Krzysztof Andrzej Jeżewski (ur. 24 kwietnia 1939 w Warszawie) – polski poeta, tłumacz, eseista, norwidolog, pisarz muzyczny, publicysta i recytator.

Życiorys Syn Janusza i Zofii z CzartkowskichZbigniew Judycki "Mazowszanie w świecie: projekt tematu badawczego" Niepodległość i Pamięć 22/3 (51)/2015, 361-396. Ukończył romanistykę na Uniwersytecie Warszawskim i polonistykę na Sorbonie. W 1970 osiedlił się we Francji. Autor 13 tomów wierszy i 50 tomów przekładów czołowych pisarzy i poetów polskich na język francuski oraz kilku pionierskich dokonań literackich jak „Kronika poetycka życia J. Piłsudskiego W blasku legendy” (Paryż, 1988) antologia polskich katastrofistów XX wieku pt. "Le pire est certain" (2009),monumentalne francuskie wydanie „Vade-mecum” Norwida (2004), oraz esej „Cyprian Norwid a myśl i poetyka Kraju Środka” (2011). Zredagował też rozszerzone wydania biografii Chopina i Beethovena pióra swojego dziadka Adama Czartkowskiego. Tłumaczył też wielu poetów francuskich (m.in. Laforgue, Segalen, Char, Michaux) hispano-amerykańskich (Gorostiza, Paz, Borges) oraz Kathleen Raine i Angelusa Silesiusa na język polski. Jego własne poezje były tłumaczone na francuski, angielski, niemiecki, rosyjski, chiński, hebrajski i korsykański. W 2012 wydał w firmie DUX trójjęzyczny CD "Podwójny płomień - Chopin & Norwid", gdzie wystąpił jako recytator i komentator poezji Norwida obok Michaela Lonsdale i Paula Marka Elliotta oraz trzech laureatów Konkursu Chopina: Tatiany Shebanovej, Kevina Kennera i Lukasa Geniusasa.

Krzysztof A. Jeżewski jest członkiem SPP, PEN-Clubu, Towarzystwa Historyczno-Literackiego w Paryżu i Związku Tłumaczy Literackich Francji (ATLF) oraz POLART-u. Jest laureatem nagrody ZAiKS-u, Instytutu Literackiego w Paryżu, Polskiego PEN-clubu a od 2003 prezesem paryskiego Towarzystwa Przyjaciół Norwida „Les Amis de C.K. Norwid”. W 2011 otrzymał Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” za wybitne zasługi w popularyzacji kultury polskiej we Francji, a w 2013 Medal Fundacji Norwidowskiej za upowszechnianie dzieła Norwida w tym kraju. W 2019 otrzymał Nagrodę im. Witolda Hulewicza, a w 2021 Nagrodę im. Cypriana Kamila Norwida.

Poezja Krzysztofa Andrzeja Jeżewskiego o silnych tendencjach mistycznych i metafizycznych, a zarazem operująca językiem o krystalicznej czystości i zwięzłości, wizjonerska i niestrudzenie poszukująca Transcendencji, stanowi swoiste wyzwanie rzucone współczesnemu światu. Jak pisał prof. Krzysztof Dybciak („Fronda” nr 41/zima 2006): „Sytuując Krzysztofa Jeżewskiego w kontekście większych zjawisk duchowych, trzeba stwierdzić, że należy on do twórców przełomu stuleci dążących do przemiany kultury w dobie ponowoczesnej. Po lingwistycznych, antyestetycznych czy wręcz nihilistycznych rewolucjach XX wieku  proponuje kontrrewolucję metafizycznej nadziei i piękna. Realizując to ambitne zadanie, czerpie siły z muzyki i sacrum, ogrzewając i rozświetlając współczesną lirykę intuicją, głębią duchowych przeżyć, rozżarzeniem wyobraźni."

Wybrana twórczość Poezje Kryształowy ogród/Le Jardin de cristal, Galerie Roi Doré, Paris 2018 Music/Muzyka, Anima Poetry Press, Cissbury 2017 Księga snów/Le Livre des rêves, Éditions Polyglotte, Noisy-le-Grand 2013 Swiatłość u progu, Topos, Sopot 2012 Płomień i noc/ La Flamme et la nuit, Adam Marszałek, Toruń 2012 Druga księga snow, Miniatura, Kraków 2009 W zaświecie snu, Correspondance des Arts, Łódź 2009 Żagle niebieskie, Adam Marszałek, Toruń 2008 Okruchy z wysokości, in: Angelus Silesius Anielski wędrowiec, Biblioteka Telgte, Poznań 2007 Popiół słoneczny Nowy Swiat, Warszawa 2005 L'épreuve du feu ; précédé de Les vignes de l'espace : poèmes, Librairie Bleue, Troyes 2005 Kryształowy ogrod, Oficyna Krakowska, Kraków 2000 Znak pojednania, „W drodze”, Poznań 1997 Winnice przestrzeni, Miniatura, Kraków 1995 Muzyka, Tikkun, Warszawa 1995 La musique : poèmes, Éd. L'Harmattan, Paris 1994 Księga snów Miniatura, Kraków 1990 Próba ognia, Editions Dembinski, Paris 1990

