Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte (AMW) – uczelnia publiczna, której siedziba zlokalizowana jest w Gdyni, w Polsce. Założona została w 1922 roku.
Placówka nadzorowana jest przez Ministra Obrony Narodowej. Kształci podchorążych, oficerów oraz cywili na kierunkach związanych z nawigacją i mechaniką morską oraz obronnością. Wywodzi się z Tymczasowych Instruktorskich Kursów dla Oficerów, Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej, Szkoły Podchorążych Marynarki Wojennej oraz Wyższej Szkoły Marynarki Wojennej.
Historia Tymczasowe Instruktorskie Kursy dla Oficerów (1921) Po utworzeniu Marynarki Wojennej 28 listopada 1918 przez Naczelnego Wodza, Tymczasowego Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego przystąpiono do organizowania od podstaw tego rodzaju sił zbrojnych. Jednym z głównych zadań było utworzenie systemu szkoleniowego. W związku ze znaczącym brakiem kadr podoficerskich i marynarskich początkowo zajęto się kształceniem specjalistów i poborowych, formując w 1920 Szkołę Marynarzy oraz dywizjon ćwiczebny.
Ze względu na znaczną liczbę oficerów przybyłych z marynarek wojennych państw zaborczych nie było natychmiastowej potrzeby tworzenia systemu szkolnictwa dla tego korpusu. Dopiero po wojnie polsko-bolszewickiej, w której wzięła udział znaczna część składu osobowego Marynarki Wojennej rozpoczęto budowę morskiej szkoły oficerskiej. Rozkazem szefa Departamentu dla Spraw Morskich gen. por. mar. Kazimierza Porębskiego, z dniem 20 marca 1921 sformowano w Toruniu Tymczasowe Kursy Instruktorskie dla Oficerów (TIK), które były formą przejściową i polegały na przeszkalaniu oficerów i podoficerów z Wojsk Lądowych do służby na okrętach. Na 18-miesięczną naukę przyjmowano kandydatów posiadających już wiedzę wojskową i techniczną. Zajęcia teoretyczne obejmowały przedmioty dotyczące nawigacji morskiej, budowy okrętów i uzbrojenia okrętowego oraz taktyki morskiej, wprowadzono naukę języka angielskiego. W trakcie szkolenia prawie połowę czasu (8 miesięcy) stanowiły praktyki morskie na okrętach. Dowódcą był mjr mar. Adam Mohuczy. Tymczasowe Kursy Instruktorskie ukończyło 39 oficerów.
Oficerska Szkoła Marynarki Wojennej (1922) mały|Dawna siedziba Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej w Toruniu 1 października 1922 szef Departamentu dla Spraw Morskich wadm. Kazimierz Porębski nakazał do 6 listopada 1922 utworzyć Oficerską Szkołę Marynarki Wojennej (OSMW) w Toruniu. Nowa, składająca się tylko z 1 wydziału, szkoła miała realizować program kształcenia oficerów pokładowych od podstaw. Kandydaci rekrutowani byli również ze środowiska cywilnego i nie musieli posiadać znajomości wiedzy wojskowej i technicznej. Początkowo czas nauki wynosił 2 lata, a w 1924 wydłużony został do 3 lat. Wykłady dzieliły się na przedmioty ogólnowojskowe (musztra, regulaminy itp.), morskie (nawigacja, meteorologia, uzbrojenie itp.), pomocnicze (chemia, matematyka, fizyka) oraz ogólne (prawo, języki obce itp.). Podczas nauki podchorążowie odbywali w sumie rok praktyk morskich na OORP „Komendant Piłsudski” i „Generał Haller” oraz innych jednostkach pływających.
Komendanci Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej:: kmdr por. Adam Mohuczy (1 października 1922 – 6 października 1924) kmdr Witold Panasewicz (6 października 1924 – 15 października 1925) kmdr Czesław Petelenz (15 października 1925 – 10 listopada 1926) kmdr por. dypl. Stefan Frankowski (23 listopada 1926 – 18 października 1928)
Szkoła Podchorążych Marynarki Wojennej (1928) mały|Wydział Nawigacji i Uzbrojenia Okrętowego AMW mały|Dziedziniec Akademii Marynarki Wojennej, budynek oznaczony napisem „AMOR PATRIAE SUPREMA LEX” (Miłość ojczyzny prawem najwyższym) mały|Budynek Biblioteki Głównej AMW oraz audytorium Kolejna zmiana nazwy szkoły związana była z reorganizacją szkolnictwa w całym Wojsku Polskim. Zgodnie z zarządzeniem ministra spraw wojskowych marsz. Polski Józefa Piłsudskiego 19 października 1928 Oficerską Szkołę Marynarki Wojennej przemianowano na Szkołę Podchorążych Marynarki Wojennej (SPMW). W stosunku do Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej system rekrutacji i kształcenia pozostał niezmieniony, natomiast znacznie zreorganizowano strukturę. Od 1931 zaczęto przyjmować kandydatów na oficerów w Morskim Korpusie Technicznym. W tym celu utworzono 2 Wydziały: Morski i Techniczny. Praktyki podchorążych Wydziału Morskiego odbywały się głównie na ORP Iskra, a Wydziału Technicznego na ORP Wilia. W 1935 powstał Wydział Administracyjny przeznaczony dla przyszłej administracji morskiej. W 1938 szkołę przeniesiono z Torunia do Bydgoszczy. mały|Podchorążowie starszego rocznika na pokładzie ORP „Iskra” w 1938 W Szkole Podchorążych Marynarki Wojennej wprowadzono na wzór francuski system kursów przeznaczonych dla oficerów: Oficerskie Kursy Taktyczne (OKT) – od 1930, Kurs Oficerów Artylerii Morskiej (KOAM) – od 1932, Kurs Oficerów Sygnałowych (KOS) – 1932, Kurs Oficerski Obserwatorów Lotnictwa Morskiego (KOOLM) – od 1933, Kurs Oficerów Broni Podwodnej (KOBrP) – od 1934, Kurs Oficerów Nawigacyjnych (KON) – od 1934 oraz Wyższy Kurs Taktyczny (WKT) – od 1938. W latach 1928–1939 Wydział Morski ukończyło 173, Wydział Techniczny 23, a Wydział Administracyjny 12 słuchaczy. Kursy odbyło 158 oficerów.
