorowej (Francja) Medal Zwycięstwa (Médaille Interalliée)

Przypisy

Bibliografia

Wacława Milewska, Maria Zientara, Sztuka Legionów Polskich i jej twórcy, 1914–1918, Wydawnictwo „Arkady” 1999 .

Kategoria:Członkowie Naczelnego Komitetu Narodowego Kategoria:Członkowie Federacji Polskich Związków Obrońców Ojczyzny Kategoria:Członkowie Związku Oficerów Rezerwy Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (trzykrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Oficerowie kawalerii Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Polacy – Oficerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zwycięstwa Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Korony Rumunii Kategoria:Polscy malarze Kategoria:Rotmistrzowie II Rzeczypospolitej Kategoria:Urodzeni w 1888 Kategoria:Zmarli w 1942 Kategoria:Żołnierze II Brygady Legionów Polskich