Malanów – gmina wiejska w województwie wielkopolskim, w powiecie tureckim.

Gmina zasięgiem swym obejmuje 17 sołectw: Bibianna, Celestyny, Czachulec Stary, Dziadowice, Dziadowice-Folwark, Feliksów, Grąbków, Kotwasice, Malanów, Miłaczew, Kolonia Miłaczew, Miłaczewek, Poroże, Rachowa, Skarżyn-Kolonia, Targówka i Żdżenice. Siedziba gminy to Malanów.

Położenie i rzeźba terenu Gmina położona jest w południowo-wschodniej części województwa wielkopolskiego, na wysokości od 112 m n.p.m. do 193 m n.p.m. (kulminacja Wysoczyzny Tureckiej zlokalizowana we wsi Czachulec Stary). Rzeźba terenu jest zróżnicowana, a w ukształtowaniu powierzchni terenu gminy wyróżnić można trzy zasadnicze obszary: Równinę Turecko-Liskowską, Kotlinę Malanowską oraz Wał Malanowski. Deniwelacje między poszczególnymi formami morfologicznymi a także w ich obrębie nie są duże - największa (około 25 metrów) występuje w obrębie Kotliny Malanowskiej. Natomiast spadki terenu są największe na nielicznych stokach Wału Malanowskiego (8-15%) oraz w obrębie pól wydmowych o nieregularnych kształtach (5-25%)Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Malanów, załączniki nr 1-2 do uchwały Rady Gminy Malanów nr XXXIX/257/2010 z dnia 28 maja 2010 roku, BIP Malanów. Stolica gminy znajduje się w środkowo-zachodniej części Wału Malanowskiego.

Pomimo przeprowadzenia głębokich odwiertów w poszukiwaniu ropy naftowej, na terenie gminy nie odkryto żadnych znaczących bogactw mineralnych. Eksploatowane są jedynie złoża piasku i żwiru.

Krajobraz tego terenu został ukształtowany w wyniku zlodowacenia środkowopolskiego. Jego cechą charakterystyczną jest zupełny brak jezior naturalnych. Rzeźba terenu jest dość urozmaicona. Położone tu wzgórza, głównie pochodzenia kemowego - powstałe w wyniku segregacji materiału morenowego wymywanego z lodu przez wody roztopowe - osiągają znaczne wysokości.

Warunki wodne Teren gminy charakteryzuje się słabo rozwiniętą siecią rzeczną. Brak jest na tym terenie większych rzek, a nieliczne cieki wodne (największy - Kiełbaska - lewy dopływ Warty, a także m.in. Czarna Struga, Żabianka) rozpoczynają swój górny bieg (Kiełbaska w pobliżu miejscowości Żdżenice, na wysokości około 138 m n.p.m., u podnóża Wału Malanowskiego). Wszystkie cieki z terenu gminy prowadzą niewielkie ilości wody uzależnione głównie od ilości opadów atmosferycznych. Część z nich znika w piaskach na zboczach i u podnóża wału lub zasila niewielkie obszary stałych podmokłości. Niektóre odcinki cieków charakteryzują się stałym lub okresowym zanikaniem wody. Ogólny spływ wód powierzchniowych zaznacza się w kierunku zachodnim i wschodnim.

Brak jest również naturalnych powierzchniowych zbiorników wodnych. Spotyka się tylko małe zbiorniki potorfowe w dolinach.

W okrębie dolin rzecznych wody podziemne zalegają płytko, z reguły do głębokości 1 m p.p.t. Wyjątek stanowią obszary wydmowe, gdzie zwierciadło wody zalega około 5 m p.p.t. W strefie Wału Malanowskiego wody występują płytko (0,5–2 m p.p.t.).

Złoża naturalne Na terenie gminy Malanów udokumentowano złoża kruszywa naturalnego: Młyny Miłaczewskie - jedyne eksploatowane złoże na terenie gminy, udokumentowane dla potrzeb drogownictwa w 1980 roku, zajmuje powierzchnię 5 ha, zatwierdzone zasoby bilandowe wynosiły 835 tys. ton; zaleganie złoża pod nakładem o grubości do 2,2 m (średnio 0,6 m); miąższość waha się w przedziale 4,6–10 m (średnio 8,9 m) Grąbków - udokumentowane w roku 1989, powierzchnia 2,3 ha, zatwierdzone zasoby 404 tys. ton. Złoże zalega pod nadkładem od 0,2 do 1,4 m (średnio 0,5 m), miąższość od 3,8 do 14,8 m (średnio 8,9 m)

Ponadto udokumentowano cztery złoża torfu, które ze względu na ich miąższość nie nadają się do eksploatacji na większą skalę: Małoszyna - 14 tys. m³ Dziadowice - 21 tys. m³ Truskowice - 12 tys. m³ Leśnictwo - 13 tys. m³

Sąsiednie gminy Gmina Malanów sąsiaduje z następującymi gminami: Mycielin (od północnego zachodu), Ceków-Kolonia (od południa), Kawęczyn (od południa i wschodu), Turek (od wschodu), Tuliszków (od północy).

