mały|Grób Władysława Romańczyka na cmentarzu Komunalnym Północnym w Warszawie Władysław Romańczyk, ps. „Czarny”, „Kula”, „Rosa”, „Wir” (ur. 2 stycznia 1898 w Pakoszówce, zm. 26 maja 1982 w Warszawie) – oficer służby stałej piechoty Wojska Polskiego, wykładowca, podczas II wojny światowej major w SZP/ZWZ/AK, komendant Obwodu ZWZ Sanok i Obwodu AK Rawa Mazowiecka.
Życiorys Syn Jana (rolnik w Pakoszówce) i Marii Tymczyszyn. 6 września 1919 zdał egzamin dojrzałości w Państwowym Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku.
Był uczestnikiem działań niepodległościowych w latach 1916–1918. W listopadzie 1918 został przyjęty do Wojska Polskiego. Podczas wojny polsko-ukraińskiej (1918–1919) był operatorem ckm w pociągu pancernym „Gromobój”. Następnie w szeregach 26 pułku piechoty brał udział w polsko-bolszewickiej (1919–1920). Z 26 pułku piechoty został skierowany do Wielkopolskiej Szkoły Podchorążych Piechoty w Bydgoszczy. Dekretem z 16 lutego 1921 został awansowany na stopień podporucznika piechotyDz. Pers. MSWoj. Nr 89 z 26 lutego 1921.. Został zweryfikowany w tym stopniu ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919Roczniki oficerskie MSWoj. 1924, 1928, 1932 (rocznik oficerski: 1924 - s. 186, 1928 - s. 243, 1932 - s. 805).. Został awansowany do stopnia porucznika piechoty w korpusie oficerów piechoty ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1920 i lokatą 43. Z dniem 7 stycznia 1925 został odkomenderowany na IX-ty 5 miesięczny kurs doszkolenia dla młodszych oficerów piechoty w Chełmnie. Po ukończeniu kursu w czerwcu 1926 powrócił do macierzystego pułkuDz. Pers. MSWoj. Nr 26 z 4 marca 1925.. W 1931 został przeniesiony z 26 pułku piechoty do Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie, gdzie w okresie 1931–1934 pełnił funkcję instruktora w 2 kompanii ckm, a od 1934 do 1935 był instruktorem w 1 kompanii ckm. 27 czerwca 1935 został mianowany na stopień kapitana ze starszeństwem z 1 stycznia 1935 i 1. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W tym samym roku został przeniesiony do Szkoły Podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej na stanowisko instruktora i wykładowcy. W marcu 1939 pełnił służbę w Szkole Uzbrojenia w Warszawie na stanowisku wykładowcy kompanii szkolnej rusznikarzy. Wówczas, w tym samym stopniu i starszeństwie, zajmował 6. lokatę w korpusie oficerów uzbrojenia.
We wrześniu 1939 jako szef uzbrojenia 33 Dywizji Piechoty, która zmobilizowała się w Grodnie pod dowództwem płk. Zielińskiego po wybuchu II wojny światowej podczas kampanii wrześniowej walczył z Niemcami od 1 do 27 września 1939 w rejonie: Ostrołęka-Łomża, Węgrów, Biała Podlaska, Chełm, Kraśnik. Uniknął niewoli i po zakończeniu działań wojennych przebywał na Podkarpaciu. Był czynny w konspiracji SZP/ZWZ/AK. Początkowo od listopada do grudnia 1939 był dowódcą powiatowym SZP w Sanoku, potem od grudnia 1939 do przełomu stycznia i lutego 1940 był komendantem Obwodu ZWZ SanokAndrzej Zagórski, Konspiracja w Sanoku w okresie okupacji. W latach II wojny światowej i konspiracji w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, s. 743.Andrzej Brygidyn. Kryptonim „San”, Sanok 1992 (), którego struktury organizował od podstawAndrzej Zagórski, Okręg AK Kraków [w:] AK – Rozwój organizacyjny. Warszawa 1996Stanisław Piwowarski, Okręg Krakowski SZP/ZWZ/AK 1939–1945. Kraków 1994. (w jego sztabie był m.in. Tadeusz Wojtowicz). W obliczu zagrożenia dekonspiracją w 1940 został przeniesiony na inny terenAndrzej Zagórski, Konspiracja w Sanoku w okresie okupacji. W latach II wojny światowej i konspiracji w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, s. 701.Andrzej Zagórski, Struktura Inspektoratu Rejonowego ZWZ/AK Krosno [w:] Kurierskim szlakiem po Beskidzie Niskim. Brzozów 1989.Andrzej Daszkiewicz, Ruch oporu w regionie Beskidu Niskiego: 1939–1944. Warszawa 1975.. W okresie maja 1944 do października 1944 pełnił funkcję komendanta Obwodu AK Rawa Mazowiecka w Okręgu AK ŁódźEugeniusz Wawrzyniak, Na rubieży Okręgu AK Łódź, Warszawa 1988. .Eugeniusz Wawrzyniak, Z dziejów rawskiego podziemia [w:] Okręg Łódzki AK. Warszawa 1994.. Został awansowany rozkazem KG AK nr L. 400/BP z 25 lipca 1944 do stopnia majora służby stałej ze starszeństwem z dniem 3 maja 1944. W okresie akcji „Burza” latem 1944 dowodził siłami AK obwodu.
Został pochowany na Cmentarzu Komunalnym Północnym w Warszawie (kwatera W-XV-2-8-1).
Ordery i odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (pośmiertnie, 24 kwietnia 2018) „za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej”. Srebrny Krzyż Zasługi (22 maja 1939) „za zasługi w służbie wojskowej”.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku Kategoria:Członkowie Służby Zwycięstwu Polski Kategoria:Członkowie załóg polskich pociągów pancernych w wojnie polsko-ukraińskiej Kategoria:Kapitanowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Kapitanowie uzbrojenia II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie Okręgu Kraków AK Kategoria:Oficerowie Okręgu Łódź AK Kategoria:Pochowani na cmentarzu komunalnym Północnym w Warszawie Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1898 Kategoria:Wojskowi związani z Sanokiem Kategoria:Zmarli w 1982