Samuel L. Gompers (ur. 27 stycznia 1850 w Londynie, zm. 13 grudnia 1924 w San Antonio) – amerykański działacz związkowy, przywódca umiarkowanego skrzydła ruchu zawodowego Stanów Zjednoczonych, który zabiegał o polepszenie warunków bytu i pracy, od 1886 do 1895 oraz od 1896 do śmierci przewodniczący Amerykańskiej Federacji Pracy (AFL), w 1919 przewodniczący Komisji Międzynarodowej ds. Ustawodawstwa Pracy w trakcie konferencji pokojowej w Paryżu (dzięki niej powstała Międzynarodowa Organizacja Pracy).
Urodził się w holendersko-żydowskiej rodzinie, która zamieszkała w Nowym Jorku wtedy, gdy był jeszcze dzieckiem. W 1862 rozpoczął pracę przy produkcji cygar w Nowym Jorku na Dolnym Manhattanie. Od 1863 działał w Związku Zawodowym Wytwórców Cygar. W 1874 został jego przewodniczącym. W 1884 przystąpił do organizowania silnego, zdecentralizowanego ruchu związkowego, zajmującym się sprawami ekonomicznymi kosztem interesów politycznych. W 1886 był faktycznym założycielem Amerykańskiej Federacji Pracy (AFL), która na przełomie XIX i XX wieku jako główna organizacja robotników USA zajęła miejsce starszej i scentralizowanej organizacji Rycerzy Pracy powstałej w 1869. Od założenia AFL do swej śmierci pozostawał jej prezydentem z wyjątkiem przerwy w latach 1895-1896. Pod jego przywództwem ruch koncentrował się przeważnie na regulacjach godzin pracy i zarobków, mimo że AFL zawsze bardziej popierała lepsze wykształcenie, zakaz pracy dzieci i odpowiedniejsze warunki pracy w kopalniach i fabrykach. Samuel Gompers dążył do zatrudniania etatowych działaczy wyróżniających się zdolnościami negocjacyjnymi zamiast „werbowania” przeciętnych agitatorów. W sposób ostrożny przewodził amerykańskiej organizacji związkowej, odcinając się od rewolucyjnych haseł Eugene’a Victora Debsa i innych radykałów. Zachęcał robotników do udzielania poparcia postępowym demokratom, jak Woodrow Wilson (prezydent USA w latach 1913-1921) zamiast socjalistycznych doktrynerówAlan Palmer, Kto jest kim w polityce. Świat od roku 1860, Wydawnictwo Magnum, Warszawa, 1998, przeł. Wiesław Horabik, Tadeusz Szafrański, s. 158, (doktryna nietworzenia własnej partii robotniczej).
Przypisy
Bibliografia F. L. Grubbs, The Struggle foir Labor Loyalty, 1917-1920, Durham (N.C.), 1963 Alan Palmer, Kto jest kim w polityce. Świat od roku 1860, Wydawnictwo Magnum, Warszawa, 1998, przeł. Wiesław Horabik, Tadeusz Szafrański, s. 158 G. E. Stern, Gompers, Englewood Cliffs, Nowy Jork, 1971
Kategoria:Amerykanie pochodzenia holenderskiego Kategoria:Amerykanie pochodzenia żydowskiego Kategoria:Amerykańscy związkowcy Kategoria:Ludzie urodzeni w Londynie Kategoria:Urodzeni w 1850 Kategoria:Zmarli w 1924