Struktura powierzchni Gmina Malanów ma obszar 107,17 km², w tym: użytki leśne: 27,5 km² (25,66%) użytki rolne: 66,94 km² (62,46%), w tym: grunty orne: 55,26 km² (82,55%) sady: 0,41 km² (0,61%) użytki zielone: 4,35 km² (6,49%)

Gmina stanowi 11,53% powierzchni powiatu.

Sieć osadnicza W układzie sieci osadniczej gminy można wyróżnić dwa wiodące rejony oddziaływania; jako pierwszy rejon wsi Malanów, pełniącej dodatkowo funkcję ośrodka lokalnego gminnego, w skład którego wchodzą wsie Malanów, Feliksów, Targówka, Grąbków (około 3 tysiące osób, co stanowił 45% ogółu ludności gminy), drugi rejon to rejon wsi Kotwasice, obejmujący wsie Kotwasice, Dziadowice, Dziadowice-Folwark (ponad 1,5 tysiąca osób, niemal 25% ogółu ludności). Wymienione powyżej wsie to główne wsie rozwojowe gminy, do których należy dodać jeszcze wieś Żdżenice.

Gleby Gleby gminy Malanów wykazują duże zróżnicowanie pod względem typologicznym. Utwory tu występujące są starsze wiekiem od zlodowacenia bałtyckiego. W centralnej części gminy gleby są wytworzone z glin zwałowych czarnobrązowych, na obrzeżach występuje materiał fluwioglacjalny, gleby wytworzone z piasków warstwowych wodnolodowcowych. Gleby łąkowe to przewadze murszaste i murszowo-mineralne. Tutejsze gleby są na ogół słabe, często podmokłe, nie tworzą zwartych kompleksów, gdyż rozdziela je duża ilość małych obszarów lasów.

Przydatność gleb do produkcji rolnej według kompleksów glebowych: kompleks (2) pszenny dobry - 2,6% kompleks (3) pszenny wadliwy - 0,5% kompleks (4) żytni bardzo dobry - 11,4% kompleks (5) żytni dobry - 10,3% kompleks (6) żytni słaby - 18,2% kompleks (7) żytni bardzo słaby - 39,1% kompleks (8) zbożowo-pastewny mocny - 2,6% kompleks (9) zbożowo-pastewny słaby - 15,3%

Na terenie gminy zaznaczają się trzy zasadnicze rejony o układzie południkowym - są to Wał Malanowski oraz tereny położone na wschód i zachód od wału. W granicach wału występują największe powierzchnie najlepszych na terenie gminy gleb, wytworzone na glinach i piaskach gliniastych. Tereny na zachód i wschód od wału charakteryzują się przewagą gleb słabych, wytworzonych z piasków lub piasków gliniastych podścielonych piaskiem.

Najlepsze na terenie gminy gleby 2 i 4 kompleksu przydatności rolniczej występują, z uwzględnieniem wielkości malejącej powierzchni, w rejonach wsi: Miłaczew, Malanów, Grąbków, Skarżyn-Kolonia, Czachulec Stary, Poroże, Żdżenice, Dziadowice, Miłaczewek, Kotwasice, Dziadowice-Folwark i Feliksów. ogółem gleby tych kompleksów zajmują obszar około 84,3 ha, co stanowi około 14% areału gruntów ornych.

Gleby dobre 3, 5 i 8 kompleksu przydatności rolniczej występują według malejącej wielkości powierzchni w miejscowościach: Kotwasice, Grąbków, Dziadowice, Miłaczewek, Malanów, Miłaczew, Żdżenice, Skarżyn-Kolonia, Czachulec Stary, Poroże, Dziadowice-Folwark, Rachowa, Targówka, Feliksów i Zygmuntówek. Ogółem gleby tych kompleksów zajmują obszar około 817 ha, co stanowi 13% gruntów ornych.

Pozostały obszar zajmują słabe gleby kompleksów 6, 7 i 9.

Podział użytków zielonych według kompleksów glebowych: kompleks użytków zielonych średnich (2z) – 25% (317 ha) kompleks użytków zielonych słabych (3z) – 75% (948 ha)

Większe obszary użytków zielonych występują w północno-zachodniej części gminy w dolinie rzeki Powy, w południowo-zachodniej części w dorzeczu rzeki Swędrni oraz we wschodniej części gminy w dorzeczu rzeki Kiełbaski. Małe powierzchnie użytków zielonych położone są w dnach dolin rozcinających Wał Malanowski i w obniżeniach położonych na całym obszarze.

Gmina Malanów charakteryzuje się glebami o słabej bonitacji - największy udział mają gleby klasy V i VI, stanowiąc razem blisko 70% ogólnej powierzchni. Zaznacza się całkowity brak gleb I i II klasy bonitacyjnej. Jakość gleb nie predestynuje do prowadzenia intensywnej produkcji rolniczej.

