Nicolas Eymeric (ur. ok. 1316 w Gironie, zm. 4 stycznia 1399 tamże) – aragoński dominikanin, inkwizytor i teolog, autor podręcznika dla inkwizytorów Directorium Inquisitorum.
Życiorys Pochodził z Girony w Katalonii i 4 sierpnia 1334 wstąpił do miejscowego klasztoru dominikanów. Studiował w Tuluzie i Paryżu, uzyskując tytuł doktora teologii (1352). Na początku 1357 został mianowany jednym z inkwizytorów generalnych królestwa Aragonii. Jego nominacja niemal od początku była kontestowana i w rezultacie w 1360 zrezygnował. W 1362 kapituła generalna zakonu w Ferrarze mianowała go wikariuszem aragońskiej prowincji zakonnej. Krótko potem Eymeric był jednym z kandydatów na prowincjała Aragonii; jego rywalem był Bernard Ermengaudi (również inkwizytor). Wobec niemożności osiągnięcia kompromisu przez aragońskich dominikanów papież Urban V mianował prowincjałem Jaume Domènecha, inkwizytora królestwa MajorkiThe Catholic Encyclopedia: Nicolas Eymeric [dostęp 9 grudnia 2012]..
Wkrótce Eymeric odzyskał urząd inkwizytora (być może już w 1361, z pewnością w 1365). Był przeciwnikiem popieranych przez dwór królewski nauk Rajmunda Lullusa (zm. 1315), dopatrując się w nich wielu herezji. Doprowadziło to do licznych konfliktów między nim a królem Piotrem IV, a potem jego następcą Janem I. Sojusznikiem króla był rywal Eymerica, inkwizytor Bernard Ermengaudi. Dwukrotnie (1376–1378 i 1393–1397) Eymeric musiał udawać się na wygnanie na dwór papieski w AwinionieLea, II, s. 170-176; Lea, III, s. 583-586; The Catholic Encyclopedia: Nicolas Eymeric [dostęp 9 grudnia 2012]..
Nicolas Eymeric był obecny w Rzymie podczas Konklawe w kwietniu 1378, które zapoczątkowało wielką schizmę zachodnią w Kościele katolickim. Eymeric zdecydowanie opowiedział się przeciwko legalności wyboru Urbana VI i pozostał gorącym zwolennikiem wybranego we wrześniu 1378 antypapieża Klemensa VIISede Vacante 1378; Depositio Eymeric, a później także jego następcy (od 1394) Benedykta XIII.
Nicolas Eymeric zmarł 4 stycznia 1399 w konwencie dominikańskim w Gironie, dokąd powrócił w 1397.
Działalność inkwizytorska Z uwagi na zaginięcie archiwów inkwizycji aragońskiej z XIV wieku niewiele wiadomo o działalności inkwizycyjnej Eymerica. Na podstawie jego własnych pism oraz wzmianek w innych źródłach wiadomo, że spalił on co najmniej jednego heretyka (Mikołaja z Kalabrii, ok. 1357) i skazał na wieczne więzienie co najmniej trzy inne osoby (Bartolo Janevisio ok. 1369, oskarżony o magię żyd Astrucchio de Piera ok. 1371 i ksiądz Pedro de Ceplanes z Walencji ok. 1390). Śledztwo przeciwko zwolennikom teorii Rajmunda Lullusa w Walencji na początku lat 90. XIV nie zakończyło się wyrokami z powodu interwencji króla Jana I, która doprowadziła do wygnania Eymerica z AragoniiLea, II, s. 175-176; Lea, III, s. 585-586..
Wiadomo też, że Eymeric prowadził procesy przeciwko nekromantom, którym skonfiskował i spalił grimuary takie jak Stół Salomona czy Skarbiec nekromancji. O tych procesach jednak nic bliżej nie wiadomoRichard Kieckhefer, Magia w średniowieczu, Kraków 2001, s. 227-228..
Dzieła Eymeric jest autorem jednego z najbardziej znanych i swego czasu najszerzej rozpowszechnionych podręcznika dla inkwizytorów, zatytułowanego Directorium Inquisitorum. Został on ukończony około 1376, a wydano go drukiem w 1503 w Barcelonie, w 1578, 1585 i 1587 w Rzymie oraz w 1595 i 1607 w Wenecji; Leszek Biały, Dzieje inkwizycji hiszpańskiej, Warszawa 1989, s. 21..
Oprócz Directorium Inquisitorum Eymeric napisał także wiele innych prac teologicznych, prawniczych i polemicznych, m.in.: Tractatus contra daemonum invocatores (1369), dzieło wymierzone przeciwko adeptom magii rytualnej Tractatus de potestate papali (1383), dzieło dedykowane Klemensowi VII Tractatus contra doctrinam Raymundi Lulli, dzieło polemiczne przeciwko poglądom Rajmunda Lullusa, dedykowane Klemensowi VII Dialogus contra Lullistas, dzieło polemiczne przeciwko poglądom Rajmunda Lullusa.
Przypisy
Bibliografia , wszystkie tomy na SUL Books w formacie PDF
Kategoria:Hiszpańscy dominikanie Kategoria:Hiszpańscy inkwizytorzy Kategoria:Zmarli w 1399