Lipno (gmina wiejska w województwie kujawsko-pomorskim)

Lipno (do 1954 gmina Jastrzębie i gmina Kłokock) – gmina wiejska w Polsce w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim. W latach 1975–1998 gmina administracyjnie należała do województwa włocławskiego.

Siedzibą gminy jest Lipno.

Według danych z 30 czerwca 2004 gminę zamieszkiwało 11 185 osób. Z kolei według danych z 31 grudnia 2024 gmina liczyła 11 526 mieszkańców.

Struktura powierzchni Według danych z roku 2002 gmina Lipno ma obszar 209,72 km², w tym: użytki rolne: 67% użytki leśne: 23%

Gmina stanowi 20,65% powierzchni powiatu.

Ochrona przyrody Na terenie gminy znajdują się 2 rezerwaty przyrody: Rezerwat przyrody Bór Wąkole im. prof. Klemensa Kępczyńskiego – leśny, chroni siedlisko boru z jałowcem na wydmach śródlądowych Rezerwat przyrody Stary Zagaj – leśny, chroni las liściasty o cechach drzewostanów naturalnych

Demografia Dane z 30 czerwca 2004: Opis Ogółem Kobiety Mężczyźnijednostka osób % osób % osób %populacja 11 185 100 5666 50,7 5519 49,3gęstość zaludnienia(mieszk./km²) 53,3 27 26,3

thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców gminy Lipno w 2014 rokuWedług danych statystycznych na koniec 2024 roku gminę Lipno zamieszkiwało 11 526 osób, wśród których nieznaczną większość stanowili mężczyźni (50,3%), podczas gdy kobiety stanowiły 49,7% ogółu mieszkańców. W latach 2002–2024 liczba ludności wzrosła o 2,6%. Średni wiek mieszkańców wynosił 39,4 roku i był niższy zarówno od średniej dla województwa kujawsko-pomorskiego, jak i średniej krajowej.

W strukturze stanu cywilnego mieszkańców największą grupę stanowiły osoby pozostające w związkach małżeńskich (53,0%). Osoby stanu wolnego stanowiły 31,7% ludności, rozwiedzeni 6,2%, natomiast wdowy i wdowcy 9,1% mieszkańców gminy. W 2024 roku zawarto 39 małżeństw, co odpowiadało wskaźnikowi 3,4 małżeństwa na 1000 mieszkańców. W tym samym okresie odnotowano 1,4 rozwodu na 1000 mieszkańców.

W 2024 roku na terenie gminy urodziło się 82 dzieci, wśród których 52,4% stanowiły dziewczynki, a 47,6% chłopcy. Średnia masa urodzeniowa noworodków wynosiła 3346 gramów. Jednocześnie gmina odnotowała ujemny przyrost naturalny wynoszący −56 osób, co odpowiadało wskaźnikowi −4,86 na 1000 mieszkańców. Współczynnik dynamiki demograficznej, określający relację liczby urodzeń żywych do liczby zgonów, wyniósł 0,64.

W strukturze przyczyn zgonów największy udział miały choroby układu krążenia, które odpowiadały za 34,8% wszystkich przypadków. Nowotwory były przyczyną 28,5% zgonów, natomiast choroby układu oddechowego odpowiadały za 4,7% przypadków. Wskaźnik umieralności wynosił 11,97 zgonu na 1000 mieszkańców.

W zakresie migracji ludności w 2024 roku na pobyt stały zameldowano 148 osób, natomiast wymeldowano 164 mieszkańców, w wyniku czego saldo migracji wewnętrznych wyniosło −16 osób. W tym samym okresie nie odnotowano ani zameldowań z zagranicy, ani wymeldowań poza granice kraju, co oznaczało zerowe saldo migracji zagranicznych.

Według ekonomicznych grup wieku 61,2% mieszkańców gminy znajdowało się w wieku produkcyjnym, 20,5% w wieku przedprodukcyjnym, natomiast osoby w wieku poprodukcyjnym stanowiły 18,3% ogółu ludności.

Gospodarka Według danych z rejestru REGON z końca 2024 roku na obszarze gminy Lipno zarejestrowane były 893 podmioty gospodarki narodowej[, wśród których przeważającą część (750) stanowiły osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą. W strukturze lokalnej przedsiębiorczości wyraźnie dominował sektor usługowy oraz handlowy – do kategorii „pozostała działalność” zakwalifikowano 553 podmioty (61,9%), natomiast w branży przemysłowej i budowlanej funkcjonowały 304 przedsiębiorstwa (34,0%). Sektor związany z rolnictwem, leśnictwem, łowiectwem lub rybactwem reprezentowało 36 podmiotów gospodarczych (4,0%). Wśród osób fizycznych prowadzących własną działalność najczęściej deklarowanym profilem było budownictwo (29,7%) oraz handel hurtowy i detaliczny połączony z naprawą pojazdów samochodowych (23,6%).

