Polskie nazewnictwo popularne ryb – zestawienie polskich nazw popularnych (zwyczajowych, wernakularnych) rzędów, rodzin, gatunków i podgatunków ryb, opublikowanych w literaturze ichtiologicznej, encyklopediach, słownikach oraz aktach prawnych dotyczących rybołówstwa oraz ogrodów zoologicznych.
Nazwy rodzin i rzędów przedstawiono w odrębnym artykule.
Poniżej zestawiono nazwy gatunków i podgatunków. Obok nazw popularnych podano aktualne nazwy systematyczne ustalone na podstawie danych internetowych baz Catalog of Fishes i FishBase.
Śluzice (Myxini) i minogi (Petromyzontiformes) Nazwy minóg i minog stosowane są w literaturze zamiennie. Poniżej przyjęto pierwszą z nich. Nazwa popularnaNazwa systematycznaŹródłominóg australijskiMordacia praecoxminóg dalekowschodniLethenteron reissneriminóg dunajskiEudontomyzon danfordiminóg greckiEudontomyzon hellenicusminóg japońskiLethenteron camtschaticumminóg karpackiEudontomyzon danfordiminóg kaspijskiCaspiomyzon wagneriminóg lombardzkiLethenteron zanandreaiminóg morskiPetromyzon marinusminóg południowyGeotria australisminóg północnowłoskiLethenteron zanandreaiminóg rzecznyLampetra fluviatilisminóg strumieniowyLampetra planeriminóg syberyjskiLethenteron kessleriminóg trójzębnyEntosphenus tridentatusminóg ukraińskiEudontomyzon mariaeminóg węgierskiEudontomyzon danfordiminóg WładykowaEudontomyzon vladykoviminóg wschodniLethenteron camtschaticumśluzicaMyxine glutinosaśluzica atlantyckaMyxine glutinosaśluzica brunatnaEptatretus stoutiiśluzica pospolitaMyxine glutinosa
Ryby chrzęstnoszkieletowe (Chondrichthyes) Nazwa popularnaNazwa systematycznaŹródłoaltawelaGymnura altavelaanioł morskiSquatina squatinaarnakHimantura uarnakbrązoszOxynotus centrinachimera (dla rodzaju Chimaera)Chimaera monstrosachimera amerykańskaHydrolagus collieichimera pospolitaChimaera monstrosachlamidaChlamydoselachus anguineusdiabeł morskiManta birostrisdługoszparCetorhinus maximusdrakonHarriotta raleighanadrętwaTorpedo torpedodrętwa brunatnaTorpedo nobilianadrętwa czarnaTorpedo nobilianadrętwa elektrycznaTorpedo torpedodrętwa europejskaTorpedo marmoratadrętwa kalifornijskaTorpedo californicadrętwa pawikTorpedo torpedodrętwa plamistaTorpedo marmoratadrętwa pstraTorpedo marmoratadrętwa śródziemnomorskaTorpedo marmoratadrętwica brazylijskaNarcine brasiliensisgelbaCentrophorus uyatogłowomłot olbrzymiSphyrna tudesgłowomłot pospolitySphyrna zygaenagłowomłot tropikalnySphyrna lewinihakonosCallorhinchus callorynchuskewaczoCentrophorus granulosuskolcoskórOxynotus paradoxuskolczakEtmopterus spinaxkolczak czarnyEtmopterus spinaxkolczak smukłyEtmopterus pusilluskoleńSqualus acanthiaskoleń czarnyCentroscyllium fabriciikoleń czerwonyCentrophorus squamosuskoleń długonosyCentroscymnus crepidaterkoleń długopłetwyEtmopterus princepskoleń iberyjskiCentroscymnus coelolepiskoleń kewaczoCentrophorus granulosuskoleń kolcobrodyDeania calceakoleń krótkonosyCentroscymnus cryptacanthuskoleń piaskowySqualus blainvillekoleń pospolitySqualus acanthiaskoleń