mały|upright=1.3|Mapa administracyjna Królestwa Galicji z lata 1876–1896. Uwaga: Wbrew opisowi, mapa nie przedstawia stanu z 1914 roku, ponieważ nie uwzględnia ośmiu powiatów utworzonych w latach 1896–1912: Podgórze (1896), Strzyżów (1896), Peczeniżyn (1898), Przeworsk (1899), Zborów (1904), Oświęcim (1910), Skole (1911) i Radziechów (1912). Wreszcie błędnie przedstawia powiat Muszyna, zniesiony na skutek reformy w 1867 roku.

Podział administracyjny w latach 1850–1854

W czasie reformy administracyjnej w 1850 utworzono nowy, dwustopniowy podział administracyjny Królestwa Galicji i Lodomerii, likwidując dotychczasowe cyrkuły i wprowadzając 3 okręgi rządowe (niem. Regierungsbezirke) z siedzibami w Krakowie, Lwowie i Stanisławowie, dzielące się na 63 powiaty (niem. (Bezirkshauptmannschaften) w następujący sposóbhttps://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=rgb&datum=18500004&seite=00001741:

Wstrzymanie reform ery Bacha w 1853 doprowadziło do kolejnej reformy administracyjnej.

Podział administracyjny w latach 1854–1867

W 1854 zostały przywrócone cyrkuły, które zostały połączone w dwa obszary administracyjne (niem. Verwaltungsgebiet) we Lwowie i Krakowie i podzielone na 178 powiatów – 110 w obszarze we Lwowie i 68 w obszarze w Krakowiehttps://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=rgb&datum=18540004&seite=00000400.

1 maja 1860 roku rozwiązano cyrkuły wadowicki, jasielski i bocheński, a także obszar administracyjny w Krakowie, pozostałe 18 cyrkułów zniesiono 23 września (weszło w życie 31 października) 1865 roku. 28 lutego 1867 zreorganizowano kompletnie sieć powiatów: w miejsce 179 małych powiatów utworzono 74 nowe duże powiaty ziemskie, obok dwóch powiatów miejskich (Kraków i Lwów). W przeddzień wybuchu I wojny światowej liczba powiatów wynosiła 84.

Cyrkuły i małe powiaty (1854–1867)

Obszar administracyjny Lwów (1854–1867)

Obszar administracyjny Kraków (1854–1867)

Powiaty 1867–1918

74 oryginalne powiaty ziemskie

2 oryginalne powiaty miejskie Kraków Lwów

Powiaty ziemskie utworzone na skutek kolejnych zmian

Po przejściu pod administrację polską

mały|upright=1.3|Obszar Galicji pod administracją polską w 1938 roku (obszar ten obejmuje także powiat zniesionego powiatu spisko-orawskiego (w obrębie powiatu nowotarskiego), który nigdy nie należał do Galicji, lecz do Krajów Korony Świętego Stefana (Węgier).

Po przejściu obszaru Galicji pod administrację polską zachowano inicjalnie austriacki podział na 84 powiatów (82 ziemskie i 2 miejskie), które w 1920 roku weszły w skład czterech województw: krakowskiego, lwowskiego, stanisławowskiego i tarnopolskiego. W kolejnych latach dokonano następujące zmiany na szczeblu powiatowym (pomijając drobne zmiany granic między powiatami):

Cieszanów – powiat zniesiono 1923-01-01 i przekształcono w powiat lubaczowski Podgórze – powiat zniesiono 1924-01-01 i włączono do powiatu krakowskiego Maków – nowy powiat utworzony 1924-01-01 z części powiatów żywieckiego i myślenickiego Husiatyn – powiat zniesiono 1925-07-01 i przekształcono w powiat kopyczyniecki Nowy Targ – do powiatu włączono 1925-07-01 zniesiony powiat spisko-orawski, którego obszar nigdy nie należał do Galicji, lecz do Krajów Korony Świętego Stefana (Węgier) Lisko – zmiana nazwy 1931-03-03 na Lesko() Turka – zmiana województwa 1931-04-17 ze stanisławowskiego na lwowskie Peczeniżyn – powiat zniesiono 1929-04-01 i włączono do powiatu kołomyjskiego Bohorodczany – powiat zniesiono 1932-04-01 i włączono do powiatów nadwórniańskiego i stanisławowskiego Grybów – powiat zniesiono 1932-04-01 i włączono do powiatów nowosądeckiego, gorlickiego i tarnowskiego Maków – powiat zniesiono 1932-04-01 i włączono do powiatów żywieckiego, myślenickiego, nowotarskiego i wadowickiego Oświęcim – powiat zniesiono 1932-04-01 i włączono do powiatów bialskiego i wadowickiego Pilzno – powiat zniesiono 1932-04-01 i włączono do powiatów ropczyckiego i jasielskiego Skole – powiat zniesiono 1932-04-01 i włączono do powiatu stryjskiego Stary Sambor – powiat zniesiono 1932-04-01 i włączono do powiatów samborskiego i turczańskiego Strzyżów – powiat zniesiono 1932-04-01 i włączono do powiatów rzeszowskiego i krośnieńskiego Wieliczka – powiat zniesiono 1932-04-01 i włączono do powiatów krakowskiego i myślenickiego Ropczyce – powiat zniesiono 1937-04-01 i przekształcono w powiat dębicki.

Przypisy https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=rgb&datum=1860&page=370&size=45

Zobacz też Zmiany administracyjne na obszarze Galicji w latach 1867–1934 powiaty w Polsce 1919–1939 Klasyfikacja osad miejskich na obszarze Galicji w latach 1772–1934

Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthalterei – Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1879. Lwów, 1879.

Kategoria:Dawne powiaty w Polsce Kategoria:Podział administracyjny Galicji Kategoria:Listy związane z geografią społeczno-ekonomiczną