Nagroda Fundacji im. Kościelskich (zwana także Nagrodą Kościelskich) – polska nagroda literacka, przyznawana od 1962 przez Fundację im. Kościelskich z siedzibą w Genewie.
Geneza i działanie Fundacja im. Kościelskich powstała na mocy testamentu zmarłej w lipcu 1959 , wdowy po Władysławie Auguście Kościelskim, wydawcy, poecie i mecenasie sztuki. Celem fundacji jest wspieranie rozwoju literatury i poezji polskiej poprzez przyznawanie nagród młodym twórcom polskim (głównie pisarzom i krytykom literackim), którzy nie ukończyli 40. roku życia (w kilku wypadkach odstąpiono od tego wymogu), zamieszkałym w kraju lub na emigracji. Laureatów wybiera jury, powoływane przez Radę Fundacji, w której zasiadali m.in. Kajetan Dzierżykraj-Morawski, Konstanty Jeleński, Zygmunt Estreicher, Krzysztof Górski, Maria Danilewicz Zielińska, Jan Błoński, Maciej Morawski, Andrzej Vincenz, Jacek Woźniakowski oraz przez krótki czas Jan Parandowski i Ludwik Hieronim Morstin, którzy ustąpili z funkcji ze względu na niemożność wyjazdu z Polski i uczestniczenia w jej obradach. W skład jury wchodzą członkowie Rady oraz znawcy polskiej literatury współczesnej. Wszystkie funkcje w Radzie Fundacji i jury są pełnione honorowo. Źródłem finansowania fundacji są pozostałości po dawnej fortunie Kościelskich. Wartość finansowa nagrody zmienia się co roku, zależnie od wysokości dochodów z papierów wartościowych oraz liczby laureatów.
Fundacja kontynuuje tradycje mecenatu artystycznego, zapoczątkowane przez Władysława Kościelskiego (1819-1895), znanego jako Sefer Paşa, który dorobił się ogromnego majątku. Odziedziczył go przyszły teść założycielki fundacji, JózefUrząd Gminy Miłosław – Józef Kościelski [dostęp 2011-04-13]. (1845-1911), działacz polityczny, poeta i dramaturg. Był twórcą i długoletnim przewodniczącym Towarzystwa Literatów i Dziennikarzy Polskich w zaborze pruskim i prowadził działalność oświatowo-kulturalną. Jego syn, Władysław August (1886-1933), poeta, tłumacz i wydawca, również dał się poznać jako mecenas sztuki i literatury. Jedyny syn Władysława Augusta i Moniki Kościelskich, Wojciech, zmarł w młodym wieku (1947), będąc ostatnim przedstawicielem tej linii rodziny.
Fundacja Kościelskich to instytucja zasłużona dla kultury polskiej. Przyznawane przez nią wyróżnienie stanowi najwyższą poza granicami kraju, stałą, polską nagrodę literacką Oficjalny Portal Promocyjny RP [dostęp 2012-04-14].. Do 1989 uroczystość wręczenia nagrody odbywała się w Genewie, a później na przemian w Warszawie i Krakowie oraz w Wielkopolsce, w pałacu, będącym dawną własnością Kościelskich, znajdującym się w Miłosławiu.
W skład jury m.in. wchodzą: François Rosset (przewodniczący), Anna Estreicher, Ewa Bieńkowska, Włodzimierz Bolecki, Jerzy Jarzębski, Jacek Sygnarski, Tomasz Różycki, Ewa Zając i Jan Zieliński.
