Jurand Jarecki (ur. 4 października 1931 w Krakowie, zm. 13 marca 2024 w Katowicach) – polski architekt, przedstawiciel modernizmu, twórca lub współautor takich budynków i zespołów budowlanych, jak Spółdzielczy Dom Handlowy „Zenit”, Spółdzielczy Dom Handlowy „Skarbek”, Biblioteka Śląska, kino „Kosmos”, aleja Wojciecha Korfantego czy Osiedle Paderewskiego.
Projekty architektoniczne Jareckiego wpłynęły na obecny kształt urbanistyczny Katowic i stanowią jedne z najbardziej rozpoznawalnych ikon funkcjonalizmu w Polsce.
Życiorys Urodzony w Krakowie, młodość spędził w Zakopanem by jeszcze jako uczeń wraz z rodzicami przenieść się na Śląsk i właśnie z nim związać swoją życiową i zawodową ścieżkę. Jurand Jarecki projektuje od 1957 roku, po ukończeniu studiów na Politechnice Krakowskiej im. Tadeusza Kościuszki wyjechał na stypendium do Francji, gdzie doskonalił warsztat pod okiem Georges’a Candilisa. Po przyjeździe rozpoczął pracę w „Miastoprojekt Katowice” realizując w latach 1958-1962 wraz z Mieczysławem Królem jeden z największych projektów Dom Handlowy „Zenit” w Katowicach, który szybko okazał się niewystarczający dla dużej ilości mieszkańców aglomeracji miejskiej i już dziesięć lat później obok „Zenitu” stanął kolejny dom towarowy, Spółdzielczy Dom Handlowy „Skarbek”. Oba obiekty były pierwszymi preselekcyjnymi domami handlowymi w Polsce i przykładem nowoczesnych rozwiązań architektonicznych przypadających na trudny gospodarczo i ekonomicznie czas w dziejach polskiej architektury.
Jest również współautorem Kina Kosmos oraz alei Korfantego. Zaprojektował Haperowiec (właściwie HaPeeRowiec) zwany „Żyletą”, a także blok mieszkalny na ulicy Poniatowskiego, w którym w ramach konkursu zamieszkał z rodziną. W latach 80. XX wieku wraz z Markiem Gierlotką i Stanisławem Kwaśniewiczem zaprojektował Bibliotekę Śląską. Od 1990 do 2001 roku prowadził samodzielną pracownię architektoniczną „ARAR”, następnie do 2006 roku realizował projekty dla firmy „AAMG”. Zainspirowany wizją Le Corbusiera, z którym zetknął się podczas pobytu we Francji wdrażając na Śląsku idee modernizmu, przełamywał klasyczne myślenie o architekturze. Jego projekty stanowią do dziś inspirację dla architektów i przykład artystycznego kunsztu.
Realizacje na terenie Katowic
Budynek mieszkalny na al. Korfantego 62-64 Dom Handlowy „Zenit” w Katowicach z M.Królem Dom Handlowy „Skarbek” Stacja Wojewódzkiego Pogotowia Ratunkowego w Katowicach Budynek administracyjny PMUG Zespół pawilonów Handlowych wzdłuż ulicy Chorzowskiej Zespół mieszkaniowy przy ul. Powstańców 24-kondygnacyjny budynek mieszkaniowy z M. Skalkowskim Osiedle Paderewskiego (Katowice) z R. Ćwiklińskim i S. Kwaśniewiczem Budynki mieszkalne na Osiedlu Paderewskiego Dom Książki Gmach główny Biblioteki Śląskiej z M. Gierlotka i S. Kwaśniewiczem Biblioteka Akademii Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki z M. Gierlotka
Życie prywatne Był żonaty. Miał córkę Danutę. Mieszkał w Katowicach, w otrzymanym w nagrodę mieszkaniu wewnątrz zaprojektowanego przez siebie budynku przy ulicy Mikołowskiej 40. Został pochowany 20 marca 2024 na Centralnym Cmentarzu Komunalnym w Katowicach.
Przypisy
Linki zewnętrzne wywiad z Jurandem Jareckim
Kategoria:Polscy architekci Kategoria:Urodzeni w 1931 Kategoria:Zmarli w 2024 Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Architekci związani z Katowicami Kategoria:Pochowani na Centralnym Cmentarzu Komunalnym w Katowicach