thumb|200px|Dar Pomorza thumb|200px|Sekstant z XIX w. thumb|200px|Nawigacja z sekstantem Rejs Roku – Srebrny Sekstant – polskie wyróżnienia żeglarskie, przyznawane corocznie od roku 1970 w pierwszy piątek marca, dla uczczenia rocznicy opłynięcia 1 marca 1937 roku przylądka Horn przez żaglowiec szkolny Państwowej Szkoły Morskiej w Gdyni – Dar Pomorza. Na pokładzie tej fregaty, która jest obecnie jednym z oddziałów Muzeum Morskiego w Gdańsku, zbiera się Jury Rejsu Roku.

Historia Systematyczne honorowanie dokonań polskich żeglarzy zainicjowała grupa dziennikarzy Głosu Wybrzeża, pasjonatów żeglarstwa. Organizowali oni na Pomorzu cieszące się wielkim zainteresowaniem spotkania z Leonidem Teligą, który 30 kwietnia 1969 zakończył w Casablance ponad dwuletni rejs dookoła świata. Redaktorzy Tadeusz Jabłoński, Zenon Gralak i Kazimierz Kołodziej przygotowali regulamin dorocznych nagród Rejs Roku, za najwybitniejsze osiągnięcia polskich żeglarzy morskich, a Minister Żeglugi Jerzy Szopa ufundował główną nagrodę – Srebrny Sekstant. W następnych latach nagrodę fundowało Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej.

W 1973 roku ponownie polscy żeglarze pokonali trawers Hornu – jury Rejsu Roku przyznało Srebrny Sekstant Krzysztofowi Baranowskiemu, a drugie miejsce zajęli kapitanowie jachtu s/y Euros – Aleksander Kaszowski i Henryk Jaskuła.

W latach 1970–2019 główne nagrody Rejs Roku – Srebrny Sekstant otrzymały 45 jachty, 19 wypraw dookoła świata (wielki krąg), 12 startów w oceanicznych regatach, 15 rejsów polarnych. Wśród nagrodzonych osób było 47 kapitanów (3 kobiety, 4 żeglarzy polonijnych, 2 cudzoziemców, 9 osób uhonorowano dwukrotnie, 1 trzykrotniePatrz sekcja Nagrodzeni.). Wyróżniono też jeden katamaran (Warta Polpharma) i jeden trójmasztowy jacht (Zawisza Czarny).

Jury konkursu W obradach Jury konkursu, odbywających się w salonie komendanta żaglowca-muzeum Dar Pomorza, biorą udział przedstawiciele organizatorów i zwycięzcy poprzednich edycji. W roku 2012 w obradach brali udział m.in.: kontradmirał Czesław Dyrcz (przewodniczący Jury, rektor-komendant Akademii Marynarki Wojennej), Maciej Leśny (przedstawiciel Prezesa PZŻ, przewodniczący Komisji Żeglarstwa Morskiego) oraz publicyści-pomysłodawcy Rejsu Roku – Srebrnego Sekstantu – Tadeusz Jabłoński, Zenon Gralak i Aleksander Goski. W grupie żeglarzy reprezentujących laureatów edycji 1–42, znaleźli się m.in. Krystyna Chojnowska-Liskiewicz, Jerzy Jaszczuk, Andrzej Rościszewski, Jerzy Wąsowicz.

Logo nagrody i opis Pierwsze logo Rejsu Roku opracowano w roku 1970, przed ustanowieniem ministerialnej nagrody głównej (Sekstantu Roku); akcji patronował wówczas Głos Wybrzeża. Czarno białe logo miało kształt prostokąta z szerokim obramowaniem o lekko zaokrąglonych narożach. Dookoła wewnętrznego, białego prostokąta znajdował się schematyczny rysunek jachtu, przedstawionego jako trzy czarne pola: półokrąg przedstawiający kadłub slupa i dwa zniekształcone trójkąty, przedstawiające grot i fok. Wierzchołki żagli umieszczono na tle umownego obrazu kuli ziemskiej (równik, 2 południki i 2 równoleżniki). W czarnym obramowaniu prostokąta znajdował się biały napis (majuskuła): w dolnej części obwodu – 1970, a w części pozostałej – REJS ROKU * GŁOS WYBRZEŻA.

W następnych latach w szerokim obramowaniu wewnętrznego prostokąta były umieszczane napisy: REJS ROKU (po lewej stronie) i SREBRNY SEKSTANT (po prawej). W polu grota umieszczono herb Gdańska (dwa równoramienne krzyże w słup i korona). Logo było stosowane w wersji czarno-białej oraz barwnej (granatowe obramowanie z białym napisem, a na białym tle wewnętrznego prostokąta – czarny kadłub żaglówki i czerwone żagle z barwnym herbem)W przypadku nagród Rejs Roku niższych stopni prawa część obramowana nie jest wypełniona tekstem..

Zwycięzcy konkursu Rejs Roku otrzymują symboliczne koło sterowe z plakietką, a zdobywcy I miejsca – dodatkowo sekstant, wręczany w drewnianym kuferku przez przedstawiciela ministerstwa podczas uroczystej gali w Dworze Artusa. W czasie tej samej uroczystości są wręczane nagrody Rejs Roku niższych stopni oraz Bursztynowa Róża Wiatrów – puchar od Prezydenta Gdańska.

