Jan Hyc

Jan Hyc (ur. 30 marca 1895 w Zakopanem, zm. 12 maja 1976 w Warszawie) – pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, dwukrotny kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Syn Jana i Marii z Chramców. 3 września 1906 został uczniem cesarskiego i królewskiego Gimnazjum w Nowym Targu, uczelni państwowej z językiem wykładowym polskim. Przez cały okres nauki w gimnazjum był uczniem „chlubnie uzdolnionym”. W roku szkolnym 1910/1911 był skarbnikiem czytelni. W roku szkolnym 1911/1912 był przewodniczącym i skarbnikiem kółka ochrony zwierząt oraz przewodniczącym zarządu czytelni, a także przewodniczącym sekcji literatury staropolskiej kółka literackiego. 1 czerwca 1913 miało miejsce uroczyste ślubowanie nowotarskiej drużyny skautowej imienia Kazimierza Pułaskiego, której był drużynowym w stopniu harcmistrza. W tym samym gimnazjum zatrudniony był do 26 sierpnia 1913 na stanowisku zastępcy nauczyciela Ferdynand Zarzycki, przyszły generał brygady Wojska Polskiego. W roku szkolnym 1913/1914 był przewodniczącym kółka literackiego klasy VIII i autorem referatu „Komedia XIX w.” oraz przewodniczącym samorządu klasowego – „wójtem gminy klasy VIII”. W tym samym okresie kierowana przez niego drużyna skautowa liczyła czterdziestu jeden członków w pięciu zastępach. W dniach 8–10 czerwca 1914 złożył ustny egzamin maturalny. Gimnazjum ukończył z odznaczeniem. 25 sierpnia na czele nowotarskiej drużyny sokolej wymaszerował do Myślenic, a następnie do KrakowaSprawozdanie dyrektora (...) 1907, s. 84. Sprawozdanie dyrektora (...) 1908, s. 36. Sprawozdanie dyrektora (...) 1908/09, s. 105. Sprawozdanie dyrektora (...) 1909/10, s. 88. Sprawozdanie dyrektora (...) 1910/11, s. 67, 78. Sprawozdanie dyrektora (...) 1911/12, s. 32–33, 42, 68. Sprawozdanie dyrektora (...) 1912/13, s. 50, 75. Sprawozdanie dyrektora (...) 1912/13, s. 32–33, 55, 60, 65, 75, 101. Sprawozdanie dyrektora (...) 1913/14, s. 5–6, 9. Na 287 uczniów uczęszczających w 1914 do c.k. Gimnazjum w Nowym Targu wstąpiło do Legionów Polskich 62 (21%), w tym szesnastu abiturientów z 1914..

W czasie I wojny światowej, 25 sierpnia 1914 wraz z drużyną skautową, przez Myślenice, udał się do Krakowa i wstąpił do Legionów Polskich. Przydzielono go do 11 kompanii 2 pułku piechoty, gdzie był dowódcą plutonu, a następnie do 3 pułku piechoty, z którym przebył całą kampanię wojenną. Dowodził tam I plutonem 11 a potem 5 kompanii. 25 czerwca 1915 awansował na chorążego, a 1 listopada 1916 na podporucznikaLista starszeństwa oficerów Legionów Polskich (...), s. 19. Na liście figuruje jako Jan Chyc.. 16 czerwca 1916 został ranny pod Hruziatynem. W 1917, po kryzysie przysięgowym służył w Polskim Korpusie Posiłkowym.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, od 20 listopada 1918 do 14 czerwca 1919 był komendantem klasy 11 H w Szkole Podchorążych Piechoty. 2 stycznia 1920 został powołany do Wojennej Szkoły Sztabu Generalnego w Warszawie, w charakterze słuchacza II Kursu. W kwietniu 1920 został skierowany na front. Od stycznia 1921 kontynuował naukę na I Kursie Normalnym Wyższej Szkoły WojennejSpis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r., s. 28, 658.. We wrześniu 1921, po ukończeniu kursu, pozostał w szkole na stanowisku asystenta. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 461. lokatą w korpusie oficerów piechotyRocznik oficerski 1923, s. 212, 404, 1499.Rocznik oficerski 1924, s. 197, 347, 1362.. Pełniąc służbę w Wyższej Szkole Wojennej pozostawał oficerem nadetatowym 30 pułku strzelców KaniowskichRocznik oficerski 1928, s. 118, 168.. 23 stycznia 1928 awansował na podpułkownika ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928 i 51. lokatą w korpusie oficerów piechoty.

