Bylicornik amerykański (Lemmiscus curtatus) – gatunek ssaka z podrodziny karczowników (Arvicolinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae), zamieszkujący tereny zachodniej części Ameryki Północnej.

Zasięg występowania Bylicornik amerykański występuje w zachodniej Ameryce Północnej zamieszkując w zależności od podgatunku: L. curtatus curtatus – środkowo-wschodnia Kalifornia i południowo-zachodnia Nevada, Stany Zjednoczone. L. curtatus intermedius – północno-wschodnia Kalifornia, południowo-wschodni Oregon, południowe Idaho, północna i środkowa Nevada oraz zachodnie Utah, Stany Zjednoczone. L. curtatus levidensis – zachodnie Idaho i południowa Montana na południowy wschód do północno-wschodniego Utah i północnego Kolorado, Stany Zjednoczone. L. curtatus orbitus – południowo-środkowe Utah, Stany Zjednoczone. L. curtatus pallidus – południowy Saskatchewan i południowa Alberta, Kanada oraz Montana, zachodnia Dakota Północna i północno-zachodnia Dakota Południowa, Stany Zjednoczone. L. curtatus pauperrimus – środkowy Waszyngton do południowego Oregonu i skrajnie północnej Kalifornii, Stany Zjednoczone.

Taksonomia Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1868 roku amerykański paleontolog i zoolog Edward Drinker Cope nadając mu nazwę Arvicola curtata. Holotyp pochodził z Pigeon Spring, z gór Magruder, blisko granicy między hrabstwem Inyo w Kalifornii a hrabstwem Esmeralda w stanie Nevada w Stanach Zjednoczonych. Jedyny przedstawiciel rodzaju bylicornik (Lemmiscus) który opisał w 1912 roku angielski zoolog Oldfield Thomas.

Lemmiscus początkowo został utworzony jako podrodzaj Lagurus i wciąż bywa tak traktowany, np. przez Halla. Został zakwalifikowany jako osobny rodzaj bliżej spokrewniony z Microtus niż Lagurus przez Calretona i Mussera (1984). Tak samo podają prace Corbeta i Hilla (1991), Jonesa et al. (1992) oraz Mussera i Carletona (w Wilson i Reeder 1993). Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznają sześć podgatunków.

Etymologia Lemmiscus: rodzaj Lemmus (leming); łac. przyrostek zdrabniający -iscus. curtatus: łac. curtatus „skrócony”, od curtare „skrócić”, od curtus „krótki”. intermedius: łac. intermedius „pośredni, coś pomiędzy”. levidensis: łac. levidensis „niewielki, cienki”, od levis „mały, niewielki, smukły”. orbitus: łac. orbitus „okrągły”, od orbis „koło, pierścień”. pallidus: łac. pallidus „blady”, od pallere „być bladym”. pauperrimus: łac. pauperrimus „bardzo biedny”, stopień wyższy od pauper, pauperis „biedny, skromny”.

Morfologia Bylicornik amerykański jest małym gryzoniem o gęstym, miękkim i stosunkowo długim futerku wybarwionym w części grzbietowej na kolor płowoszary, a na brzuchu na srebrnoszary. Uszy i nos są płowe, a łapy jasnoszare. Włosy u podstawy są ciemnoszare. Silnie owłosiony ogon w górnej części jest ciemnoszary, a w dolnej biały. Bylicornik amerykański wymienia futro dwa razy w roku. Ubarwienie zimowe jest nieco jaśniejsze od letniego. Długość ciała (bez ogona) od 92 do 114 mm, krótkiego ogona – 16–28 mm. Masa ciała dorosłego osobnika wynosi od 17,5 do 25 g. Ucho jest krótkie – od 9 do 16 mm.

Biologia Największą aktywność bylicornika amerykańskiego wykazuje wieczorem. Zimą nie zapada w sen zimowy. Na wolności samica może rodzić we wszystkich porach roku. Możliwe są nawet 3–4 mioty w ciągu roku. Po trwającej około 25 dni ciąży na świat przychodzi średnio 4–6 młodych, ślepych i pozbawionych sierści. Po 21 dniach młode się usamodzielniają, a po upływie około 2 miesięcy osiągają dojrzałość płciową.

Większość autorów określało gatunek jako stadny, ale badania przeprowadzone w południowej części stanu Idaho w 1984 roku sugerują, że (przynajmniej w okresie letnim) zwierzęta prowadzą życie samotnicze lub w parach. Naukowcy nie znaleźli bowiem potwierdzenia dla tezy o kolonijnej strukturze społecznej bylicornik amerykański – nie napotkali wspólnych systemów nor, ani wspólnego gromadzenia żywności.

Bylicornik amerykański zasiedla obszary zachodniej części Ameryki Północnej, gdzie dominuje bylica Artemisia tridentata – roślina wykorzystywana jako podstawa wyżywienia. Siedliska L. curtatus są wyraźniej bardziej suche od typowych dla innych karczowników.

Kopalne ślady Kopalne ślady występowania gatunku w środkowym plejstocenie odkryto w Porcupine Cave Pit w Kolorado, ale także w Nowym Meksyku, czyli daleko poza obecnym zakresem występowania. W południowym Idaho odkryto skamieniałe szczątki przodków L. curtatus datowane na okres pliocenu. W plejstocenie z Europy przeniknęły na kontynent amerykański przeniknął Mimomys hordijki, gatunek blisko spokrewniony L. curtatus. Naukowcy nie określają, czy był to bezpośredni przodek obecnych L. curtatus.

Ekologia Bylicornik amerykański jest roślinożercą. Żywi się bylicami Artemisia tridentata, kwiatostanami, liśćmi i łodygami traw (ale bez ich nasion), Krascheninnikovia z rodziny szarłatowatych, gorczycą i roślinami strączkowymi. Prawdopodobnie Artemisia tridentata odgrywa większą rolę w żywieniu w sezonie zimowym.

Siedlisko Bylicornik amerykański prowadzi życie podziemne. Buduje dość płytki system nor – na głębokości około 12,5 ± 2,6 cm. Tunele są wypłaszczone na dole i zwykle dość niskie. Większość badanych nor miało prostą, liniową budowę z 3–5 wyjść. Komora gniazdowa była wysłana korą bylicy Artemisia tridentata oraz trawami.

Część badaczy jest przekonana, że występowanie L. curtatus jest ściśle związane z siedliskami Artemisia tridentata. Struktura nor w siedlisku badanym w 1984 roku w Idaho sugerowała, że zwierzęta zajmowały je pojedynczo lub w parach, ale nie w kolonii.

+Wymiary nor(Mullican, 1987) Wymiar zakres wymiarów wymiar średni głębokość korytarzy (cm) 8,8–20,3 szerokość korytarzy (cm) 4,6–5,2 wysokość korytarzy (cm) 3,1–3,4 długość korytarzy w norze (m) 0,7–4,6 1,9 średnica komory gniazdowej (cm) 12,4

Bylicornik amerykański czasami wykorzystują opuszczone nory innych gryzoni, na przykład gofferów czy chomikomyszka pędzelkowata (Chaetodipus penicillatus) z rodziny karłomyszowatych.

Przypisy

Nazwy polskie za:

.

Bibliografia

Kategoria:Karczowniki Kategoria:Ssaki Ameryki Północnej Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1868 roku