Nagrodzeni Srebrnym Sekstantem + Zdobywcy pierwszej nagrody Rejs Roku Srebrny SekstantRokLaureatJacht Uzasadnienie 1970kpt. Andrzej RościszewskiŚmiałyopłynięcie Islandii na s/y Śmiały 1971kpt. Dariusz BoguckiMestwinrejs na Spitsbergen i Jan Mayen na s/y Mestwin 1972kpt. Bogdan OlszewskiAlfrejs do Murmańska na s/y Alf 1973kpt. Krzysztof BaranowskiPolonezpierwsze polskie samotne opłynięcie globu ziemskiego wokół przylądka Horn na s/y Polonez 1974kpt. Zygfryd PerlickiCopernicusza udział w pierwszych, w historii światowego żeglarstwa, załogowych wokółziemskich regatach szlakiem windjammerów (s/y Copernicus)kpt. Zdzisław PieńkawaOtagoza udział w pierwszych, w historii światowego żeglarstwa, załogowych wokółziemskich regatach szlakiem windjammerów (s/y Otago) 1975kpt. Richard Konkolski Nikesamotny rejs dookoła świata na s/y Nike 1976kpt. Kazimierz JaworskiSpanielzdobycie II miejsca w klasie Jester w Transatlantyckich Regatach Samotnych Żeglarzy na trasie Plymouth – Newport na s/y Spaniel 1977kpt. Kazimierz JaworskiSpanielekzdobycie II miejsca na s/y Spanielek w Transatlantyckich Regatach Samotnych Żeglarzy na mini jachtach 1978kpt. Krystyna Chojnowska-LiskiewiczMazurekpierwszy na świecie samotny rejs kobiety dookoła świata na s/y Mazurek 1979kpt. Jerzy RakowiczSpanielzwycięstwo w regatach samotnych żeglarzy na trasie Falmouth – Azory – Falmouth na s/y Spaniel 1980kpt. Henryk JaskułaDar Przemyślasamotny rejs dookoła świata bez zawijania do portów z Gdyni do Gdyni wokół przylądka Horn na s/y Dar Przemyśla 1981kpt. Wojciech WierzbickiGedaniapierwsze polskie opłynięcie archipelagu Svalbard na s/y Gedania 1982kpt. Ryszard WabikWojewoda Koszalińskirejs do Ameryki Południowej z opłynięciem przylądka Horn na s/y Wojewoda Koszaliński 1983kpt. Michał SzafranNasz Domrejs dookoła świata na s/y Nasz Dom 1984kpt. Andrzej UrbańczykNord IVsamotny rejs dookoła świata na s/y Nord IV 1985kpt. Wojciech JacobsonVagabondrejs z Le Havre przez Kanał Panamski do Vancouver na s/y Vagabond 1986kpt. Ryszard WabikTropicielwyprawa dookoła świata szlakiem Władysława Wagnera na s/y Tropiciel 1987kpt. Bogdan MarciniakAsteriasrejs do Australii wokół przylądka Dobrej Nadziei na s/y Asterias 1988kpt. Wojciech Jacobson,kpt. Janusz Kurbiel,kpt. Ludomir MączkaVagabond IIpierwsze pokonanie arktycznego Przejścia Północno-Zachodniego z zachodu na wschód na s/y Vagabond 1989kpt. Wojciech OgrzewalskiFuturo, Barrakudatransoceaniczne regaty na jachtach Futuro i Barakuda 1990kpt. Jan LudwigZawisza Czarnyrejs dookoła świata na s/y Zawisza Czarny 1991kpt. Janusz KurbielVagabond 3dwukrotne opłynięcie Spitsbergenu na s/y Vagabond 3 1992kpt. Wojciech SkórskiAgnessatransatlantycki rejs na s/y Agnessa 1993kpt. Jan PinkiewiczDar Świeciaarktyczny rejs na s/y Dar Świecia 1994kpt. Tadeusz JakubowskiWhite Eaglerejs dookoła świata na s/y White Eagle 1995kpt. Jerzy RadomskiCzarny Diament za wielką żeglarską włóczęgę w latach 1978–1995 na s/y Czarny Diament po wszystkich oceanach 1996kpt. Mieczysław SiarkiewiczBorlawentoopłynięcie Spitsbergenu na s/y Barlowento 1997kpt. Roman PaszkeMK Cafezdobycie Admiral’s Cup 97 na s/y MK Cafe 1998kpt. Andrzej ArmińskiMantra 3za doskonałą postawę w regatach EXPO’98 Round the World Rally na s/y Mantra 3 1999kpt. Lech KosakowskiNonasamotny rejs Dunajem, Morzem Czarnym i Śródziemnym przez Atlantyk do Miami na s/y Nona 2000kpt. Jerzy WąsowiczAnticawielki rejs do obu Ameryk wokół przylądka Horn na s/y Antica 2001kpt. Roman PaszkeWarta-Polpharmaza znakomitą postawę w wokółziemskich regatach jachtów wielokadłubowych The Race 2000 na s/y Warta – Polpharma 2002kpt. Wacław StrusińskiAlefantharcerska