Pod względem wielkości przedsiębiorstw w gminie niemal całkowicie dominowały mikroprzedsiębiorstwa zatrudniające do 9 pracowników, których zarejestrowano 871; ponadto na terenie gminy funkcjonowało 18 małych przedsiębiorstw (10–49 zatrudnionych) oraz 4 średnie firmy (50–249 zatrudnionych). W strukturze prawnej podmiotów posiadających osobowość prawną najliczniejszą grupę tworzyły spółki handlowe (36 jednostek), w tym 29 spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, a także spółki cywilne (32 jednostki). Na obszarze gminy działała ponadto 1 spółdzielnia. W skali całego 2024 roku w gminie zarejestrowano 81 nowych firm przy jednoczesnym wyrejestrowaniu 62 podmiotów. W ujęciu historycznym dla lat 2009–2024 największą aktywność w zakładaniu nowych przedsiębiorstw odnotowano w 2018 roku (96 debiutów), z kolei najmniej firm powstało w 2016 roku (58 podmiotów). Najwięcej przedsiębiorstw wykreślono z rejestru w 2009 roku (102 jednostki), a najmniej w roku 2010 (35 podmiotów).

Wśród osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, poza budownictwem i handlem, istotną rolę odgrywały również przedsiębiorstwa związane z transportem i gospodarką magazynową (55 podmiotów), działalnością profesjonalną, naukową i techniczną (47 podmiotów), opieką zdrowotną i pomocą społeczną (45 podmiotów) oraz przetwórstwem przemysłowym (43 podmioty). Mniejszy udział miały podmioty działające w sektorze usług administrowania i działalności wspierającej, zakwaterowania i gastronomii, edukacji, kultury, rozrywki i rekreacji, a także działalności finansowej i ubezpieczeniowej. W strukturze przedsiębiorczości obecne były również podmioty związane z informacją i komunikacją, gospodarką wodno-ściekową, górnictwem i wydobywaniem, obsługą rynku nieruchomości oraz wytwarzaniem i zaopatrywaniem w energię elektryczną, gaz i parę wodną.

W rejestrze REGON dla gminy Lipno według stanu na koniec 2024 roku widniały 893 podmioty gospodarki narodowej. W podziale na sektory ekonomiczne największą część stanowiła pozostała działalność (głównie usługi i handel), w której zarejestrowane były 553 podmioty. W sektorze przemysłu i budownictwa funkcjonowały 304 przedsiębiorstwa, natomiast działalność związaną z rolnictwem, leśnictwem, łowiectwem lub rybactwem deklarowało 36 podmiotów gospodarczych.

Rynek pracy Według danych statystycznych na terenie gminy Lipno na 1000 mieszkańców przypadało 54 pracujących. W strukturze zatrudnienia nieznacznie przeważały kobiety, które stanowiły 50,5% ogółu pracujących, podczas gdy udział mężczyzn wynosił 49,5%.

Bezrobocie rejestrowane w gminie w 2024 roku wynosiło 13,3%. Wskaźnik ten kształtował się na jednakowym poziomie zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto osiągnęło w tym samym roku wartość 6696,12 zł, co odpowiadało 77,6% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w Polsce.

Wśród aktywnych zawodowo mieszkańców gminy znaczącą rolę odgrywały dojazdy do pracy poza miejsce zamieszkania. Poza granice gminy wyjeżdżało do pracy 830 osób, natomiast z innych gmin przyjeżdżało 30 pracowników. Saldo przyjazdów i wyjazdów do pracy wynosiło zatem −800 osób, co wskazuje na silne powiązania lokalnego rynku pracy z ośrodkami położonymi poza gminą.

W strukturze zatrudnienia według sektorów ekonomicznych największy udział miał sektor rolniczy obejmujący rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo, w którym pracowało 30,1% aktywnych zawodowo mieszkańców. W przemyśle i budownictwie zatrudnionych było 18,6% pracujących, natomiast w sektorze usługowym obejmującym handel, naprawę pojazdów, transport, zakwaterowanie i gastronomię oraz informację i komunikację pracowało 17,3% mieszkańców. Działalność finansowa, ubezpieczeniowa i związana z obsługą rynku nieruchomości skupiała 2,5% pracujących. Pozostałe sektory gospodarki zapewniały zatrudnienie 31,5% aktywnych zawodowo mieszkańców gminy.

Wśród kobiet największy udział zatrudnionych odnotowano w sektorze pozostałych działalności (45,5%), rolnictwie (23,7%) oraz sektorze usługowym (15,5%). W przypadku mężczyzn dominowało rolnictwo (36,7%), a następnie przemysł i budownictwo (26,5%) oraz sektor usługowy (19,1%).