Eseje i antologie Maya Noval, Birds in exile/Oiseaux en exil, L'Harmattan, Paris 2018. Karol Szymanowski, Écrits sur la musique, Symétrie, Lyon 2018. Cyprian Norwid, L'Intarissable source, anthologie thématique, Pierre-Guillaume de Roux, Paris 2017 Rzeźba muzyczna Bolesława Biegasa, w: Ciechanowskie Zeszyty Literackie, nr 16/2014 Adam Czartkowski, Zofia Jeżewska. Fryderyk Chopin. Uzupełnienia Krzysztof Andrzej Jeżewski, PIW/NIFC, Warszawa 2013 Cyprian Norwid et la pensée de l'Empire du Milieu, L'Harmattan, Paris 2011 Cyprian Norwid a myśl i poetyka Kraju Srodka, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2011 Adam Czartkowski, Beethoven. Próba portretu duchowego. Rozszerzył, opracował i antologią polskich wierszy o kompozytorze opatrzył Krzysztof Andrzej Jeżewski, PIW, Warszawa 2010 Proroctwo muzyki, w: Tygiel Kultury, nr 10/12 (166-168), Łódź 2009 Le pire est certain. Anthologie de la poésie catastrophiste polonaise du XXe siècle, Zurfluh/Cahiers Bleus, Bourg-la-Reine 2009 Legiony a literatura, w: Legenda Legionów, Demart, Warszawa 2008 Cyprian Norwid, poète et penseur catholique, Liberté politique, Paris 2001 Chopin, Słowacki, Biegas et la métaphysique = Chopin, Słowacki, Biegas i metafizyka, w: Dni Słowackiego w Paryżu, Polska Misja Katolicka we Francji, Paris 1999 Chopin, Szymanowski et leurs poètes = Chopin, Szymanowski i ich poeci, Librairie Bleue, Troyes 1999 W blasku legendy. Kronika poetycka życia Józefa Piłsudskiego, Spotkania, Paris 1988 La grande triade: Chopin, Norwid, Szymanowski, w: Le Piano de Chopin, La Revue Musicale n° 364, Paris 1983

Przekłady na język polski Luciana Frassati, Miasta dalekie, PAX, Warszawa, 1970. José Gorostiza, Śmierć nieskończona (Muerte sin fin), PIW, Warszawa 1971. Paul Surer, Współczesny teatr francuski (Le théatre français contemporain), PIW, Warszawa, 1973. Octavio Paz, Wybór wierszy, LSW, Warszawa, 1981. Angelus Silesius, Anielski wędrowiec (Cherubinischer Wandersmann), Biblioteka Telgte, Poznań, 2007. Victor Segalen, Stele (Stèles), Centrum Polsko-Francuskie Côtes d’Armor – Warmia i Mazury, Olsztyn, 2009. René Char, Pieśń bezsenności (Chant d’insomnie), Biblioteka Telgte, Poznań, 2011 Maya Noval, Pilgrim bird/Oiseau errant/ Wędrowny ptak, Adam Marszałek, Toruń, 2016

Przypisy

Bibliografia Kazimierz Świegocki, Światło ocalenia. O poezji Krzysztofa Jeżewskiego w : Od romantyzmu do postmodernizmu, Warszawa 2006, str. 221-247. Kazimierz Świegocki, U podstaw metafizycznego myślenia poety w : Człowiek wobec Boga i świata w poezji, Warszawa 2006, str. 193-214. Krzysztof Lipka, Świadek wyższej realności, „Tygiel Kultury” 2008 nr 4-6, str. 55-60. Marlena Sęczek, Krzysztof Andrzej Jeżewski w : Polscy pisarze i badacze literatury przełomu XX i XXI wieku. Słownik biobibliograficzny, tom I (pod redakcją Alicji Szałagan,Warszawa 2011), str. 104-107. „Topos” nr 1/2 2013, numer monograficzny poświęcony częściowo twórczości K. A. Jeżewskiego.

Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Laureaci Nagrody im. Konstantego Aleksandra Jeleńskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Polonia we Francji Kategoria:Polscy tłumacze literatury francuskojęzycznej Kategoria:Członkowie polskiego PEN Clubu Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Polscy tłumacze literatury hiszpańskojęzycznej Kategoria:Urodzeni w 1939