Jan Michajłowicz Pyrski, ros. Иван Михайлович Пырский (ur. 15 stycznia 1906 w Radomiu, zm. 11 września 1967 w Moskwie) – generał pułkownik artylerii Armii Radzieckiej i generał dywizji ludowego Wojska Polskiego.
Życiorys Mimo że był Polakiem, deklarował narodowość rosyjską. W 1914 roku, po wybuchu I wojny światowej, został ewakuowany wraz z rodziną do Rosji. W czerwcu 1922 roku w Teodozji wstąpił ochotniczo do Armii Czerwonej i został przydzielony do dywizjonu artylerii haubic 3 Dywizji Strzelców, a później do Teodozyjskiego dywizjonu artylerii nadbrzeżnej Kerczeńskiego Rejonu Umocnionego. W czerwcu 1924 roku został zwolniony ze służby i przeniesiony do rezerwy. W 1928 roku został powołany do służby w Armii Czerwonej, przydzielony do 75 samodzielnego dywizjonu artylerii 4 Brygady Artylerii i wyznaczony na stanowisko pomocnika dowódcy plutonu. Ukończył szkołę dowódców artylerii i studia w Akademii Wojskowej.
Latem 1941 roku, na początku wojny z Niemcami, dowodził 796 pułkiem artylerii haubic. Następnie pełnił służbę frontową na stanowiskach: dowódcy artylerii-zastępcy dowódcy 269 Dywizji Strzelców, szefa sztabu-zastępcy dowódcy artylerii 60 Armii oraz dowódcy artylerii-zastępcy dowódcy 69 Armii. Dwukrotnie ranny w walkach. 16 listopada 1943 roku awansował na generała majora artylerii.
Od 30 sierpnia 1944 roku służył w Wojsku Polskim. Był organizatorem i dowódcą artylerii 2 Armii WPKazimierz Kaczmarek, Druga Armia Wojska Polskiego, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1978, s. 24.. 16 kwietnia 1945 roku podczas przygotowań do forsowania Nysy Łużyckiej został ciężko ranny. Odłamek granatu moździerzowego przeciął mu tchawicę i struny głosowe. 25 maja 1945 roku awansował na generała dywizji. Wkrótce powrócił do ZSRR.
W Związku Radzieckim powierzono mu stanowisko dowódcy artylerii Zakaukaskiego Okręgu Wojskowego. Następnie pełnił służbę na stanowisku zastępcy dowódcy i dowódcy artylerii Przybałtyckiego Okręgu Wojskowego. 31 października 1951 roku został wyznaczony na stanowisko komendanta Rostowskiej Wyższej Szkoły Artylerii. 31 sierpnia 1954 roku został komendantem Leningradzkiej Wyższej Szkoły Artylerii. W 1957 roku objął obowiązki na stanowisku zastępcy dowódcy Artylerii Sił Zbrojnych ZSRR do spraw uzbrojenia rakietowego i techniki specjalnej. 18 lutego 1958 roku awansował na generała pułkownika artylerii. W styczniu 1961 roku został zastępcą dowódcy Wojsk Rakietowych i Artylerii Sił Zbrojnych ZSRR. Na tym stanowisku między innymi organizował próby z bronią jądrową.
Z dniem 27 stycznia 1962 roku został przeniesiony do rezerwy. Mieszkał w Moskwie. Zmarł 11 września 1967 roku. Pochowany na cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie.
Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (grudzień 1944) Order Krzyża Grunwaldu II klasy (1945) Order Krzyża Grunwaldu III klasy (11 maja 1945)Uchwałą Prezydium Krajowej Rady Narodowej z 11 maja 1945 za bohaterskie czyny i dzielne zachowanie się w walce z niemieckim najeźdźcą. Por. Order Lenina – dwukrotnie (18 listopada 1944 i 19 listopada 1945)
Przypisy
Bibliografia Janusz Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943-1990 t. III: M-S, Toruń 2010, s. 265.
Maciej Szczurowski, Dowódcy Wojska Polskiego na froncie wschodnim 1943-1945. Słownik biograficzny, Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, Pruszków 1996, wyd. II uzupełnione, .
Kategoria:Generałowie dywizji ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Generałowie pułkownicy Sił Zbrojnych ZSRR Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za wyzwolenie Warszawy” Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu II klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie Kategoria:Polacy i obywatele polscy w Armii Czerwonej (1918–1946) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Lenina Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Kategoria:Odznaczeni Orderem Kutuzowa Kategoria:Odznaczeni Orderem Suworowa Kategoria:Odznaczeni Orderem Wojny Ojczyźnianej I klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonej Gwiazdy Kategoria:Radzieccy dowódcy pułków w II wojnie światowej Kategoria:Żołnierze ludowego Wojska Polskiego w II wojnie światowej Kategoria:Radzieccy oficerowie w ludowym Wojsku Polskim Kategoria:Oficerowie dowództwa 2 Armii Wojska Polskiego Kategoria:Urodzeni w 1906 Kategoria:Zmarli w 1967 Kategoria:Ludzie związani z Moskwą Kategoria:Ludzie urodzeni w Radomiu