Podczas wojny obronnej Polski w 1939 oficerowie i podchorążowie Szkoły Podchorążych Marynarki Wojennej, którzy przebywali w kraju brali czynny udział w działaniach wojennych, głównie na lądzie. 24 sierpnia 1939 wyokrętowano podchorążych średniego rocznika i wraz z kandydatami odbywającymi szkolenie unitarne na Oksywiu odesłano do Bydgoszczy. W dniu wybuchu wojny komendant otrzymał rozkaz ewakuacji szkoły do Pińska, gdzie 12 września nastąpiło rozwiązanie szkoły. Jednocześnie kmdr Morgenstern mianował kandydatów podchorążymi, a podchorążych średniego rocznika promował na podchorążych starszego rocznika. Podchorążych starszego rocznika wcielono do formujących się ze spieszonych marynarzy Flotylli Pińskiej batalionów morskich, a wszyscy podchorążowie młodszego rocznika wstąpili do tych pododdziałów na ochotnika.
Na okręty Floty oddelegowano 14 podchorążych starszego rocznika, z których 6 w ramach realizacji planu „Peking” przeszło na niszczycielach do Wielkiej Brytanii. Również do Wielkiej Brytanii przedostało się 3 oficerów i 60 podchorążych, którzy w momencie rozpoczęcia wojny odbywali zagraniczne rejsy szkolne na OORP „Iskra” i „Wilia”, a także niektórzy uczestnicy kampanii wrześniowej.
W latach 1928–1939 Szkołą Podchorążych Marynarki Wojennej dowodzili: kmdr dypl. Stefan Frankowski (19 października 1928 – 13 maja 1929) p.o. kpt. mar. dypl. Jerzy Kłossowski (13 maja 1929 – 23 maja 1929) kmdr por. Karol Korytowski (23 maja 1929 – 4 kwietnia 1933) kmdr por. Tadeusz Morgenstern-Podjazd (4 kwietnia 1933 – 10 października 1937) kmdr por. dypl. Tadeusz Stoklasa (10 października 1937 – 18 sierpnia 1939) kmdr Tadeusz Morgenstern-Podjazd (18 sierpnia 1939 – 19 września 1939).
Szkoła Podchorążych Marynarki Wojennej (1939) 25 listopada 1939 rozkazem szefa Kierownictwa Marynarki Wojennej kadm. Jerzego Świrskiego reaktywowano w Wielkiej Brytanii Szkołę Podchorążych Marynarki Wojennej. Głównym celem odtworzenia szkoły było dokończenie procesu kształcenia przez podchorążych, którym udało przedostać się do Wielkiej Brytanii. W późniejszym okresie kandydatów na oficerów rekrutowano także spośród podoficerów i marynarzy. System nauczania nie zmienił się znacznie w stosunku do czasów przedwojennych, ale praktyka morska odbywała się głównie na okrętach Royal Navy. 17 września 1943 szef Kierownictwa Marynarki Wojennej kadm. Jerzy Świrski powołał do życia Szkołę Podchorążych Rezerwy Marynarki Wojennej (SPRMW), która miała wspólną komendę ze Szkołą Podchorążych Marynarki Wojennej. Nowa szkoła przygotowywała kadry dla przyszłej Marynarki Wojennej w Polsce, którą planowano utworzyć po zakończeniu II wojny światowej.