Udział gleb poszczególnych klas bonitacyjnych w gminie: klasa IIIa - 1,7% (88 ha) klasa IIIb - 8,8% (574 ha) klasa IVa - 14,9% (887 ha) klasa IVb - 5% (401 ha) klasa V - 37,1% klasa VI - 32,5%

Klimat Wielkości podstawowych elementów klimatycznych dla terenu gminy Malanów: średnia temperatura roczna: 7,9 °C stycznia: -2,6 °C lipca: 17,9 °C temperatury poniżej 0 °C średnio pomiędzy 14 października a 28 kwietnia (skrajnie między 26 września a 20 maja) wilgotność względna (średnia roczna): 81% zachmurzenie (średnie roczne): 65% średnia prędkość wiatru roczna: 2,7 m/s stycznia: 3,3 m/s lipca: 2,4 m/s ilość opadów (średnia roczna): 566 mm średnia roczna ilość dni z pokrywą śnieżną: 56,5 dnia śnieg występuje średnio pomiędzy 3 grudnia a 27 marca

Demografia Dane statystyczne (stan na 31 grudnia 2009): Ludność: 6501 osóbUrząd Statystyczny w Poznaniu: Powierzchnia i ludność w 2009 r. w wieku przed produkcyjnym: 1548 osób (w tym 773 kobiet)Urząd Statystyczny w Poznaniu: Ludność w wieku produkcyjnym i nieprodukcyjnym w 2009 r. w wieku produkcyjnym: 4040 osób (w tym 1865 kobiet) w wieku poprodukcyjnym: 913 osób (w tym 635 kobiet) Współczynnik feminizacji: 101 thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców gminy Malanów w 2014 roku

Gospodarka Gmina Malanów jest gminą rolniczą. Na terenie gminy działa około 200 podmiotów gospodarczychPowiat turecki - mapa turystyczna, Wydawnictwo i Bank Geoinformacji Sp. z o.o. 2009, , s. 10-11, które w większości zajmują się działalnością handlową i usługową. Głównym zakładem produkcyjnym jest firma "Sun Garden" produkująca meble ogrodowe.

Rolnictwo W produkcji rolnej w strukturze zasiewów gminy dominują zboża (62,4%). Ziemniaki zajmują 7,3% powierzchni zasiewów. Pozostałe uprawy w skali gminy nie mają dużego znaczenia. Buraki cukrowe i kukurydza mają w strukturze zasiewów marginalne znaczenie (odpowiednio 0,02% i 1,4%). Produkcja ogrodnicza ogranicza się do upraw w ogrodach przydomowych.

Pod względem wielkości produkcji trzody chlewnej gmina Malanów zajmuje jedno ostatnich miejsc w powiecie: na 100 ha użytków rolnych w gminie Malanów przypadają 54 szt, podczas gdy w powiecie 115 szt trzody chlewnej. Obsada bydła w przeliczeniu na 100 ha użytków rolnych wynosi 48,6 sztProgram Ochrony Środowiska dla Gminy Malanów, Urząd Gminy w Malanowie 2004.

Media Ponad 85% wsi należących do gminy posiada sieć wodociągową, zasilaną z 4 hydroforni umiejscowionych w Malanowie, Kotwasicach, Miłaczewie oraz Czachulcu. Łącza długość sieci wodociągowej to 126,4 km z 1155 przyłączami.

Od roku 1998 Malanów posiada nowoczesną biologiczno-chemiczną oczyszczalnię ścieków typu lemna, o przepustowości 320 m³ na dobę, oczyszczającą ścieki doprowadzane kanalizacją o łącznej długości 15 km.

Na terenie gminy funkcjonowały dwa składowiska odpadów (w Malanowie i Kotwasicach), które są nieczynne od czerwca 2006 roku. Gmina Malanów przystąpiła do Związku Komunalnego "Czyste Miasto - Czysta Gmina" w Kaliszu.

Komunikacja Najważniejszą arterią komunikacyjną gminy jest droga wojewódzka nr 470, biegnąca na odcinku 9,714 kmInformacja do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, Urząd Gminy w Malanowie 2008 na osi NE-SW.

Ponadto przez teren gminy przebiegają następujące drogi powiatowe, których długość na terenie gminy wynosi 34,239 km: 4487P (Malanów-Przespolew Kościelny, na odcinku do wsi Poroże) 4488P (Malanów-Grzymiszew, na odcinku do wsi Dziadowice-Folwark) 4489P (Malanów-Żdżary, na odcinku do wsi Skarżyn-Kolonia) 4490P (Grąbków-Kowale Pańskie, na odcinku do Kolnicy) 4491P (od wsi Miłaczew w kierunku Młodzianowa) 4507P (we wsi Czachulec Stary w kierunku Nowego Czachulca) 4583P (Słodków-Kolonia-Smaszew, we wsi Bibianna 4602P (we wsi Czachulec Stary w kierunku Przespolewa Kościelnego)

Długość dróg gminnych wynosi 242 km.

Brak tu czynnych linii kolejowych (przez miejscowość Bibianna przebiega kilkaset metrów nieczynnej Kaliskiej Kolei Dojazdowej).