Budżet gminy Według danych budżetowych za 2024 rok dochody budżetu gminy Lipno wyniosły 86,1 mln złotych, co w przeliczeniu na jednego mieszkańca odpowiadało kwocie 7,5 tys. złotych. W porównaniu z rokiem poprzednim oznaczało to wzrost dochodów o 19,9%. Największą część dochodów budżetowych stanowiły wpływy z działu „Różne rozliczenia”, które odpowiadały za 45,8% wszystkich dochodów. Istotne znaczenie miały również dochody od osób prawnych, osób fizycznych i innych jednostek organizacyjnych (20,1%) oraz wpływy związane z rolnictwem i łowiectwem (7,1%). Dochody z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych wynosiły 776 złotych na mieszkańca i stanowiły 10,4% wszystkich wpływów budżetowych, natomiast dochody z podatku dochodowego od osób prawnych osiągnęły poziom 9,9 złotych na mieszkańca, co odpowiadało 0,1% dochodów ogółem.

W tym samym roku wydatki budżetu gminy wyniosły 83,4 mln złotych, co odpowiadało kwocie 7,2 tys. złotych w przeliczeniu na jednego mieszkańca. W porównaniu z 2023 rokiem oznaczało to wzrost wydatków o 7,6%. Największa część środków budżetowych została przeznaczona na oświatę i wychowanie, które pochłonęły 27,6 mln złotych, stanowiąc 33,1% wszystkich wydatków. Znaczne środki skierowano również na gospodarkę komunalną i ochronę środowiska (10,6 mln złotych; 12,8%) oraz administrację publiczną (10,6 mln złotych; 12,7%). Istotną pozycję w strukturze wydatków zajmowały także transport i łączność (9,6 mln złotych; 11,5%), pomoc społeczna (5,9 mln złotych; 7,1%) oraz rolnictwo i łowiectwo (3,4 mln złotych; 4,1%).

Wydatki inwestycyjne gminy Lipno osiągnęły wartość 13,5 mln złotych, co stanowiło 16,2% wszystkich wydatków budżetowych. Na kulturę i ochronę dziedzictwa narodowego przeznaczono 2,6 mln złotych (3,2%), natomiast na wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz i wodę wydatkowano 1,1 mln złotych (1,3%). Mniejsze środki przeznaczono między innymi na bezpieczeństwo publiczne i ochronę przeciwpożarową, ochronę zdrowia, edukacyjną opiekę wychowawczą, kulturę fizyczną i sport oraz działalność usługową.

Różnica pomiędzy dochodami a wydatkami budżetu gminy w 2024 roku była dodatnia i wyniosła około 2,7 mln złotych, co oznacza, że rok budżetowy zakończono nadwyżką finansową.

Edukacja Dane statystyczne z końca 2024 roku wskazują ze 3048 mieszkańców gminy Lipno znajdowało się w wieku potencjalnej nauki (3–24 lata), w tym 1509 kobiet oraz 1539 mężczyzn. Zgodnie z wynikami Narodowego Spisu Powszechnego z 2021 roku najwyższy odsetek mieszkańców legitymował się wykształceniem zasadniczym zawodowym (26,8%). Wykształcenie podstawowe ukończone posiadało 20,6% ludności, średnie zawodowe 18,1%, natomiast wyższe 13,7% mieszkańców. Wykształcenie średnie ogólnokształcące deklarowało 11,0% mieszkańców, policealne 2,3%, a gimnazjalne 4,0%. Edukację przed ukończeniem szkoły podstawowej zakończyło 3,5% ludności gminy.

W strukturze wykształcenia kobiet największy udział miały osoby posiadające wykształcenie podstawowe ukończone (22,3%) oraz zasadnicze zawodowe (20,1%). Wśród mężczyzn dominowało wykształcenie zasadnicze zawodowe (33,7%) i średnie zawodowe (20,0%). W porównaniu z przeciętnymi wartościami dla województwa kujawsko-pomorskiego mieszkańcy gminy Lipno charakteryzowali się niższym poziomem wykształcenia.

W 2024 roku na terenie gminy funkcjonowały 2 przedszkola, do których uczęszczało 95 dzieci, w tym 47 dziewczynek oraz 48 chłopców. Zajęcia odbywały się w 5 oddziałach wychowania przedszkolnego. Mieszkańcy w wieku 3–6 lat stanowili 17,5% ogółu ludności w wieku potencjalnej nauki, przy czym udział ten wynosił 16,6% wśród dziewcząt oraz 18,4% wśród chłopców. Na tysiąc dzieci w wieku przedszkolnym 485 uczęszczało do placówek wychowania przedszkolnego.