Bławatnikowiec (Phibalura flavirostris) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny bławatnikowatych (Cotingidae). Występuje w południowo-wschodniej Brazylii i przyległych obszarach wschodniego Paragwaju i skrajnie północno-wschodniej Argentyny, izolowana populacja w zachodniej Boliwii.
Podgatunki mały|lewo|Samiec P. flavirostris flavirostris 240px|mały|Zasięg występowania P. f. boliviana Wyróżniono dwa podgatunki P. flavirostris: bławatnikowiec brazylijski (P. flavirostris flavirostris), zasiedlający południowo-wschodnią Brazylię i przyległe obszary wschodniego Paragwaju i skrajnie północno-wschodniej Argentyny, bławatnikowiec boliwijski (P. flavirostris boliviana), występujący w oddalonym o około 2500 kilometrów centralno-zachodnim regionie Boliwii. Przez wiele lat znany był tylko z dwóch okazów pozyskanych w 1902 roku (na ich podstawie Frank Michler Chapman opisał ten takson w 1930 roku) oraz muzealnego okazu odłowionego przed 1847 rokiem, poprawnie zidentyfikowanego jako P. f. boliviana dopiero w 1984 roku. Ponownie odkryto ten takson w 2000 roku. Upierzenie tych dwóch podgatunków różni się. Samce podgatunku boliviana posiadają dłuższe sterówki, a dymorfizm płciowy nie jest bardzo widoczny. Tęczówkę podgatunku nominatywnego cechuje barwa czerwona, a boliviana koloru musztardy. P. f. boliviana jest także osiadły i zagrożony wyginięciem, w przeciwieństwie do drugiego podgatunku.
W niektórych ujęciach systematycznych podgatunki te traktowane są jak osobne gatunki.
Morfologia Długość ciała: 22 cm Masa ciała: 45–50 g Samce cechuje jaskrawsze ubarwienie. Ptak ten ma szary wierzch głowy oraz żółte gardło. Dziób jest jasnoróżowy. Zielonkawy wierzch ciała w obszarze skrzydeł pokrywają pióra o czarno-żółtych zakończeniach, podobne występują na pokrywach ogonowych. Same sterówki są rozwidlone, jak u jaskółek. Pióra na brzuchu są białe z czarno-żółtymi zakończeniami.
Ekologia Biotop Zasiedla lasy, zadrzewienia, tereny otwarte, a także ogrody z drzewami. Podgatunek P. f. flavirostros występuje na wysokościach poniżej 1400 m n.p.m., a P. f. boliviana w przedziale wysokości 1400–2000 m n.p.m.
Pożywienie Pożywienie stanowią owady i owoce.
Lęgi Gniazdo bardzo małe, w kształcie czarki, wykonane z mchu, mieści się na gałęzi. Bławatnikowce gniazdują w małych koloniach oddalonych od siebie o około 100 m. Oboje rodzice opiekują się pisklętami. Ich pokarmem są larwy owadów i drobne owoce. Opuszczają gniazdo nie w pełni samodzielne. Jajo ma wymiary 25×19 mm.
Status Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) od 2012 roku uznaje bławatnikowca brazylijskiego i bławatnikowca boliwijskiego za osobne gatunki.
Bławatnikowiec brazylijski od 2022 roku jest klasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern); wcześniej był uznawany za gatunek bliski zagrożenia (NT – Near Threatened). Liczebność jego populacji wstępnie szacuje się na 20–50 tysięcy osobników dorosłych. Trend liczebności populacji uznaje się za spadkowy.
Bławatnikowiec boliwijski jest uznawany za gatunek zagrożony (EN – Endangered). Jego liczebność szacuje się na 600–800 osobników (czyli około 400–530 osobników dorosłych), a jej trend oceniany jest jako spadkowy ze względu na utratę siedlisk.
Przypisy
Systematyka i nazwy polskie za:
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Zdjęcie Phibalura flavirostris na gnieździe
Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Bławatnikowate Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1816 roku Kategoria:Taksony opisane przez Louisa Pierre’a Vieillota