Józef Boksa, także Józef Boxa (ur. 8 kwietnia 1885 w Woli Rogowskiej, zm. 30 października 1971 w PiasecznieJanusz Mierzwa, Słownik biograficzny starostów Drugiej Rzeczypospolitej, tom II, Łomianki 2022, s. 53. Tu data urodzenia: 8 kwietnia 1886.) – polski urzędnik i działacz państwowy okresu dwudziestolecia międzywojennego.

Pochodzenie i edukacja Pochodził z wielodzietnej rodziny włościańskiej Ludwika (ur. 1846) i Agnieszki z Szotów (ur. 1861)Mierzwa (Słownik starostów..., t. II, dz. cyt., s. 53) jako matkę wymienia Joannę z domu Pająk., z Woli Rogowskiej, w powiecie dąbrowskim. W latach 1899–1907 uczęszczał do c. i k. Gimnazjum w Tarnowie, gdzie w maju 1907 zdał egzamin dojrzałości. Studiował na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego i Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie (1907–1912).

Kariera zawodowa Służbę urzędniczą rozpoczął w 1913 w zaborze austriackim, najpierw jako praktykant konceptowy, a następnie koncypista Namiestnictwa Galicyjskiego we Lwowie. Delegowany przez Namiestnictwo do pracy w Kołomyi, Białej, Węgierskim Hradyszczu, Trembowli, Radomiu. Od listopada 1918 w służbie niepodległej Polski, pracował jako urzędnik szczebla powiatowego w Radomiu, Włoszczowie i Aleksandrowie Kujawskim. Następnie zajmował stanowisko starosty powiatowego, kolejno: łowickiego, płockiego, stanisławowskiegoDz. U. Min. Spr. Wewn. z 31 grudnia 1926 nr 4, poz. 282 s. 113–114. i będzińskiego. Po objęciu starostwa będzińskiego stał się również z urzędu zwierzchnikiem powiatu miejskiego w Sosnowcu (starostą grodzkim). Jako starosta z mocy prawa stał na czele sejmików powiatu oraz, jako władza wykonawcza, wydziałów powiatowych w miejscach sprawowania swoich funkcji.

W 1922 przeprowadził reorganizację instytucji państwowych i szkół średnich w Łowiczu, koncentrując te pierwsze blisko siebie w centrum miasta, jednocześnie przenosząc do opróżnionych budynków siedziby trzech szkół średnich, zajmujących dotychczas jeden wspólny budynek. W 1926 dokonał w Płocku uroczystego otwarcia stadionu miejskiego. Jako starosta będziński wspierał różnego rodzaju lokalne inicjatywy społeczne, m.in. stanął na czele Komitetu Propagandy Radia, z inicjatywy którego 15 stycznia 1936 uruchomiono w Sosnowcu podstudio Polskiego Radia Katowice, przewodził także Komitetowi Szkoły Szybowcowej Zagłębia Dąbrowskiego. W 1933, w prowadzonym przez starostwo będzińskie procesie karno-administracyjnym, zatwierdził precedensowy wyrok aresztu dla dyrektorów kopalni „Helena”, zalegających wobec robotników z wypłatą wynagrodzeń.

Tuż po zajęciu polskich terytoriów przez Niemcy, pod koniec września lub na początku października 1939 w miejsce starosty będzińskiego został wprowadzony urząd landrata, który objął Udo Klausa. Boksa, wraz z innymi przedstawicielami administracji rządowej i samorządowej, ewakuował się na WęgryMierzwa, Słownik starostów..., tom II, dz. cyt., s. 54.. Po wojnie zatrudniony w Zjednoczeniu Przemysłu Węglowego w Wałbrzychu. Szykanowany przez UB, w 1948 aresztowany i sądzony za „faszyzację życia w Polsce przed wojną”. Pod koniec życia mieszkał w podwarszawskim Zalesiu.

Od 1928 jego żoną była Eleonora KrenclinMierzwa (Słownik starostów..., tom II, dz. cyt., s. 54) podaje nazwisko panieńskie żony: Kreuchin. z Płocka.

Ordery i odznaczenia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (27 listopada 1929)M.P. z 1929 r. nr 278, poz. 644 „za gorliwą i owocną pracę w służbie państwowej”. Złoty Krzyż Zasługi (dwukrotnie: 10 sierpnia 1924M.P. z 1924 r. nr 192, poz. 594 „za wybitną i skuteczną działalność podczas wiosennego wylewu Wisły w 1924 r.”., 11 października 1927M.P. z 1927 r. nr 237, poz. 637 „za zasługi położone w akcji ratowniczej z powodu katastrofy powodzi na terenie województwa stanisławowskiego”.) Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Jagiellońskiego (okres zaborów) Kategoria:Absolwenci I Liceum Ogólnokształcącego im. Kazimierza Brodzińskiego w Tarnowie Kategoria:Ludzie związani z Będzinem Kategoria:Ludzie związani z Sosnowcem Kategoria:Odznaczeni dwukrotnie Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Starostowie grodzcy II Rzeczypospolitej Kategoria:Starostowie płoccy (II Rzeczpospolita) Kategoria:Urodzeni w 1885 Kategoria:Zmarli w 1971