thumb|Łąki nad Słudwią, w tle zakłady EMIT Zakład Maszyn Elektrycznych „EMIT” (Elektryczne Maszyny I Transformatory) – przedsiębiorstwo produkujące trójfazowe maszyny elektryczne, mające siedzibę w Żychlinie, jest najstarszym w Polsce i jednym z większych zakładów o tym profilu produkcji.
Historia Zakład został utworzony 23 września 1921 pod nazwą Polskie Zakłady Elektryczne Brown Boveri SA przez inż. Zygmunta Okoniewskiego na terenie dawnej cukrowni „Walentynów”. W 1923 r. rozpoczęto seryjną produkcję maszyn trójfazowych, a także pierwszych w Polsce silników tramwajowych. W 1926 Okoniewski podobny zakład utworzył w Cieszynie, w 1928 fabryka powiększyła się o halę transformatorów. W latach 1931–1933 zakład wstrzymał produkcję z powodu kryzysu.
Od 1 marca 1933 zakład działał pod nazwą Zakłady Elektromechaniczne Rohn-Zieliński SA-licencja Brown Boveri. Głównymi osiągnięciami firmy przed II wojną światową było dostarczenie silnika do polskiego okrętu podwodnego oraz transformatorów do linii energetycznej Mościce–Starachowice (część pierwszej w Polsce linii wysokiego napięcia Rożnów–Warszawa) oraz do elektrowni w Rożnowie. W 1937 roku dobudowana została przy zakładzie narzędziownia.
Podczas II wojny światowej zakład podlegał firmie Brown Boveri z siedzibą w Mannheim.
Po wojnie fabrykę upaństwowiono i przemianowano na Zakłady Wytwórcze Maszyn Elektrycznych i Transformatorów M-1. 15 marca 1945 rozpoczęły one produkcję, a z początkiem 1951 r. zakład otrzymał patrona Wilhelma Piecka. W latach 1948–1951 rozbudowano zakład o halę maszyn prądu przemiennego. Do połowy lat 50. XX wieku firma, wraz z Elektrobudową, produkowała największe transformatory w kraju. Zakład rozbudowano ponownie o halę maszyn prądu stałego (1961-1964). 24 kwietnia 1967 nazwa została zmieniona na Zakłady Wytwórcze Maszyn Elektrycznych i Transformatorów EMIT im. W. Piecka. W tym samym roku część produkcji transformatorów i kadry technicznej przeniesiono do nowej fabryki transformatorów ELTA w Łodzi.
W 1975 r. przedsiębiorstwo pod względem wielkości zajmowało 2 miejsce (po Petrochemii Płock) w województwie płockim: 1107 mln zł sprzedaży, zatrudnienie 2607 pracowników. 10 grudnia 1975 zakład odwiedził Erich Honecker.
Od 1991 r. przedsiębiorstwo działa jako spółka akcyjna. W 1997 r. przedsiębiorstwo uzyskało certyfikat systemu zapewnienia jakości ISO 9001.
Na początku XXI wieku nastąpił podział przedsiębiorstwa na Zakład Maszyn Elektrycznych EMIT S.A. (Grupa Cantoni), EV Żychlińskie Transformatory (obecnie Fabryka Transformatorów w Żychlinie) i Zakład Narzędziowy „NARMOD” Sp. z o.o.
Przedsiębiorstwo posiada ośrodek wczasowy w Rowach (od 1975). Wcześniej posiadało również ośrodek wypoczynkowy w Zdworzu (od 1963), Zakładowy Dom Kultury (od 1964) oraz pracowniczą spółdzielnię mieszkaniową wraz z Osiedlem Wyzwolenie (pot. Browery od nazwy fabryki Brown Boveri, 1949).
Na terenie zakładu funkcjonuje jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej EMIT.