W sierpniu 1929 został przeniesiony z Wyższej Szkoły Wojennej do 60 pułku piechoty Wielkopolskiej w Ostrowie Wielkopolskim na stanowisko dowódcy batalionuDziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 23 sierpnia 1929 r., Nr 15, s. 291.. W grudniu 1929 został przesunięty na stanowisko zastępcy dowódcy 60 ppLista oficerów dyplomowanych (stan z dnia 15 kwietnia 1931 r.), Sztab Główny WP, Warszawa 1931, s. 6.. W październiku 1931 został przeniesiony do Oddziału IV Sztabu Głównego w Warszawie na stanowisko szefa wydziałuDziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 23 października 1931 r., Nr 7, s. 326.Rocznik oficerski 1932, s. 22, 421.. W czerwcu 1933 został przeniesiony ze Sztabu Głównego do 51 pułku piechoty Strzelców Kresowych w Brzeżanach na stanowisko dowódcy pułkuDziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 28 czerwca 1933 r., Nr 8, s. 130..

18 października 1935 został wyznaczony na stanowisko szefa Oddziału IV Sztabu Głównego w Warszawie. 5 sierpnia 1939 został zwolniony z zajmowanego stanowiska i przeniesiony do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr I w Warszawie na stanowisko kwatermistrza.

W czasie kampanii wrześniowej 1939 był kolejno: kwatermistrzem Dowództwa Obrony Warszawy, kwatermistrzem Armii „Warszawy” i od 20 września dowódcą Cytadeli. Podczas obrony Warszawy organizował dostawy amunicji artyleryjskiej z magazynów w Palmirach. Od jesieni 1939 przebywał w niemieckiej niewoli, głównie w Oflagu VII A Murnau. 29 kwietnia 1945 został oswobodzony przez wojska amerykańskie, a następnie wrócił do Polski.

Pracował w spółdzielczości. Zmarł 12 maja 1976 w Warszawie.

Ordery i odznaczenia Krzyż Złoty Orderu Wojennego Virtuti Militari Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 7349 – 17 maja 1922 Krzyż Niepodległości – 12 maja 1931 „za pracę w dziele odzyskania Niepodległości” Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 9 listopada 1926M.P. z 1926 r. nr 259, poz. 729 „za zasługi na polu wychowania i wyszkolenia żołnierza”. Krzyż Walecznych czterokrotnie: po raz 2 i 3 w 1922Rozporządzenie Kierownika MSWojsk. L. 4597/22 (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 9, s. 314) Złoty Krzyż Zasługi – 10 listopada 1928M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 634 „w uznaniu zasług, położonych na polu pracy w poszczególnych działach wojskowości”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kawaler Orderu Legii Honorowej (Francja)

Zobacz też Ruch skautowy na ziemiach polskich Obrona Palmir

Przypisy

Bibliografia

Sprawozdania dyrektora c.k. Gimnazjum w Nowym Targu za rok szkolny (...), Nowy Targ 1907–1914. Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich w dniu oddania Legionów Polskich Wojsku Polskiemu (12 kwietnia 1917), Warszawa 1917. Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r. Dodatek do Dziennika Personalnego M.S.Wojsk. Nr 37 z 24 września 1921 r. Roczniki Oficerskie 1923, 1924, 1928 i 1932. Marian Koral, Płk dypl. w st. sp. Jan Hyc, Wojskowy Przegląd Historyczny Nr 3 (77), Warszawa 1976, s. 331.

Kategoria:Członkowie Polowych Drużyn Sokolich Kategoria:Dowódcy 51 Pułku Piechoty Strzelców Kresowych Kategoria:Harcmistrzowie Kategoria:Jeńcy Oflagu VII A Murnau Kategoria:Ludzie urodzeni w Zakopanem Kategoria:Obrońcy Warszawy (1939) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 30 Pułku Strzelców Kaniowskich Kategoria:Oficerowie dowództwa Armii „Warszawa” Kategoria:Oficerowie dyplomowani II Rzeczypospolitej Kategoria:Oficerowie piechoty Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Polacy – Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Pułkownicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1895 Kategoria:Wykładowcy Wyższej Szkoły Wojennej Kategoria:Zastępcy dowódcy 60 Pułku Piechoty Wielkopolskiej Kategoria:Zmarli w 1976 Kategoria:Żołnierze II Brygady Legionów Polskich