Laureaci Źródło
1962 Andrzej Brycht za całokształt twórczości Andrzej Busza za całokształt twórczości Sławomir Mrożek za całokształt twórczości Jan Rostworowski za całokształt twórczości
1963 Zbigniew Herbert za całokształt twórczości Zygmunt Kubiak za całokształt twórczości Jan Winczakiewicz za całokształt twórczości
1964 Bogdan Czaykowski za całokształt twórczości Wiesław Dymny za całokształt twórczości Tadeusz Konwicki za całokształt twórczości Zofia Romanowiczowa za całokształt twórczości Bogdan Wojdowski za całokształt twórczości
1965 Tadeusz Chabrowski za całokształt twórczości Andrzej Kijowski za całokształt twórczości Marian Ośniałowski za całokształt twórczości Wiktor Woroszylski za całokształt twórczości
1966 Henryk Grynberg za publikację Żydowska wojna Gustaw Herling-Grudziński za całokształt twórczości Włodzimierz Odojewski za publikację Zmierzch świata
1967 Jarosław Abramow-Newerly Tadeusz Nowak Jarosław Marek Rymkiewicz
1968 Jan Błoński za całokształt twórczości Konstanty Jeleński za całokształt twórczości Marek Nowakowski za całokształt twórczości Ryszard Przybylski za całokształt twórczości Marek Skwarnicki za całokształt twórczości
1969 Jan Darowski za całokształt twórczości Urszula Kozioł za całokształt twórczości Jerzy Kwiatkowski za całokształt twórczości Mieczysław Paszkiewicz za całokształt twórczości Alina Witkowska za publikację Kazimierz Brodziński
1970 Jerzy Gierałtowski za publikację Wakacje kata Janina Kowalska (właśc. Hanna Świderska) za publikacjeMoje uniwersytety i Kraj lat dziecinnych Kazimierz Orłoś za publikację Ciemne drzewa
1971 Bohdan Cywiński za publikację Rodowody niepokornych Adam Czerniawski za całokształt twórczości Jerzy Harasymowicz za całokształt twórczości Zygmunt Haupt za całokształt twórczości Wacław Iwaniuk za całokształt twórczości Zbigniew Żakiewicz za całokształt twórczości
1972 Stanisław Barańczak za całokształt twórczości Bonifacy Miązek za całokształt twórczości Edward Stachura za całokształt twórczości Władysław Lech Terlecki za całokształt twórczości
1973 Tomasz Burek za całokształt twórczości Janusz A. Ihnatowicz za całokształt twórczości Ewa Lipska za całokształt twórczości Alicja Lisiecka za całokształt twórczości
1974 Jerzy W. Borejsza za publikację Sekretarz Adama Mickiewicza Alicja Iwańska za publikację Świat przetłumaczony Edward Redliński za publikację Konopielka
1975 Wojciech Karpiński i Marcin Król za publikację Sylwetki polityczne XIX wieku Julian Kornhauser i Adam Zagajewski za publikację Świat nie przedstawiony Paweł Łysek za publikację Trylogia Śląska
1976 Bolesław Kobrzyński za całokształt twórczości Ryszard Krynicki za całokształt twórczości Bogdan Madej za całokształt twórczości Joanna Pollakówna za całokształt twórczości
1977 Ewa Bieńkowska za publikację Dwie twarze losu Maciej Broński (właśc. Wojciech Skalmowski) za całokształt twórczości Małgorzata Szpakowska za publikacjęŚwiatopogląd Stanisława Ignacego Witkiewicza Bolesław Taborski za całokształt twórczości
1978 Piotr Wojciechowski za całokształt twórczości
1979 ks. Jerzy Mirewicz za publikację Trzy minuty filozofii
1980 Józef Baran za całokształt twórczości Jerzy Pluta za publikację Sto czyżyków Janusz Węgiełek za publikację Mam ciało
1981 Janusz Anderman za publikację Gra na zwłokę Krzysztof Dybciak za publikację Gry i katastrofy Anna Frajlich-Zając za publikację Tylko ziemia Jan Komolka za publikację Ucieczka do nieba
1982 Nagrody nie przyznano
1983 Stefan Chwin i Stanisław Rosiek za publikację Bez autorytetu o. Jan Góra za publikację Mój dom Antoni Pawlak za publikację Obudzimy się nagle w pędzących pociągach Jan Polkowski za publikację Oddychaj głęboko
