Paweł Czerwiński, pseud. „Sawa” (ur. w 1841, powieszony 19 marca 1864 w Uszpolu (powiat wiłkomierski)) – dowódca oddziału wojsk polskich w czasie powstania styczniowego.

Ukończył studia w Petersburgu, studiował kolejno na Instytucie Górniczym, Uniwersytecie i Instytucie Technologicznym. Utrzymywał tu ścisłe związki z radykalną rosyjską partią „Narodnaja Wola”. Po wybuchu powstania poszukiwał kontaktów z oddziałami powstańczymi. Przybył na Inflanty, był jednym z organizatorów tamtejszego powstania (w majątku Rycków Marienhausen), później przyłączył się do oddziału Kulczyckiego. Na pograniczu powiatów drysieńskiego i lucyńskiego został schwytany. Był więziony w twierdzy w Dyneburgu. 19 czerwca 1863 został skazany na 4 lata ciężkich robót.

1 lipca zbiegł z więzienia i wrócił do walczących oddziałów, tym razem do Wrześniewskiego. Walczył pod Oniksztami i Traupią. Później, 9 października Czerwiński na czele 20-osobowego oddziału stoczył zwycięską walkę znów pod Oniksztami. 3 stycznia został rozbity pod Sosnówką (w powiecie wiłkomierskim), a sam Czerwiński, ranny, dostał się do niewoli. Wyrokiem sądu z 23 lutego 1864 roku został skazany na śmierć przez powieszenie. Wyrok wykonano nieumiejętnie, dwukrotnie wieszając skazańca.

Uzasadnienie wyroku według Spisu przestępców politycznych skazanych w guberniach: wileńskiej, kowieńskiej, grodzieńskiej, mińskiej, witebskiej, mohylowskiej i augustowskiej, od czasu wybuchłego na Litwie powstania do 1-go października (st. st.) 1864 roku:

Rodzina Był synem Jana i Wiktorii.

Bracia Pawła Czerwińskiego: Jan był dowódcą oddziału w Lubelskiem – został rozstrzelany w Kijowie Rajmund walczył w partii Topora (Ludwika Zwierzdowskiego) – został zabity.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Petersburskiego Kategoria:Dowódcy oddziałów powstania styczniowego Kategoria:Polacy – skazani na karę śmierci w Imperium Rosyjskim Kategoria:Powstańcy styczniowi – straceni przez władze rosyjskie Kategoria:Powstańcy styczniowi w niewoli rosyjskiej Kategoria:Straceni przez powieszenie Kategoria:Urodzeni w 1841 Kategoria:Zmarli w 1864