wyprawa na arktyczne wody Spitsbergenu na s/y Alefant 2003kpt. Jacek WacławskiStaryrejs na s/y Stary wokół przylądka Horn z dotarciem do antarktycznej stacji polarnej PAN na Wyspie Króla Jerzego 2004kpt. Przemysław MączkowskiPolitechnikaarktyczna wyprawa wokół Spitsbergenu, następnie dotarcie do wysp Archipelagu Franciszka Józefa na s/y Politechnika 2005kpt. Barbara KrólikowskaKarolkawielki rodzinny rejs dookoła świata na s/y Karolka 2006kpt. Dominik Bac,kpt. Sławomir Skalmierski,kpt. Tomasz Szewczyk, kpt. Jacek WacławskiStaryza pokonanie na jachcie Stary Przejścia Północno-Zachodniegokpt. Tadeusz NatanekNektonza pokonanie na jachcie Nekton Przejścia Północno-Zachodniego 2007kpt. Jarosław KaczorowskiAllianz.plza udany start na jachcie Allianz.pl w oceanicznych regatach samotnych żeglarzy Transat 6.50 2008kpt. Tomasz LewandowskiLukaza rejs na jachcie Luka dookoła świata bez zawijania do portów najtrudniejszą trasą ze wschodu na zachód 2009kpt. Joanna PajkowskaMantra Asia za rejs na jachcie Mantra Asia – najszybszy i drugi kobiecy samotny rejs dookoła świata pod polską banderą 2010 kpt. Jerzy RadomskiCzarny Diamentza wielką, trwającą 32 lata wyprawę życia po wszystkich oceanach, na jachcie Czarny Diament 2011kpt. Zbigniew GutkowskiOperon Racingza znakomity start i zajęcie II miejsca w etapowych regatach wokółziemskich samotnych żeglarzy VELUX 5 Oceans Race na jachcie Operon Racing 2012kpt. Tomasz CichockiPolska Miedźza rejs dookoła świata na jachcie Polska Miedź z zawinięciem do jednego portu (1 lipca 2011 – 6 maja 2012) 2013kpt. Ryszard WojnowskiLady Dana 44za pokonanie Przejścia Północno-Wschodniego pod polską banderą na jachcie Lady Dana 44 2014kpt. Ryszard WojnowskiLady Dana 44za pokonanie Przejścia Północno-Zachodniego na jachcie Lady Dana 44, zamykające okołobiegunową pętlę 2015kpt. Piotr KuźniarSelma Expeditionsza rekordową południową żeglugę po antarktycznym Morzu Rossa oraz pokonanie Przejścia Północno-Zachodniego na jachcie Selma Expeditions 2016kpt. Szymon KuczyńskiAtlantic Puffinza samotne opłynięcie świata na małym jachcie Atlantic Puffin w ramach projektu Maxus Solo Around 2017kpt. Joanna Pajkowska kpt. Uwe Röttgering Rote 66za zwycięski start, na s/y Rote 66, w transatlantyckich regatach TwoSTAR 2017 2018kpt. Szymon KuczyńskiAtlantic Puffinza samotny rejs dookoła świata bez zawijania do portów na niewielkim jachcie Atlantic Puffinkpt. Mariusz KoperKatharsis IIza opłynięcie Antarktydy trasą poniżej 60⁰ S na s/y Katharsis II2019kpt. Joanna PajkowskaFanfanze rejs na s/y Fanfan – samotnie dookoła świata bez zawijania do portów trasą wokół trzech przylądków2020nie przyznano -czas pandemii skutkował zawieszeniem większości projektów żeglarskich – zdaniem Jury żaden ze zrealizowanych rejsów nie kwalifikował się do najwyższej nagrody20212022kpt. Michał Palczyński oraz Aleksandra RappCrystalza pacyficzny rejs pod hasłem „Tam gdzie rodzą się sztormy – wyprawa jachtem wzdłuż łańcucha Aleutów”: z Polinezji Francuskiej na Aleuty (ok. 5000 Mm), wzdłuż łańcucha amerykańskich Aleutów (ok. 1000 Mm), z Aleutów na Hawaje (ok. 2700 Mm); w sumie 8769 Mm Laureaci wielokrotni +liczbanazwiskolata3Joanna Pajkowska2009, 2017, 20192Wojciech Jacobson1985, 19882Kazimierz Jaworski1976, 19772Szymon Kuczyński2016, 20182Janusz Kurbiel1988, 19912Roman Paszke1997, 20012Jerzy Radomski1995, 20102Ryszard Wabik1982, 19862Jacek Wacławski2003, 20062Ryszard Wojnowski2013, 2014

Uwagi

Przypisy

Linki zewnętrzne Strona oficjalna (alternatywa)

Kategoria:Żeglarstwo w Polsce Kategoria:Sportowe nagrody i plebiscyty w Polsce Kategoria:Żeglarstwo w Gdańsku Kategoria:Nagrody przyznawane w Gdańsku