Igrzyska Europejskie 2015 – pierwsze igrzyska europejskie, multidyscyplinarne zawody sportowe, które odbyły się w Baku w Azerbejdżanie w dniach 12–28 czerwca 2015 roku.
Informacje ogólne 200px|mały|prawo|Taksówki w Baku z logiem Igrzysk Według pierwotnych założeń zawody miały trwać czternaście dni i kosztować 182 miliony euro, przychody zostały zaś założone na poziomie 124 milionów euro. Deficyt miał być pokryty ze środków rządowych i gospodarza igrzysk. Igrzyska te będą testem organizacyjnym i ekonomicznym przed zaplanowanymi na 2019 rok większymi zawodami.
Przewodniczącą komitetu organizacyjnego została żona prezydenta kraju, Mehriban Əliyeva.
Pod koniec kwietnia 2013 roku ogłoszono ramy czasowe igrzysk – trwać one mają od 12 do 28 czerwca 2015 roku. W marcu 2015 roku ujawniono, iż wstęp na zawody dla dzieci będzie bezpłatny, podobnie jak dostęp do internetu zarówno dla mediów, jak i publiczności.
Wybór gospodarza 400px|mały|prawo|Panorama miasta Baku 8 grudnia 2012 roku w Rzymie podczas 41. zjazdu Europejskiego Komitetu Olimpijskiego podjęto decyzję o zorganizowaniu igrzysk europejskich. Jednocześnie przyznano Baku, jako jedynej kandydaturze, organizację inauguracyjnej edycji tych zawodów. Porozumienie zostało podpisane przez prezydenta i sekretarza generalnego EKO oraz przedstawicieli ministerstwa sportu i Narodowego Komitetu Olimpijskiego Republiki Azerbejdżanu.
Wcześniejsze doniesienia sugerowały, że kandydatury wysuną również Rosja i Turcja.
Baku bezskutecznie ubiegało się o organizację letnich igrzysk olimpijskich w 2016 i 2020 roku.
Symbole Igrzysk mały|Maskotki igrzysk Gazela Jeyran i Granat Nar Konkurs na projekty logo, medali i olimpijskiej pochodni został zorganizowany w lutym 2013 roku.
Symbol igrzysk został zaprezentowany podczas 42. Zgromadzenia Ogólnego Stowarzyszenia Narodowych Komitetów Olimpijskich Europy (EOC). Prezentacji historycznego, pierwszego logo Igrzysk Europejskich dokonał Azad Rahimov, minister sportu i młodzieży w Azerbejdżanie. W jego oczach logo odzwierciedla dumę Azerów z dziedzictwa sportowego, zaangażowanie i gościnność mieszkańców kraju oraz pozycję „krainy wiecznego ognia” na rynku biznesu, turystyki i sportu w Europie i na świecie.
Projektant znaku, Adam Yunisov stwierdził, że logo miało odzwierciedlić pasję i wysokie aspiracje Azerów, być innowacyjne i inspirujące w duchu sportu, ukazywać dynamikę Baku – jednego z najszybciej rozwijających się miast w Europie. Według Yunisova logo łączy pięć podstawowych elementów, które ukształtowały starożytną i współczesną kulturę Azerbejdżanu. Są to ogień, woda, mityczny ptak Simurhg, dywan i granat.
W nocy z 24 na 25 listopada 2014, podczas której stolica Azerbejdżanu – Baku, uroczyście świętowało 200 dni do I Igrzysk Europejskich, po raz pierwszy zaprezentowano oficjalne maskotki imprezy: gazelę Jeyran oraz owoc granatu, który otrzymał imię Nar.
Gazela Jeyran będzie kulturalnym ambasadorem igrzysk. Pokaże odwiedzającym Baku gościom kulturowy dorobek Azerbejdżanu. Gazela jest chronionym gatunkiem w tym kraju, symbolem naturalnego piękna, gracji i czystości państwa.
Nar jest opisywany jako kochający słońce, wesoły owoc granatu, który dojrzewa poza miastem Goychay. Jest pełen energii, uwielbia się bawić, uprawiać sport i będzie aktywnie uczestniczyć w wydarzeniach igrzysk. Owoc granatu symbolizuje jedność w folklorze Azerbejdżanu. Stał się głównym elementem kolorowego brandingu Baku 2015 prezentowanego w całym mieście.
Przebieg zawodów Kalendarz Podczas rozgrywania zawodów zaplanowano 253 wydarzenia.
