thumb|240px|Dwór Górny w Nowej Rudzie thumb|240px|Dwór Dolny we Włodowicach thumb|240px|Dwór Stillfriedów w Drogosławiu Stillfriedowie – nazwa arystokratycznej rodziny Stillfried pochodzi z IX w., kiedy to z Czech do Bawarii przybył czeski książę Stoymir (niem. Stillfried). Wspomina o tym śląski historyk Sinapius. W średniowieczu rodzina Stillfriedów posiadała wieś Ratenice w okolicy Podiebradów, dlatego pisała się Stillfried und Rattonitz. Najstarszy dokument wymieniający nazwisko Stillfried wystawił 15 lipca 1045 król Henryk III Salicki.
Obecność na Śląsku W XIV w. rodzina obecna była na Śląsku. Conradusa Stillefrita wymieniono w 1329 we Wrocławiu, a Hermann von Rednitz w 1347 otrzymał lenno rycerskie w Tłumaczowie koło Nowej Rudy. Książę ziębicki i hrabia kłodzki Henryk I Starszy z Podiebradów w 1472 ofiarował Nową Rudę z okolicznymi wsiami Georgowi von Stillfriedowi, który ożenił się z Anną von Dohnyn. Była ona córką von Dohnyna, ostatniego właściciela dóbr noworudzkich.
Okres wojny trzydziestoletniej (1618–1648) W XVII w. część rodziny pozostała przy wyznaniu katolickim, z wyjątkiem Bernharda I von Stillfrieda, który w 1615 odziedziczył majątek noworudzki. Bernhard I z większością stanów śląskich opowiedział się po stronie protestantów i elektora palatyńskiego Fryderyka V. W 1622 hrabia Bernhard von Thurn z armią cesarską wkroczył do hrabstwa kłodzkiego i zajął Nową Rudę. Bernharda I von Stillfrieda i jego syna uwięziono w Kłodzku. Zwolnienie nastąpiło dopiero po złożeniu okupu w wysokości 12 000 talarów. Po skonfiskowaniu, na mocy cesarskiego wyroku, w 1625 wszystkich posiadanych lenn i połowy dóbr, Bernhard I wrócił do kościoła rzym-kat. i podjął starania o zwrot majątku. W 1680 r. rodzina została podniesiona do godności barona. W okresie wojen śląskich (1740–1763), przedstawiciele rodziny reprezentowali różne opcje polityczne.
Posiadłości Michael Raymund von Stillfried 1 czerwca 1773 otrzymał od króla potwierdzenie lennego prawa do majątku i stał się jedynym właścicielem dóbr noworudzkich, które w latach 1783–1785 systematycznie powiększył o: Bieganów, Borek, Drogosław, część Ludwikowic Kłodzkich, Mikołów, Sowinę, Świerki, Zagórzyn, Szczytną, Szczerbę, Czermną. Dzięki tym działaniom w jego rękach znalazła się trzecia część powierzchni hrabstwa kłodzkiego. Michael Raymund von Stillfried zmarł w Szczytnej 21 lutego 1796, a jego dobra zostały podzielone: Johann Joseph II von Stillfried otrzymał Ludwikowice Kłodzkie, Włodowice i Czermną, a w rękach Friedricha Augusta znalazła się Nowa Ruda. Friedrich August 9 lipca 1810 sprzedał swoje ziemie szwagrowi brata, hrabiemu Antonowi von Magnisowi z Bożkowa. Tak zakończył się 338-letni okres władania rodziny von Stillfriedów nad Nową Rudą.
Przedstawiciele rodu W Europie ród von Stillfried dzielił się na kilka linii: magnacką z Austrii, która pisała się w dalszym ciągu Stillfried von Ratenicz lub Stillfried von Rathenitz, natomiast pruska linia Stillfried-Rattonitz podzieliła się na kilka gałęzi magnackich i hrabiowskich. Przedstawiciele rodu: (1804–1882), historyk i urzędnik pruski, z Rathenitz (1839–1911), austriacki oficer, malarz i fotograf.
