Kadysz, Kadysz Rządowy (, Kadysz; , Kadysz) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie grodzieńskim, na północ od Sopoćkiń, przy granicy z Litwą, nad Czarną Hańczą.
Kadysz jest położony przy starej drodze z Sopoćkin do Kopciowa na Litwie, 4 km od granicy.
W spisie z 1827 roku wyliczono aż pięć oddzielnych części miejscowości z 34 domami i 201 mieszkańcami. W spisie z 1878 roku wyodrębniono trzy części – Kadysz-Hołowieńczyce (17 domów i 270 mieszkańców), Kadysz Rządowy (15 domów i 108 mieszkańców) i Kadysz Gineta (12 domów i 48 mieszkańców).
21 maja 1863 roku oddział powstańczy pod dowództwem płk Józefa Konstantego Ramotowskiego "Wawra" stoczył zwycięską bitwę z wojskami rosyjskimi nieopodal wsi. Poległo ponad 14 powstańców. Straty rosyjskie oceniono na 120 zabitychAdam Czesław Dobroński, Historia województwa podlaskiego, Białystok 2010, s. 148–150. . Obok wsi, 1 km od granicy białorusko-litewskiej, w lesie, znajduje się mogiła z napisem "BOJOWNIKOM • 1863 • ROKU" i nazwiskami poległych powstańców: Butkiewicz, Józef Hłasko, Pronaszko, Werpachowski.
W II Rzeczypospolitej miejscowość wchodziła w skład gminy Wołłowicze, w powiecie augustowskim, w województwie białostockim.
W Kadyszu był urodzony w 1918 polski duchowny, Władysław Mieszczański, zesłaniec w ZSRR w latach 1940–1948Ks. Józef Łupiński (oprac.): „Śp. Kanonik Władysław Mieszczański” zob.:https://web.archive.org/web/20150925192259/http://www.kuria.lomza.pl/index.php?wiad=2649 [dostęp: 24 sierpnia 2023].. Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Wsie w rejonie grodzieńskim