OCCeremonia otwarcia●Eliminacje1FinałyCCCeremonia zamknięcia
Czerwiec12Pią13Sob14Nie15Pon16Wto17Śro18Czw19Pią20Sob21Nie22Pon23Wto24Śro25Czw26Pią27Sob28NieKonkurencje CeremonieOC CC 20px|alt=|link= Badminton
| bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#ffcc00|2 | bgcolor=#ffcc00|3 | 5 20px|alt=|link= Boks
| bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#ffcc00|5 | bgcolor=#ffcc00|5 | bgcolor=#ffcc00|5 | | 15Gimnastyka|
| bgcolor=#3399ff|● | | bgcolor=#3399ff|● | | bgcolor=#ffcc00|2
| rowspan="5"| 34|
| bgcolor=#3399ff|● | | bgcolor=#ffcc00|2 | | bgcolor=#ffcc00|4
| bgcolor=#ffcc00|1 | | bgcolor=#ffcc00|1 | | bgcolor=#ffcc00|6
| bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#ffcc00|2
| bgcolor=#ffcc00|2 | | bgcolor=#ffcc00|10
| bgcolor=#3399ff|● | | bgcolor=#3399ff|● | | bgcolor=#ffcc00|4
| 20px|alt=|link= Judo
| bgcolor=#ffcc00|5 | bgcolor=#ffcc00|6 | bgcolor=#ffcc00|5 | bgcolor=#ffcc00|2 | 18 20px|alt=|link= Kajakarstwo
| bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#ffcc00|5 | bgcolor=#ffcc00|10
| 15 20px|alt=|link= Karate | | bgcolor=#ffcc00|6 | bgcolor=#ffcc00|6
| 12Kolarstwo20px|alt=|link= BMX
| bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#ffcc00|2 | rowspan=3| 8| | bgcolor=#ffcc00|2
| bgcolor=#ffcc00|2 | | bgcolor=#ffcc00|1 | bgcolor=#ffcc00|1
| 20px|alt=|link= Koszykówka 3×3
| bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#ffcc00|2
| 2 20px|alt=|link= Lekkoatletyka
| bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#ffcc00|1
| 1 20px|alt=|link= Łucznictwo
| bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#ffcc00|1 | bgcolor=#ffcc00|2 | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#ffcc00|1 | bgcolor=#ffcc00|1
| 5 20px|alt=|link= Piłka nożna plażowa
| bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#ffcc00|1 | 1 20px|alt=|link= Piłka wodna | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#ffcc00|1 | bgcolor=#ffcc00|1
| 2 20px|alt=|link= Pływanie
| bgcolor=#ffcc00|7 | bgcolor=#ffcc00|8 | bgcolor=#ffcc00|9 | bgcolor=#ffcc00|7 | bgcolor=#ffcc00|11 | | 42 20px|alt=|link= Pływanie synchroniczne | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#ffcc00|2 | bgcolor=#ffcc00|2
| 4 20px|alt=|link= Sambo
| bgcolor=#ffcc00|8
| 8 20px|alt=|link= Siatkówka | | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#ffcc00|1 | bgcolor=#ffcc00|1 | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#ffcc00|1 | bgcolor=#ffcc00|1 | 4 20px|alt=|link= Skoki do wody
| bgcolor=#ffcc00|2 | bgcolor=#ffcc00|2 | bgcolor=#ffcc00|2 | bgcolor=#ffcc00|2
| 8 20px|alt=|link= Strzelectwo
| bgcolor=#ffcc00|3 | bgcolor=#ffcc00|3 | bgcolor=#ffcc00|2 | bgcolor=#ffcc00|2 | bgcolor=#ffcc00|3 | bgcolor=#ffcc00|3 | bgcolor=#ffcc00|3
| 19 20px|alt=|link= Szermierka
| bgcolor=#ffcc00|2 | bgcolor=#ffcc00|2 | bgcolor=#ffcc00|2 | bgcolor=#ffcc00|3 | bgcolor=#ffcc00|3 | | 12 20px|alt=|link= Taekwondo
| bgcolor=#ffcc00|2 | bgcolor=#ffcc00|2 | bgcolor=#ffcc00|2 | bgcolor=#ffcc00|2
| 8 20px|alt=|link= Tenis stołowy | | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#ffcc00|2 | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#3399ff|● | bgcolor=#ffcc00|2
| 4 20px|alt=|link= Triathlon | | bgcolor=#ffcc00|1 | bgcolor=#ffcc00|1
| 2 20px|alt=|link= Zapasy | | bgcolor=#ffcc00|4 | bgcolor=#ffcc00|4 | bgcolor=#ffcc00|5 | bgcolor=#ffcc00|5
| 24 Suma finałów 13 11 15 21 11 16 11 18 25 13 9 10 21 23 27 9 253Czerwiec12Pią13Sob14Nie15Pon16Wto17Śro18Czw19Pią20Sob21Nie22Pon23Wto24Śro25Czw26Pią27Sob28NieKonkurencje
Dyscypliny Według pierwotnych założeń w igrzyskach brać udział miało około 7000 sportowców, którzy mieli rywalizować w około piętnastu olimpijskich dyscyplinach. Ich wstępna lista obejmowała badminton, boks, judo, kajakarstwo, łucznictwo, piłkę ręczną, rugby 7, siatkówkę, strzelectwo, szermierkę, taekwondo, tenis stołowy i triathlon. Rozważane było także rozgrywanie zawodów w sportach, które nie znajdowały się w programie letnich igrzysk olimpijskich, takich jak karate, futsal czy taniec sportowy.