1984 Bronisław Maj za publikację Wspólne powietrze Tadeusz Korzeniewski za publikację W Polsce
1985 Jerzy Jarzębski za publikację Gra w Gombrowicza
1986 Tomasz Jastrun za całokształt twórczości Adam Michnik za publikację Z dziejów honoru w Polsce Leszek Szaruga za całokształt twórczości
1987 Nagrody nie przyznano
1988 Paweł Huelle za publikację Weiser Dawidek Piotr Sommer za całokształt twórczości
1989 Włodzimierz Bolecki za całokształt twórczości Jerzy Pilch za publikację Spis cudzołożnic Krzysztof Rutkowski za publikacjęBraterstwo albo śmierć: zabijanie Mickiewicza w Kole Bożym
1990 Grzegorz Musiał za całokształt twórczości Bronisław Wildstein za publikację Jak woda Marek Zaleski za publikację Mądremu biada? Wisława Szymborska za tom poetycki Ludzie na moście,specjalna nagroda jednorazowa im. Zygmunta Kallenbachaza najwybitniejszą książkę ostatniego dziesięciolecia
1991 Andrzej Bart za publikację Rien ne va plus Marian Stala za publikację Chwile pewności
1992 Krzysztof Myszkowski za publikację Pasja według św. Jana Aleksandra Olędzka-Frybesowa za całokształt twórczości,specjalna jednorazowa nagroda im. Kajetana Morawskiegoza szczególne zasługi w rozpowszechnianiu literatury francuskiej w Polsce
1993 Marzanna Bogumiła Kielar Artur Szlosarek za tom poetycki Wiersze napisanei tom poetycki Wiersze różne
1994 Maciej Niemiec za tom poetycki Kwiaty akacji Tadeusz Słobodzianek za całokształt twórczości Marek Wojdyło za publikację Kraina lenistwa
1995 Magdalena Tulli za publikację Sny i kamienie Andrzej Stasiuk za publikację Biały kruk
1996 Jacek Baczak za publikację Zapiski z nocnych dyżurów Marcin Świetlicki za całokształt twórczości
1997 Olga Tokarczuk za publikację Prawiek i inne czasy Andrzej Sosnowski za całokształt twórczości
1998 Przemysław Czapliński za publikacjęŚlady przełomu: o prozie polskiej 1976–1996 Jacek Podsiadło za całokształt twórczości
1999 Adam Wiedemann za publikację Pochwała stworzenia Arkadiusz Pacholski za publikację Rozrusznik
2000 Michał Paweł Markowski za publikację Anatomia ciekawości Wojciech Wencel za publikację Oda chorej duszy
2001 Jerzy Sosnowski za publikację Wielościan
2002 Olga Stanisławska za publikację Rondo de Gaulle’a. W tym roku przyznano także dwa wyróżnienia dla Anny Piwkowskiej (za tomik "Po") i Renaty Putzlacher.
2003 Dawid Bieńkowski za publikację Jest
2004 Tomasz Różycki za publikację Dwanaście stacji
2005 Jacek Dehnel za publikację Żywoty równoległe
2006 Jolanta Stefko za całokształt twórczości
2007 Mikołaj Łoziński za publikację Reisefieber
2008 Jacek Dukaj za publikację Lód
2009 Tadeusz Dąbrowski za publikację Czarny kwadrat
2010 Marcin Kurek za publikację Oleander
2011 Andrzej Franaszek za publikację Miłosz. Biografia
2012 Andrzej Dybczak za publikację Gugara
2013 Krystyna Dąbrowska za publikację Białe krzesła
2014 Krzysztof Siwczyk za publikację Dokąd bądź
2015 Szczepan Twardoch za publikację Drach
2016 Maciej Płaza za publikację Skoruń
2017 Urszula Zajączkowska za tom poetycki Minimum
2018 Joanna Czeczott za publikację Petersburg. Miasto snu
2019 Aldona Kopkiewicz za tom poetycki Szczodra
2020 Małgorzata Rejmer za publikacjęBłoto słodsze niż miód. Głosy komunistycznej Albanii
2021 Jan Baron za tom poetycki Psińco
2022 Bartosz Sadulski za powieść Rzeszot
2023 Urszula Honek za tom opowiadań Białe noce
2024 Aleksandra Tarnowska za powieść Wniebogłos
2025 Małgorzata Lebda za tom poetycki Dunaj. Chyłe pola
2026 Kinga Skwira za tomik poetycki Zacznijcie beze mnie
Zobacz też Nagroda Literacka Skrzydła Dedala
Nagroda Literacka im. Marka Nowakowskiego
Przypisy
Kościelskich
Kategoria:Miłosław