Rada Miejska w Żychlinie nadając honorowe obywatelstwo gminy założycielowi fabryki stwierdziła:
Produkty thumb|Prądnica synchroniczna eksponowana przez EMIT na Trako 2015 thumb|Tabliczka znamionowa transformatora Silniki i transformatory EMIT są lub były wykorzystywane w takich maszynach jak: okręt podwodny: ORP Sęp – silnik tramwaj: 118N Puma – silnik STDa 250-4A o mocy 95 kW Tatra RT6 MF 06 AC – silnik STDa 280-4 o mocy 104 kW trolejbusy: Solaris Trollino 12 – silnik asynchroniczny STDa 280-6B/175 o mocy 175 kW Solaris Trollino 15 – silnik asynchroniczny STDa 280-6B/175 o mocy 175 kW MAZ 203 – silnik asynchroniczny STDa 280-6B/175 o mocy 175 kW lokomotywa: Newag Dragon – silnik elektryczne zespoły trakcyjne: Newag 19WE – silnik asynchroniczny SXT315-L4C EN57AKM – silnik prądu przemiennego LK450X6
Dyrektorzy i prezesi 1921 – Zygmunt Okoniewski 1922–1927 – inż. Stanisław Śliwiński 1927–1929 – inż. Jerzy Gosiewski 1929–1931 – inż. Stefan Rusz 1932 – inż. Zygmunt Okoniewski 1932–1938 – prof. Zygmunt Gogolewski 1939 – inż. Zygmunt Grabiński 1945–1946 – prof. Eugeniusz Jezierski 1946–1947 – inż. Karol Tomanek 1947–1949 – inż. Aleksander Ekert 1949–1952 – inż. Michał Olszewski 1953 – inż. Jan Guzik 1955 – inż. Zygmunt Kamiński 1956 – inż. Ryszard Adamski 1956–1962 – inż. Roman Popławski 1962–1964 – inż. Jan Kotynia 1964–1967 – inż. Józef Augustyniak 1967–1969 – inż. Tadeusz Rejn 1969–1972 – inż. Jerzy Zadorecki 1972–1973 – inż. Jerzy Kosma 1973–1990 – mgr Mieczysław Bloch 1990–1991 – inż. Bogdan Kołodziej 1991–1999 – mgr inż. Stanisław Piechocki od 1999 – mgr inż. Włodzimierz Kęsicki
Przypisy EMIT Ośrodek Wczasowy Zakładów Wytwórczych Maszyn Żychlin. Dyrektorzy i prezesi kierujący zakładem w latach 1921–2000 w: Powiatowe Życie Kutna nr 10/310 z 26 maja 2011. Chlubne kalendarium w: Powiatowe Życie Kutna nr 10/310 z 26 maja 2011. Oferta inwestycyjna gminy Żychlin, Żychlin 2011.
(web.archive.org). Nadanie pośmiertne Honorowego Obywatelstwa Gminy Żychlin inż. Zygmuntowi Okoniewskiemu – uzasadnienie do Uchwały X/48/11 z 28 czerwca 2011 Rady Miejskiej w Żychlinie. Monitor Polski z 9 kwietnia 1949 (A-21), s. 5, poz. 312. Płocka Rafineria i Petrochemia w latach 1959–2000, monografia, Płock 2010, s. 21, 83. Fabryka Maszyn Elektrycznych i Transformatorów (Żychlin) w: wikimapia.org. Fabryka Maszyn Elektrycznych Celma w Cieszynie w: Historie niektórych fabryk. Fabryki maszyn elektrycznych i transformatorów, s. 398–405. Zakłady Emit w: Historie niektórych fabryk. Fabryki maszyn elektrycznych i transformatorów, s. 405–412. Zdjęcie prądnicy w: NAC.
Linki zewnętrzne (zdj. PAP) Fabryka Motorów Elektrycznych. Polsko-jugosłowiańska wymiana młodzieży (byli partyzanci jugosłowiańscy). Hala maszyn. Żychlin, 1948-02 (zdj. PAP) (zdj. PAP) Sprawozdanie Spółki Akcyjnej pod Firmą: Zakłady Elektromechaniczne Rohn-Zieliński Spółka Akcyjna Licencja Brown Boveri za XIII Rok Operacyjny 1933: przedstawione na zwyczajnem walnem zgromadzeniu w dniu 6 czerwca 1934 r. Sprawozdanie Spółki Akcyjnej pod Firmą: Zakłady Elektromechaniczne Rohn-Zieliński Spółka Akcyjna Licencja Brown Boveri za XIV Rok Operacyjny 1934: przedstawione na zwyczajnem walnem zgromadzeniu w dniu 17 maja 1935 r. Sprawozdanie Spółki Akcyjnej pod Firmą: Zakłady Elektromechaniczne Rohn-Zieliński Spółka Akcyjna Licencja Brown Boveri za XV Rok Operacyjny 1935 : przedstawione na zwyczajnem walnem zgromadzeniu
Kategoria:Żychlin Kategoria:Producenci silników Kategoria:Przedsiębiorstwa w województwie łódzkim