Ralph Lundsten (ur. 6 października 1936 w Ersnäs w Szwecji, zm. 5 lipca 2023) – szwedzki kompozytor muzyki elektronicznej, również reżyser filmowy i pisarz. Urodzony w regionie Norrbotten, obecnie mieszka na jednej z wysp Archipelagu Sztokholmskiego, w starym, drewnianym pałacyku Frankenburg z 1878 roku, w której mieści się jego studio nagraniowe Andromeda.
Życiorys W 1958 roku Ralph Lundsten przeprowadził się z północnej Szwecji do miejscowości Saltsjö-Boo nieopodal Sztokholmu. W 1959 roku zbudował studio nagraniowe Andromeda. Jako artysta stworzył swój własny język muzyczny. W latach 60. często współpracował z kompozytorem, organistą i pedagogiem muzycznym Leo Nilsonem z Malmö, właścicielem studia muzycznego Viarp. Muzyka Lundstena, wykonywana na całym świecie, przyniosła mu miano najbardziej znanego szwedzkiego kompozytora.
W latach 60. Ralph Lundsten tworzył filmy krótkometrażowe otrzymując cztery lata z rzędu nagrodę szwedzkiego Instytutu Filmowego. W 1967 roku w Paryżu otrzymał główną nagrodę na Biennale za film krótkometrażowy EMS NR 1, powstały przy współudziale szwedzkiego radia.
Oprócz wystaw własnych Lundsten uczestniczył również w wystawach: Hej stad w Moderna Museet (1966), Feel It w Nationalmuseum (1968), Contemporary Crafts w Nowym Jorku, Biennale w Mediolanie (1968), Triennale w Paryżu (1969) i in.
W latach 1981, 1984 i 1989 Ralph Lundsten współpracował ze Szwedzkim Radiem przy realizacji cyklu programów Sommar; na kanwie tych doświadczeń napisał później książkę Lustbarheter. W roku 1984 Szwedzkie Radio zastąpiło swój dotychczasowy sygnał (autorstwa Hugo Alfvéna) fragmentem zaczerpniętym z kompozycji Ralpha Lundstena, Nordisk natursymfoni nr 4.
W roku 1997 w Niemczech Ralph Lundsten otrzymał nagrodę Schwingungen Preis, "Oscara Muzyki Elektronicznej".
Od roku 2000 jest członkiem London Diplomatic Academy (jako kompozytor i ambasador kulturalny). 16 lutego 2004 otrzymał Medal Alberta Schweitzera – Albert Schweitzer Medal for Science and Peace 50th Anniversary Nobel Prize.
Zmarł 5 lipca 2023 roku według informacji przekazanej przez rodzinę.
Studio Andromeda Studio muzyki elektronicznej i wideo Andromeda, założone w 1959 roku z prymitywnym sprzętem przekształciło się w kolejnych latach w oryginalne i dobrze znane studio muzyki współczesnej. W analogowej części studia znajduje się 32-kanałowy magnetofon, stół mikserski, oraz urządzenia do obróbki dźwięku i syntezatory. Wyposażenie studia zostało uzupełnione o urządzenia cyfrowe i komputery z oprogramowaniem muzycznym. Syntezator Andromatic z połowy lat 60. jest prawdopodobnie najstarszym na świecie syntezatorem analogowym z polifonią i sekwencerem. Kolejny, zbudowany w latach 1970–1971 specjalnie dla studia Andromeda syntezator DIMI-O daje m.in. możliwość rejestracji dźwięku (granego na klawiaturze zwykłej lub wirtualnej) na monitorze telewizyjnym w formie partytury graficznej. Partytura ta może być następnie przeskanowana w dowolnym tempie, do przodu lub do tyłu, z góry i z dołu, z możliwością dokonania zmian brzmienia i ilości zarejestrowanych dźwięków. Inny syntezator, DIMI-S, znany też jako Kärleksmaskinen (pol. maszyna miłości) pozwala na generowanie dźwięku i światła poprzez dotyk i reaguje na zmiany emocji u wykonawcy. Wspomniane instrumenty zostały opracowane we współpracy z fińskim fizykiem Erkki Kurenniemi.
Studio Andromeda jest udostępnione do zwiedzania, a goście mogą m.in. zapoznać się ze wspomnianym Kärleksmaskinen – najstarszym na świecie syntezatorem. Sztokholmskie Musikmuseet zorganizowało 2 wystawy poświęcone życiu i twórczości Lundstena: Fantasin är den del av vår verklighet (1991) i Livskärlek (2000).
Twórczość Muzyka Ralph Lundsten najbardziej znany jest z komponowanej przez siebie muzyki. Skomponował ponad 600 dzieł, wydanych na 91 płytach, napisał muzykę do 100 baletów, skomponował utwory dla Kungliga Dramatiska Teatern, Rikskonserter, Riksteatern oraz dla szwedzkiego radia i telewizji.
Do najbardziej znanych dzieł Lundstena należą: The Symphony of Joy oraz siedem symfonii przyrodniczych opatrzonych fantazyjnymi tytułami, nawiązującymi do dawnej, skandynawskiej mitologii: Strömkarlen (skomponowana w 1973 z okazji 200. rocznicy Sztokholmskiej Opery), Johannes och huldran (balet skomponowany w 1975 dla Oslooperan), En midvintersaga (wykonywana corocznie w sztokholmskiej katedrze w czasie Bożego Narodzenia), En sommarsaga, Trolltagen, Drömmarnas landskap i Årstiderna. Do wyróżniających się dzieł kompozytora należą ponadto: muzyka do Godnattstunden Beppe Wolgera, oraz kompozycja Relaxation and Meditation, odtwarzana w szpitalach i salonach terapeutycznych w celach relaksacyjnych.
Filmy krótkometrażowe 1963 – Främmande planet 1965 – Komposition i tre satser 1966 – Hej natur 1966 – EMS nr 1 1967 – Hjärtat brinner 1968 – Reseminne
Dyskografia EP Dyskografia obejmuje wydawnictwa w formie EP-ek wydane w latach 1964–2008
Albumy LP Dyskografia obejmuje wydawnictwa w formie płyt gramofonowych wydane w latach 1966–1998
LP z udziałem Ralpha Lundstena
Albumy CD Dyskografia obejmuje wydawnictwa w formie płyt kompaktowych wydane w latach 1986–2010
CD z udziałem Ralpha Lundstena (wybór)
DVD Dyskografia obejmuje wydawnictwa w formie płyt DVD wydane w latach 1986–2010
2003 – Sex kortfilmer av Ralph Lundsten (zawiera 6 filmów krótkometrażowych Ralpha Lundstena z lat 60.: Hej natur (1966), EMS NR 1 (1966), Hjärtat brinner (1966/67), Komposition i tre satser (1965), Reseminne (1968), Främmande planet (1962/63, z Rolfem Nilsonem) 2003 – Glasblåsarens barn – som musikal (Musical wystawiony w Vasateatern w 2003, oparty na książce "Glasblåsarns barn" Marii Gripes, z muzyką Ralpha Lundstena) 2005 – Sfärernas Tonsättare 2006 – Strömkarlen 2006 – Konst som rörlig bild – från Diagonalsymfonin till Whiteout (książka i CD) (zawiera m.in. film krótkometrażowy EMS NR 1 Ralpha Lundstena)
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Oficjalna strona artysty
Kategoria:Szwedzcy kompozytorzy Kategoria:Szwedzcy reżyserzy filmowi Kategoria:Szwedzcy twórcy i wykonawcy muzyki elektronicznej Kategoria:Urodzeni w 1936 Kategoria:Zmarli w 1923