ujatoCentrophorus uyatokoleń wielkookiSqualus megalopskosogonAlopias vulpinuskusza młotSphyrna zygaenalamnaLamna nasuslamna dwustępkowaLamna ditropislamna śledziowaLamna nasuslemargoSomniosus rostratusliksaDalatias lichalis morskiAlopias vulpinuslistnikRajella fyllaełobegong brodatyEucrossorhinus dasypogonłopatogłówSphyrna tiburomantaManta birostrismitsukurinaMitsukurina owstonimłotSphyrna zygaenamłot europejskiSphyrna zygaenamłot tyburoSphyrna tiburomobulaMobula mobularmustelMustelus canismustel argentyńskiMustelus schmittimustel gwiaździstyMustelus asteriasmustel psiMustelus canismustel siwyMustelus mustelusmustel śródziemnomorskiMustelus punctulatusogończaDasyatis pastinacaogończa amerykańskaDasyatis americanaogończa arnakHimantura uarnakogończa diamentowaDasyatis dipteruraogończa fioletowaPteroplatytrygon violaceaogończa japońskaDasyatis akajeiogończa pastynakDasyatis pastinacaogończa pelagicznaPteroplatytrygon violaceaogończa perełkowaDasyatis margaritaogończa sabinaDasyatis sabinaogończa zachodniaDasyatis centrouraorleńMyliobatis aquilaorleń afrykańskiPteromylaeus bovinusorleń cętkowanyAetobatus narinariorleń kalifornijskiMyliobatis californicaorleń narinariAetobatus narinariorleń pospolityMyliobatis aquilaostrogłowiecDeania calceaostrogłówDeania calceaostronosIsurus oxyrinchusostronos atlantyckiIsurus oxyrinchusostronos długopłetwyIsurus paucusostronos pacyficznyIsurus oxyrinchuspastynakDasyatis pastinacapatelnicaTaeniura grabatapatelnica niebieskoplamaTaeniura lymmapiła (dla rodzaju Pristis)Pristis clavata, Pristis microdon, Pristis pectinata lub Pristis pristispiła drobnozębnaPristis pectinatapiła zwyczajnaPristis pristispiłogonGaleus melastomuspiłonosPristiophorus japonicuspiłonos japońskiPristiophorus japonicuspłaszczakChlamydoselachus anguineuspłaszczka gładkaDipturus batispłaszczka gwiaździstaAmblyraja radiatapłaszczka karbogłowaRhinoptera bonasuspłaszczka kolczastaRaja clavatapłaszczka nabijanaRaja clavatapłaszczka nagaDipturus batispłaszczka plamistaPotamotrygon motoropłaszczka polarnaAmblyraja hyperboreapłaszczka promienistaAmblyraja radiatapłaszczka rzecznaPotamotrygon motoroprzerazaChimaera monstrosaptaszycaGymnura altavelaptaszyca japońskaGymnura japonicaraja amerykańskaMalacoraja sentaraja arktycznaAmblyraja hyperborearaja białoplamaRaja brachyuraraja bruzdowanaRaja undulataraja ciernistaRaja clavataraja czarnaBathyraja interruptaraja czarnobrzuchaDipturus nidarosiensisraja długonosaRaja rhinaraja drobnookaRaja microocellataraja dwuplamaLeucoraja naevusraja gładkaDipturus batisraja głębinowaRajella lintearaja gwiaździstaRaja asteriasraja kalifornijskaRaja inornataraja kanadyjskaLeucoraja erinacearaja kolczastoogoniastaBathyraja spinicaudaraja kosmataLeucoraja fullonicaraja listnikRajella fyllaeraja maderskaRaja maderensisraja maltańskaLeucoraja melitensisraja motylRaja miraletusraja nabijanaRaja clavataraja nakrapianaRaja montaguiraja ochrowaRhinoraja odairaja ostronosaDipturus oxyrinchusraja