Erwin Guido Kolbenheyer (ur. 30 grudnia 1878 w Budapeszcie, zm. 12 kwietnia 1962 w Monachium) – austriacki pisarz, poeta i dramaturg, związany z III Rzeszą.
Wczesne lata Urodzony na terenie Austro-Węgier, uczęszczał do szkoły w Budapeszcie, a następnie kontynuował edukację w Karlovych Varach i Wiedniu. Po zakończeniu nauki został pisarzem, tworząc głównie powieści historyczne. W latach 1917–1925 opublikował jedno ze swoich najsłynniejszych dzieł, trylogię „Paracelsus” poświęconą postaci ojca nowożytnej medycyny. W „Paralcelsusie” Kolbenheyer przedstawił założenia Volkizmu, zaś tytułowego bohatera jako przedstawiciela rasy nordyckiej, walczącego z degeneracją rasową oraz próbującego odkryć źródło nieśmiertelności. Związany z ruchem Niemców sudeckich i popularny wśród środowisk nacjonalistycznych, Kolbenheyer w 1925 opublikował książkę „Die Bauhütte”, w której zawarł twierdzenia bliskie nazizmowi, krytykując m.in. chrześcijaństwo i w jego odrzuceniu widząc szansę na zbawienie Niemiec. Książka ta była jedną z głównych inspiracji dla Alfreda Rosenberga podczas pisania przez niego jednej z najważniejszych książek okresu III Rzeszy – Mit dwudziestego wieku.
Związki z nazizmem W swoich pracach i artykułach z lat 20 i 30 często wychwalał system wprowadzany w III Rzeszy przez Adolfa Hitlera, biorąc go w obronę, gdy po akcji palenia książek wiele środowisk twórczych krytykowało tę działalność. W swoich powieściach historycznych, takich jak „Karlsbader Novellen 1786” z 1935 czy „Das Gottgelobte Herz” z 1938 wielokrotnie umieszczał czytelne odniesienia historyczne do współczesnych mu czasów. W 1934 w sztuce „Georg und Heinrich” sportretował cesarza Henryka IV jako jednego z duchowych poprzedników Hitlera.
Działalność Kolbenheyer spotkała się z przychylną oceną władz III Rzeszy. W 1933 został członkiem Pruskiej Akademii Sztuk, w 1937 otrzymał nagrodę Goethego. Jego nazwisko figurowało na Gottbegnadeten-Liste (Lista obdarzonych łaską Bożą w III Rzeszy) wśród Niezastąpionych, znalazł się tam jako jeden z największych niemieckich pisarzy zasłużonych dla nazizmu.
Po wojnie Związki z nazizmem nie zaszkodziły Kolbenheyerowi tak bardzo, jak innym niemieckim poetom związanym z władzami III Rzeszy. Zamieszkał w Niemczech Zachodnich i szybko wrócił do pisania, zyskując ponownie popularność jako autor powieści historycznych. Nie zmienił poglądów i związał się z prawicowym, paneuropejskim magazynem Nation Europa. Zmarł w 1962.
Twórczość Giordano Bruno, dramat, 1903 Amor Dei, powieść, 1908 Meister Joachim Pausewang, powieść, 1910 Montsalvasch, powieść, 1912 Ahalibama, opowiadania, 1913 Der Dornbusch brennt, wiersze, 1922 Paracelsus: Die Kindheit des Paracelsus, powieść, 1917 Paracelsus: Das Gestirn des Paracelsus, powieść, 1922 Paracelsus: Das dritte Reich des Paracelsus, powieść, 1926 Drei Legenden, powieść, 1923 Die Bauhütte, esej, 1926 Das Lächeln der Penaten, powieść, 1927 Die Brücke, Schauspiel, opowiadania, 1929 Karlsbader Novelle, opowiadanie, 1929 Jagt ihn – ein Mensch!, przedstawienie, 1931 Das Gesetz in dir, przedstawienie, 1931 Reps, die Persönlichkeit, powieść, 1932 Die Begegnung auf dem Riesengebirge, opowiadanie, 1932 Georg und Heinrich, przedstawienie, 1934 Karlsbader Novellen 1786, powieść, 1935 Klaas Y, der große Neutrale, opowiadania, 1936 Das gottgelobte Herz, powieść, 1938 Widmungen, wiersze, 1938 Vox humana, wiersze, 1940 Zwei Reden: Das Geistesleben in seiner volksbiologischen Bedeutung. Jugend und Dichtung, esej, 1942 Menschen und Götter, dramat, 1944 Sebastian Karst über sein Leben und seine Zeit, powieść, 1957 Mensch auf der Schwelle, powieść, 1956
Przypisy
Kategoria:Austriaccy pisarze Kategoria:Gottbegnadeten-Liste Kategoria:Nazistowscy propagandyści Kategoria:Niemieccy pisarze Kategoria:Niemieccy poeci XX wieku Kategoria:Pisarze niemieckojęzyczni Kategoria:Pisarze związani z Budapesztem Kategoria:Pisarze związani z Wiedniem Kategoria:Austriacy pochodzenia węgierskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Budapeszcie Kategoria:Urodzeni w 1878 Kategoria:Zmarli w 1962