thumb|Świadek zeznający w procesie prawników Proces prawników (oficj. proces USA vs. Josef Altstötter i inni) – trzeci z 12 procesów norymberskich, które odbyły się przed amerykańskimi trybunałami wojskowymi po zakończeniu procesu głównych zbrodniarzy wojennych przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze. Na ławie oskarżonych zasiedli członkowie nazistowskiego wymiaru sprawiedliwości i niemieccy prawnicy, którzy współpracowali z władzami III Rzeszy. Proces przeprowadzono w dniach od 5 marca do 4 grudnia 1947.
Sędziowie Skład sędziowski złożony był z czterech amerykańskich sędziów: , wcześniej sędzia Sądu Najwyższego w stanie Ohio, jako przewodniczący , sędzia Sądu Najwyższego w stanie Ohio, jako sędzia , sędzia w sądzie apelacyjnym w Teksasie, jako sędzia , wcześniej sędzia w terytorium Alaski i pomocniczy prokurator generalny w stanie Ohio, jako sędzia zastępujący.
Po tym jak Marshall wystąpił ze składu sędziowskiego, Brand został przewodniczącym składu zaś Harding z zastępcy stał się pełnoprawnym sędzią.
Oskarżeni Oskarżonych zostało 16 niemieckich prawników, z czego 9 pracowało w nazistowskim Ministerstwie Sprawiedliwości (pozostali pełnili funkcje w tzw. Sądach Specjalnych i w Trybunałach Ludowych). Głównym zarzutem było przygotowanie i sankcjonowanie nazistowskiego programu „czystości rasowej”, przez wprowadzenie rasistowskiego ustawodawstwa i udział w prześladowaniu „ras niższych”. Członkowie Sądów Specjalnych i Trybunałów Ludowych odpowiadali za niesprawiedliwe i przesadnie surowe traktowanie obywateli państw alianckich, którzy z pogwałceniem prawa zostali przez te organy osądzeni. Oskarżeni także niejednokrotnie sankcjonowali zbrodnie popełniane przez innych. Ze względu na wcześniejszą śmierć nie oskarżono m.in.: Otto Thieracka (nazistowskiego ministra sprawiedliwości w latach 1942–1945, odpowiedzialnego w dużej mierze za kierowanie więźniów do obozów koncentracyjnych i częstego wizytatora tych obozówSarah Schädler - „Justizkrise“ und „Justizreform“ im Nationalsozialismus. Das Reichsjustizministerium unter Reichsjustizminister Thierack (1942–1945). Mohr Siebeck, Tübingen, 2009, s. 88, język niemiecki, ), Rolanda Freislera (fanatycznego nazisty, przewodniczącego Trybunału Ludowego od 1942, który sądził m.in. uczestników zamachu z 20 lipca 1944 i wydawał niezwykle surowe wyroki) oraz Erwina Bumke (przewodniczącego ). Thierack i Bumke popełnili samobójstwo, a Freisler zginął 3 lutego w 1945 w trakcie nalotu bombowców alianckich.
Zarzuty i wyrok Zarzuty aktu oskarżenia obejmowały zbrodnie wojenne i przeciw ludzkości oraz przynależność do organizacji przestępczych: SS (co dotyczyło Altstöttera, Cuhorsta, Engerta i Joela) i korpusu kierowniczego NSDAP (co dotyczyło Cuhorsta, Oeschy’ego, Nebelunga i Rothauga). 10 oskarżonych uznano za winnych stawianych im zarzutów, z wyjątkiem , który skazany został jedynie za zbrodnie przeciw ludzkości (Rothaug skazany został mimo to na dożywotnie pozbawienie wolności, gdyż trybunał uznał oskarżonego za człowieka okrutnego i sadystycznego, nie znajdując dla niego żadnych okoliczności łagodzących). 5 oskarżonych uniewinniono, został wycofany z procesu z powodów zdrowotnych, a Karl Westphal popełnił samobójstwo przed jego rozpoczęciem. Opinia publiczna uznała wyrok za zbyt łagodny. Skazanym, którzy nie należeli do organizacji przestępczych, na poczet kary zaliczono okres uwięzienia sprzed i w trakcie procesu. Większość skazanych zwolniono na początku lat 50. XX w., a niektórzy otrzymali nawet od władz RFN emerytury (Franz Schlegelberger, i ).
Sentencja wyroku Amerykańskiego Trybunału Wojskowego w procesie prawników: – dożywotnie pozbawienie wolności – dożywotnie pozbawienie wolności – dożywotnie pozbawienie wolności Franz Schlegelberger – dożywotnie pozbawienie wolności – 10 lat pozbawienia wolności – 10 lat pozbawienia wolności – 10 lat pozbawienia wolności – 10 lat pozbawienia wolności – 7 lat pozbawienia wolności Josef Altstötter – 5 lat pozbawienia wolności – uniewinniony – uniewinniony – uniewinniony Hans Petersen – uniewinniony – wycofany z procesu z powodu choroby.
Karl Westphal popełnił samobójstwo przed rozpoczęciem procesu.
Filmografia Proces prawników stał się kanwą dla amerykańskiego filmu z 1961 pt. Wyrok w Norymberdze w reżyserii Stanleya Kramera.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Dörte Hinrichs, Hans Rubinich: Von Hitler zu Adenauer. w: Die Zeit z 29 listopada 2007, Nr 49, s. 114.
Kategoria:1947 w Niemczech Prawników, Proces