piaskowaLeucoraja circularisraja plamistaRaja polystigmaraja polarnaAmblyraja hyperborearaja promienistaAmblyraja radiataraja siwaRostroraja albaraja wielkaBeringraja binoculataraja zimowa amerykańskaLeucoraja ocellataraszplaSquatina squatinaraszpla kalifornijskaSquatina californicaraszpla ciernistaSquatina aculeataraszpla plamistaSquatina oculataraszpla zwyczajnaSquatina squatinarekin białyCarcharodon carchariasrekin błękitnyPrionace glaucarekin brązowyCarcharhinus obscurusrekin brodatyStegostoma fasciatumrekin chochlikMitsukurina owstonirekin dywanowyOrectolobus ornatusrekin foremkowyIsistius brasiliensisrekin gigantycznyCetorhinus maximusrekin kolczastyEchinorhinus brucusrekin ludojadCarcharodon carchariasrekin łososiowyLamna ditropisrekin młotSphyrna zygaenarekin olbrzymiCetorhinus maximusrekin ostronosyIsurus oxyrinchusrekin OwstonaMitsukurina owstonirekin piaskowyOdontaspis feroxrekin polarnySomniosus microcephalusrekin rogatekHeterodontus japonicusrekin słonecznyCetorhinus maximusrekin szaryPrionace glauca, Galeorhinus galeus lub Hexanchus griseusrekin śledziowyLamna nasusrekin tygrysiGaleocerdo cuvierrekin wąsatyGinglymostoma cirratumrekin wielkogębowyMegachasma pelagiosrekin wielorybiRhincodon typusrekinekScyliorhinus canicularekinek brunatnyApristurus brunneusrekinek czarnyCentroscyllium fabriciirekinek leniwyPoroderma africanumrekinek natalskiHalaelurus natalensisrekinek panterkaScyliorhinus stellarisrekinek plamistyScyliorhinus stellarisrekinek psiScyliorhinus canicularochaRhinobatos rhinobatosrocha aksamitnaRhinobatos annulatusrocha czarnobrodaRhinobatos cemiculusrocha aksamitnaRhinobatos annulatusrocha atlantyckaRhinobatos lentiginosusrocha kalifornijskaRhinobatos productusrocha peruwiańskaRhinobatos planicepsrogatek australijskiHeterodontus portusjacksoniroszakRhinobatos albomaculatusryba młotSphyrna zygaenaryba piłaPristis microdon, Pristis pristisrynaSquatina dumerilrynaSquatina squatinarynaRhina ancylostomussiedmioszparHeptranchias perlosiedmioszpar plamistyNotorynchus cepedianussiedmioszpar spiczastogłowyHeptranchias perlosiwoszMustelus mustelusskrzydlakMyliobatis aquilaskrzydlak pospolityMyliobatis aquilaskwatSquatina squatinaskwatina japońskaSquatina nebulosastrzałosmokHarriotta raleighanasześcioszparHexanchus griseussześcioszpar szaryHexanchus griseustawroszCarcharias taurustawrosz piaskowyCarcharias taurustrygon jamajskiUrobatis jamaicensistrygon kolistyUrolophus hallerityburaSphyrna tiburożarłacz białopłetwyCarcharhinus longimanusżarłacz białyCarcharodon carchariasżarłacz błękitnyPrionace glaucażarłacz brunatnyCarcharhinus plumbeusżarłacz brunatny atlantyckiCarcharhinus plumbeusżarłacz ciemnoskóryCarcharhinus obscurusżarłacz czarnopłetwyCarcharhinus limbatusżarłacz jedwabistyCarcharhinus falciformisżarłacz kalifornijskiGaleorhinus galeusżarłacz karaibskiCarcharhinus pereziiżarłacz ludojadCarcharodon carchariasżarłacz ludojadPrionace glaucażarłacz MenisoraCarcharhinus falciformisżarłacz MilbertaCarcharhinus plumbeusżarłacz miedzianyCarcharhinus brachyurusżarłacz olbrzymiCetorhinus maximusżarłacz ostronosy atlantyckiRhizoprionodon terraenovaeżarłacz rafowyCarcharhinus amblyrhynchosżarłacz srebrnopłetwyCarcharhinus albimarginatusżarłacz szaryGaleorhinus galeusżarłacz śledziowyLamna nasusżarłacz tępogłowyCarcharhinus leucasżarłacz tygrysiGaleocerdo cuvierżarłacz wielkogłowyCarcharhinus leucasżarłacz żółtyNegaprion brevirostris