Właściciele Nowej Rudy thumb|120px|Herb baronów thumb|120px|Herb hrabiów thumb|120px|Rudolf Stillfried-Rattonitz thumb|120px|August Stillfried-Ratenicz 1472–1482 – Georg (Jerzy) I von Stillfried und Rattonitz (1420–1482)Joseph Wittig: Kronika miasta Nowa Ruda. Kolebka i rozwój przestrzenny miasta Nowa Ruda, Cz. 1, tłum. Artur Olkisz, red. Wojciech Grzybowski, Nowa Ruda: „Maria”, 2004, s. 116-118 . 1482–1483 – Paweł von Stillfried und Ratienitz 1482–1492 – Georg (Jerzy) II von Stillfried und Ratienitz (1459–1492) 1492–1518 – Georg (Jerzy) III von Stillfried (zm. 1518) 1518–1524 Jakob von Stillfried und Rattonitz (1483–1524/9) 1524–1554 – Georg (Jerzy) IV von Stillfried (1506–1554)Joseph Wittig: Kronika miasta Nowa Ruda. Pobożne miasto, Cz. 2, tłum. Artur Olkisz, red. Wojciech Grzybowski, Nowa Ruda: „Maria”, 2004, 1554–1566 – Róża (Schaff)Gotsch, żona Jerzego IV 1566–1572 Georg (Jerzy) V von Stillfried (1548–1586), wł. Jugowa, Zacisza, Drogosławia od 1572, bezdzietny 1572–1580 Henryk von Stillfried średni (zm. 1580), wł. Nowej Rudy, bezdzietny 1586 – Georg (Jerzy) VI von Stillfried 1586–1615 – Henryk von Stillfried starszy (1519–1615)Joseph Wittig: Kronika miasta Nowa Ruda. Miasto pracujące, Cz. 3, tłum. Artur Olkisz, red. Wojciech Grzybowski, Nowa Ruda: „Maria”, 2005, s. 5 ., syn Jakuba Jan (Hans) von Stillfried Rattonitz (1549–1609), wł. Drogosławia, Jugowa od 1600 1615–1637 – Bernhard I von Stillfried (1567–1537) 1637–1669 – Bernhard II von Stillfried (1611–1669) 1669–1702 – Bernhard III von Stillfried und Rattonitz (1641–1702)Joseph Wittig: Kronika miasta Nowa Ruda. Rozśpiewane miasto, Cz. 5, tłum. Artur Olkisz, red. Wojciech Grzybowski, Nowa Ruda: „Maria”, 2006, . 1702–1720 – Raymund Erdmann Anton baron Stillfried von Rattonitz (1672–1720) 1720–1739 – Johann Joseph I baron Stillfried von Rattonitz (1695–1739) 1739–1761 – Anna von Stillfried hrabina von Salburg (1703–1761)Joseph Wittig: Kronika miasta Nowa Ruda. Miasto zwycięskie, Cz. 6, tłum. Artur Olkisz, red. Wojciech Grzybowski, Nowa Ruda: „Maria”, 2006, ., żona Johanna Josepha I 1761–1767 – Michael Raymund baron Stillfried und Rattonitz (1730–1796) 1767–1773 – Augustyn von Stillfried 1773–1796 – Michał Rajmund von Stillfried 1796–1805 – Johann Joseph (Jan Józef) II, hrabia Stillfried und Rattonitz (1762–1805)Johann Joseph II von Stillfried und Rattonitz, syn Michaela Stillfrieda (1730–1796), mąż Elisabeth von Götzen, ojciec Ludwiga Wilhelma Josephsa Antona von Stillfrieda (1790–1865) i Wilhelma von Stillfrieda (1794–1852). 1805–1810 Fryderyk August von Stillfried
Zobacz też Zamek Stillfriedów w Nowej Rudzie Dwór Górny w Nowej Rudzie Dwór Dolny we Włodowicach Dwór Stillfriedów w Drogosławiu Kaplica rodowa w Żelowicach Ignaza von Stillfrieda (XVIII w.)
Przypisy
Bibliografia Andrzej Behan, Nowa Ruda: przewodnik historyczno-turystyczny, Wydawnictwo Maria, Nowa Ruda 2006, s. 108–110, . Romuald M. Łuczyński Nowa Ruda i rodzina von Stillfried, miesięcznik „Sudety”, nr 1/34, 2004 Stillfried-Rattonitz. w: Universal-Lexikon der Gegenwart und Vergangenheit, red. Heinrich August Pierer, Julius Löbe, wyd. IV, vol. 16, Altenburg 1863, s. 833–834 Joseph Wittig, Kronika miasta Nowa Ruda. Kolebka i rozwój przestrzenny miasta Nowa Ruda, Cz. 1, tłum. Artur Olkisz, red. Wojciech Grzybowski, Nowa Ruda: „Maria”, 2004, . Joseph Wittig, Kronika miasta Nowa Ruda. Miasto pracujące, Cz. 3, tłum. Artur Olkisz, red. Wojciech Grzybowski, Nowa Ruda: „Maria”, 2005, (całość) Joseph Wittig, Kronika miasta Nowa Ruda. Miasto walczące, Cz. 4, tłum. Artur Olkisz, red. Wojciech Grzybowski, Nowa Ruda: „Maria”, 2005, (całość), 83-88842-90-0 (cz. 4) Joseph Wittig, Kronika miasta Nowa Ruda. Rozśpiewane miasto, Cz. 5, tłum. Artur Olkisz, red. Wojciech Grzybowski, Nowa Ruda: „Maria”, 2006, (całość), 83-88842-99-4 (cz. 5)
Linki zewnętrzne Von Stillfried
Kategoria:Kłodzka szlachta Kategoria:Austriackie rody arystokratyczne Kategoria:Niemieckie rody arystokratyczne Kategoria:Czeskie rody arystokratyczne Kategoria:Nowa Ruda (gmina wiejska)