Szkoła Podchorążych Marynarki Wojennej mieściła się kolejno na ORP Gdynia i w Plymouth, a od 1943 razem ze Szkołą Podchorążych Rezerwy Marynarki Wojennej w Bickleigh i Okehampton. 25 listopada 1946 obydwie szkoły zlikwidowano zarządzeniem szefa Kierownictwa Marynarki Wojennej kadm. Jerzego Świrskiego. Od 1939 do 1946 Szkoły Podchorążych Marynarki Wojennej ukończyło: w Korpusie Morskim 53 podporuczników marynarki i 40 podporuczników marynarki rezerwy, w Morskim Korpusie Technicznym 16 podporuczników marynarki i 2 podporuczników marynarki rezerwy, a w Korpusie Oficerów Służb Marynarki Wojennej 5 podporuczników marynarki i 9 podporuczników marynarki rezerwy. Absolwentami kursów było 49 oficerów.
Komendanci Szkół Podchorążych Marynarki Wojennej w Wielkiej Brytanii: kmdr por. Ludwik Ziębicki (25 listopada 1939 – 18 stycznia 1940) kmdr Witold Zajączkowski (18 stycznia 1940 – 18 października 1940) kmdr por. Włodzimierz Kodrębski (18 października 1940 – 5 października 1941) p.o. kmdr ppor. Mirosław Kownacki (5 października 1941 – 20 marca 1942) p.o. kmdr ppor. Zbigniew Wojewódzki (20 marca 1942 – 18 października 1943) kmdr por. Wojciech Francki (18 października 1943 – 28 sierpnia 1945) kmdr Tadeusz Morgenstern-Podjazd (18 października 1945 – 25 listopada 1946).
Oficerska Szkoła Marynarki Wojennej (1946)
18 stycznia 1946 naczelny dowódca ludowego Wojska Polskiego marsz. Polski Michał Rola-Żymierski polecił utworzyć wojskową szkołę morską. Wykonując polecenie Szef Sztabu Generalnego, pełniący obowiązki Dowódca Marynarki Wojennej kmdr dypl. Adam Mohuczy wydał 1 lutego 1946 rozkaz o sformowaniu w Gdyni Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej (OSMW). Odtworzona w powojennej Polsce Oficerska Szkoła Marynarki Wojennej była przejściowym rozwiązaniem przed utworzeniem wyższej wojskowej uczelni morskiej. Po utworzeniu Wyższej Szkoły Marynarki Wojennej zakończono przyjmowanie kandydatów i rozwiązano Oficerską Szkołę Marynarki Wojennej.
Pierwszy rocznik rozpoczął naukę w systemie 3-letnim, w kolejnych latach wprowadzono 4-letni okres nauczania. Do szkoły przyjmowano kandydatów, którzy mieli ukończone 4 klasy szkoły średniej, a pierwszeństwo przysługiwało marynarzom i podoficerom Marynarki Wojennej oraz oficerom Wojsk Lądowych. Na Wydziale Pokładowym nauka składała się z cyklów: ogólnego, politycznego, prowadzenia okrętów, taktyki morskiej, broni morskiej, wiedzy morskiej, łącznościowo-radiolokacyjnego oraz praktyki morskiej. Natomiast na Wydziale Technicznym plan nauki zawierał przedmioty ogólne, polityczne, ogólnotechniczne, elektroniczne, elektrotechniczne, silnikowe oraz praktyki morskie i zakładowe. Na koniec edukacji podchorążowie zdawali egzaminy i prace dyplomowe, po zaliczeniu których otrzymywali specjalności, na Wydziale Pokładowym – pokładową, a na Wydziale Technicznym: parową, spalinową lub elektryczną. Początkowo praktyki morskie odbywały się na cywilnej fregacie s/y „Dar Pomorza”. W 1948 szkole podporządkowano szkuner szkolny ORP „Iskra”, a w 1951 parowiec szkolny ORP „Zetempowiec”. Oficerską Szkołę Marynarki Wojennej ukończyło ok. 500 oficerów.
W latach 1946–1958 Oficerską Szkołą Marynarki Wojennej kierowali: p.o. kmdr ppor. Stanisław Mieszkowski (3 lipca 1946 – 5 marca 1947) kmdr por. Adam Rychel (5 marca 1947 – 4 kwietnia 1948) kmdr Robert Satanowski (4 kwietnia 1948 – 7 października 1949) kmdr Wiktor Rukiewicz (7 października 1949 – 5 listopada 1951) p.o. kmdr por. Tadeusz Makarewicz (5 listopada 1951 – 24 grudnia 1952) kmdr Mikołaj Rożkow (24 grudnia 1952 – 13 września 1954) kmdr Stanisław Leszczyński (13 września 1954 – 18 października 1958). Dwaj pierwsi komendanci byli więzieni i torturowani przez komunistyczne władze. Kmdr Stanisław Mieszkowski został po "procesie" w ramach sprawy zwanej spiskiem komandorów zamordowany w 1952 r. i pochowany potajemnie na tzw. „Łączce” na terenie Cmentarza Wojskowego na Powązkach w Warszawie. W 2016 roku prezydent RP Andrzej Duda, na wniosek Ministra Obrony Narodowej, mianował go pośmiertnie kontradmirałem, jako „Żołnierza Wyklętego”.
Wyższa Szkoła Marynarki Wojennej (1955)