Mięśniopłetwe (Sarcopterygii) Nazwa popularnaNazwa systematycznaŹródłobarramundaNeoceratodus forsteribarramundiNeoceratodus forsterilatimeriaLatimeria chalumnaepłazakLepidosiren paradoxaprapłaziecLepidosiren paradoxaprapłetwiecProtopterus annectensprapłetwiec abisyńskiProtopterus aethiopicusprapłetwiec afrykańskiProtopterus dolloiprapłetwiec brunatnyProtopterus annectensprapłetwiec czarnyProtopterus dolloiprapłetwiec małyProtopterus amphibiusprapłetwiec południowoamerykańskiLepidosiren paradoxaprapłetwiec wielkiProtopterus aethiopicusrogoząbNeoceratodus forsterirogoząb australijskiNeoceratodus forsteriskrzelecProtopterus annectens
Promieniopłetwe (Actinopterygii) Albulokształtne (Albuliformes) Nazwa popularnaNazwa systematycznaŹródłoalbulaAlbula vulpesbelotkaPterothrissus belloci
Amiokształtne (Amiiformes) Nazwa popularnaNazwa systematycznaŹródłoamiaAmia calvamękławkaAmia calvamiękławkaAmia calva
Aterynokształtne (Atheriniformes) Nazwa popularnaNazwa systematycznaŹródłoalaneta indyjskaAtherinomorus lacunosusaterynaAtherina presbyterateryna amerykańskaLeuresthes tenuisateryna argentyńska (jako „Basilichthys argentinensis”)Odontesthes bonariensisateryna atlantyckaAtherina hepsetusateryna BoyeraAtherina boyeriateryna smugobokAtherinops affinisateryna zielonaAtherinopsis californiensisateryna zwyczajna (jako Atherina mochon)Atherina boyeriaterynka czarnomorskaAtherina boyeri ponticaaterynka kaspijskaAtherina boyeri caspiaaterynka madagaskarskaBedotia geayiaterynka śródziemnomorskaAtherina boyeribazylica (jako „Basilichthys argentinensis”)Odontesthes bonariensisbedocja czarnopręgaBedotia geayibedocja madagaskarskaBedotia geayiksiężycówkaLeuresthes tenuislunarkaLeuresthes tenuismenidiaMenidia menidiamenidia berylkaMenidia beryllinamenidia patagońskaOdontesthes smittimodrook GertrudyPseudomugil gertrudaemodrook słonecznyPopondichthys furcatuspromieniczkaMarosatherina ladigesismugobokAtherina hepsetus lub Atherinops affinistęczanka BoesemanaMelanotaenia boesemanitęczanka czarnobrzeżonaMelanotaenia nigranstęczanka czerwonaGlossolepis incisustęczanka filigranowaIriatherina werneritęczanka mniejszaMelanotaenia maccullochitęczanka WerneraIriatherina werneritęczanka większaMelanotaenia nigranstęczanka złotawaMelanotaenia goldiei
Batrachokształtne (Batrachoidiformes) Nazwa popularnaNazwa systematycznaŹródłobatrachHalobatrachus didactylusbatrach kwiczącyAllenbatrachus grunniensropusznik betaOpsanus betaropusznik świecącyPorichthys notatusropusznik świszczącyOpsanus betatauOpsanus tau
Belonokształtne (Beloniformes)