Kościół Świętego Karola Boromeusza w Kielcach – kościół rektorski znajdujący się w Kielcach, na wzgórzu Karczówka, na południowy zachód od centrum miasta. Mieści się na terenie parafii św. Wincentego Pallottiego.

Historia Świątynia została wybudowana w latach 1624–1628 z fundacji Marcina Szyszkowskiego, biskupa krakowskiego jako wotum za ominięcie Kielc przez szalejącą w Polsce w 1622 roku morową zarazę. Biskup Szyszkowski z Mediolanu sprowadził relikwie św. Karola Boromeusza i tymczasowo umieścił je w kieleckiej katedrze. W dniu 4 listopada 1628 roku w uroczystej procesji zostały przeniesione je do kościoła na Karczówce. Pierwszym proboszczem nowej parafii, został ks. Jan Czapigius, wicekustosz kieleckiej kolegiaty.

W 1629 roku zapadła decyzja o sprowadzeniu na Karczówkę bernardynów. Rozszerzono zabudowania, przebudowano pomieszczenia plebanii, dostosowując je do celów klasztornych. W 1631 roku zakończono budowę, a na Karczówkę do klasztoru zostali sprowadzeni bernardyni. Jedynie na Karczówce odbywały się wtedy kilkakrotnie odpusty, które w ciągu roku gromadziły rzesze wiernych z miasta i okolic. W I połowie XVIII stulecia dobudowano od strony wschodniej zabudowania gospodarcze, które ogrodzono murem z basztami na wschodnich narożach i ulokowaną w centralnym miejscu bramą.

W 1864 roku klasztor bernardynów na Karczówce został skasowany przez władze carskie. Opustoszałe zabudowania przekazano po I wojnie światowej w 1918 roku siostrom sercankom, które otworzyły w nich Drukarnię św. Józefa. W 1922 roku świątynia stała się kościołem filialnym parafii katedralnej, a od 1939 roku – samodzielnym kościołem parafialnym. W 1957 roku został on przejęty przez księży ze Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego (pallotynów).

Wyposażenie mały|lewo|Ołtarz główny Z pierwotnego, XVII-wiecznego wyposażenia zachował się jedynie ołtarz główny, wczesnobarokowy, architektoniczny, wykonany z marmuru chęcińskiego, z obrazem św. Karola Boromeusza adorującego martwego Jezusa w polu głównym i św. Kazimierza w zwieńczeniu. Pozostałe ołtarze rokokowe z 2. ćw. XVIII w. o analogicznej kompozycji, drewniane, rokokowe, z ukośnie ustawionymi pilastrami i figurami aniołów. Wyróżnia się rzeźba św. Barbary w ołtarzu tego samego wezwania, wykonana po 1646 r. z rudy ołowiowej (galeny), dawniej przypisywana Sebastianowi Sali, obecnie wiązana z Giovannim Francesco de RossimMarta Pieniążek-Samek, Kościół i klasztor na Karczówce w dobie nowożytnej - architektura i wyposażenie. Studia Muzealno-Historyczne, 2012 r., tom IV. Uważana jest ona za jedno najwybitniejszych dzieł siedemnastowiecznej rzeźby w PolsceOpis zespołu na Karczówce w serwisie zabytek.pl.

Architektura Jest to świątynia jednonawowa, wybudowana z prostych brył geometrycznych. Posiada wieżę z barokowym hełmem i sygnaturką, pokrytą spatynowaną blachą miedzianą.

Zabytkowy zespół Kościół na Karczówce wchodzi w skład zespołu klasztornego bernardynów wpisanego do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.403/1-4 z 23.06.1967): kościół pw. św. Karola Boromeusza, klasztor wybudowany w latach 1629–1631, przebudowany w XIX w., zabudowania gospodarcze z I połowy XVIII w. ogrodzenie z basztami z XVII–XVIII w., teren niezabudowany na stoku góry (nr rej.: A-1189 z 25.08.1997).

Galeria

Przypisy

Kategoria:Architektura I Rzeczypospolitej (województwo sandomierskie) Karola Kategoria:Świątynie pod wezwaniem św. Karola Boromeusza Karola Kategoria:Klasztory i kościoły pobernardyńskie Kategoria:Kościoły i domy zakonne pallotynów w Polsce Kategoria:Zabytkowe klasztory katolickie w województwie świętokrzyskim