mały|Żyły powierzchowne kończyny dolnej Żyły powierzchowne kończyny dolnej – w anatomii człowieka naczynia żylne zbierające krew ze struktur powierzchownych kończyny dolnej takich jak skóra, tkanka łączna, podściółka tłuszczowa oraz węzły chłonne powierzchowne i uchodzące do żył głębokich kończyny dolnej.
Żyły powierzchowne kończyny dolnej tworzą w tkance podskórnej sieć o dużych okach z dużą liczbą zastawek. W sieci tej można wyróżnić większe pnie żylne, licznymi zespoleniami połączone z żyłami głębokimi. Żyły powierzchowne kończyny dolnej towarzyszą naczyniom chłonnym oraz nerwom natomiast na ogół nie towarzyszą tętnicom.
Elementy składowe sieci Żyły powierzchowne stopy strona podeszwowa sieć opuszkowa żyły podeszwowe palców (venae digitales plantares) łuk żylny podeszwowy skórny (arcus venosus plantaris) żyły międzygłowowe (venae intercapitales) strona grzbietowa sieć podpaznokciowa żyły grzbietowe palców (venae digitales dorsales) żyły międzygłowowe (venae intercapitales) żyły grzbietowe śródstopia (venae metatarsales dorsales) łuk żylny grzbietowy stopy (arcus venosus dorsalis pedis) żyły podeszwowe stopy sieć żylna podeszwowa (rete venosum plantare) żyły grzbietowe stopy sieć żylna grzbietowa (rete venosum dorsale) żyła brzeżna przyśrodkowa (vena marginalis medialis) żyła brzeżna boczna (vena marginalis lateralis) sieć żylna piętowa (rete venosum calcaneum) Żyły powierzchowne podudzia i uda żyła odpiszczelowa (vena saphena magna)Według Hyrtla nazwa pochodzi z arabskiego al-safen (żyła ukryta), ponieważ w przeciwieństwie do innych żył powierzchownych nie prześwieca przez skórę dopływy na stopie żyły powierzchowne wychodzące z sieci grzbietowej stopy żyły powierzchowne wychodzące z przyśrodkowej okolicy piętowej dopływy na goleni żyły powierzchowne z powierzchni przednio-przyśrodkowej goleni żyły odżywcze piszczeli żyły przeszywające mięśniowe dopływy na udzie żyła odpiszczelowa dodatkowa (vena saphena accesoria) żyła odstrzałkowa (vena saphena parva) dopływy na stopie żyły powierzchowne brzegu powierzchownego stopy sieć żylna piętowa (rete venosum calcaneum) dopływy na goleni żyły powierzchowne strony tylnobocznej goleni żyła udowo-podkolanowa (vena femoropoplitea)
Zespolenia pomiędzy żyłą odpiszczelową a żyłą odstrzałkową z żyłami głębokimi kończyny dolnej
Zastawki Żyły powierzchowne kończyny dolnej posiadają parzyste zastawki rozrzucone wzdłuż całej długości naczynia. Żyła odpiszczelowa posiada średnio 12 par zastawek w tym 1 parę ujściową.
Cechy wspólne żyły odpiszczelowej i żyły odstrzałkowej położenie napowięziowe na początku i podpowięziowe na końcu początek na obu brzegach stopy geneza z połączenia żył brzeżnych i żyłami powierzchownymi podeszwy odcinek końcowy w kształcie łuku oraz bańkowatego uwypuklenia przebieg razem z gałęziami nerwowymi wyposażenie w zastawki
Uwagi kliniczne żyła odpiszczelowa jest tak zwaną żyłą żylaków, które powstają zwłaszcza w jej części goleniowej żyły powierzchowne kończyny dolnej i żyły głębokie kończyny dolnej z powodu licznych zespoleń mogą się zastępować jako droga spływu krwi z kończyny dolnej
Uwagi
Bibliografia