Początkowo chęci udziału nie wyraziła Międzynarodowa Federacja Zapaśnicza, jednakże po decyzji Komitetu Wykonawczego Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego, który zarekomendował usunięcie zapasów z programu igrzysk olimpijskich w roli prezydenta Międzynarodowej Federacji Zapaśniczej Raphaela Martinettiego zastąpił Nenad Lalović, który zmienił decyzję swojego poprzednika i w marcu 2013 roku podpisał ostatecznie porozumienie, na mocy którego zapasy włączone zostały do programu igrzysk w roku 2015.
Z powodu oddolnych nacisków udział w igrzyskach rozważała również Międzynarodowa Federacja Wioślarska – w lipcu 2013 roku ogłoszono, że wioślarstwo nie pojawi się na tych zawodach z powodu braku odpowiedniego toru regatowego. Rywalizacja w dżudo zostanie rozegrana także w gronie osób niepełnosprawnych czyniąc te zawody pierwszymi kontynentalnymi igrzyskami, które zintegrowały sport niepełnosprawnych do swojego programu.
W programie miało zabraknąć lekkoatletyki i pływania, European Athletics i Europejska Federacja Pływacka wydały bowiem oświadczenia, w których podkreślały wypełnienie terminarza zawodów w tych dyscyplinach. Rywalizacja pływacka odbyła się jednak, choć w wydaniu juniorskim jako mistrzostwa Europy, a organizatorzy gotowi byli zorganizować własne zawody lekkoatletyczne. W listopadzie tego roku European Athletics zaproponowała, by w ramach igrzysk zorganizować zawody na tymczasowym torze ulicznym oraz inkorporować do nich odbywające się w tym roku drużynowe mistrzostwa Europy w lekkoatletyce. W maju 2014 roku podpisano porozumienie, na mocy którego o medale igrzysk będą walczyć uczestnicy Drużynowych Mistrzostw Europy 2015 III ligi, a na początku roku 2015 potwierdzono, że pokazowe zawody uliczne będą się składać z trzech konkursów – męskiego skoku wzwyż oraz skoku o tyczce obojga płci.
Ostatnim sportem dodanym do kalendarza igrzysk było sambo, na rzecz którego lobbował Władimir Putin. Zamknęło to listę dyscyplin na liczbie dwudziestu, w tym szesnastu olimpijskich, organizatorzy podkreślili jednak, iż musieli odrzucić aplikację czternastu sportów. Dwanaście z nich będzie stanowić kwalifikacje do LIO 2016.
() () Gimnastyka ()
() () () Kolarstwo ()
() () () () () Siatkówka ()
Sporty wodne ()
() () () () () ()
Obiekty sportowe Stadion Narodowy – ceremonia otwarcia i zamknięcia igrzysk, lekka atletyka Baku Aquatic Centre – pływanie Stadion Tofiqa Bəhramova – łucznictwo Baku Shooting Center – strzelectwo Baku Sports Hall – badminton, tenis stołowy Water Polo Arena, Basketball Arena, Beach Arena – piłka wodna, koszykówka 3x3, piłka nożna plażowa, siatkówka plażowa Hala Kryształowa – boks, szermierka, karate, taekwondo, siatkówka Tor regatowy w Mingachevir – kajakarstwo BMX Velopark – kolarstwo Narodowe Centrum Gimnastyczne – gimnastyka artystyczna i rytmiczna Heydar Aliyev Arena – judo, sambo, zapasy
Państwa biorące udział w I Igrzyskach Europejskich
mały|Kraje biorące udział w I igrzyskach europejskich (zielony) oraz gospodarz (fioletowy)
W igrzyskach wystąpiły reprezentacje 50 państw świata, które rywalizowały o 253 medale w 30 dyscyplinach. Żeby zwiększyć prestiż imprezy, zdecydowano, że w dwunastu konkurencjach będzie ona także turniejem kwalifikacyjnym do igrzysk olimpijskich. O przepustki do Rio de Janeiro walczyli w Baku: bokserzy, judocy, kolarze, lekkoatleci, łucznicy, pływacy, siatkarze plażowi, strzelcy, zawodnicy taekwondo, tenisiści stołowi, triathloniści i zapaśnicy.
Klasyfikacja medalowa
Klasyfikacja medalowa Lp. Państwo Złoto Srebro Brąz Razem 1. 79 40 45 164 2. 21 15 20 56 3. 18 10 19 47 4. 16 17 33 66 5. 12 13 18 43 6. 10 26 11 47 7. 10 11 22 43 8. 8 14 24 46 9. 8 12 9 29 10. 8 11 11 30 – – – – – – 19. 2 8 10 20
Ceremonia otwarcia Uroczyste otwarcie I Igrzysk Europejskich odbyło się 12 czerwca 2015. Ceremonia otwarcia została wyreżyserowana przez choreografa – Dimitrisa Papaioanu.