thumb|240px|Grób Jerzego Janusza Tereja (1934–1979) na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach Jerzy Janusz Terej (ur. 29 lipca 1934 w Wysokim Litewskim, zm. 28 sierpnia 1979 w Warszawie) – polski historyk, doktor habilitowany nauk humanistycznych, specjalista i badacz dziejów II RP i II wojny światowej.
Życiorys Urodził się w województwie poleskim w rodzinie nauczycielskiej, wywodzącej się spośród ubogich chłopów z okolic Tarnobrzega. Jego dziadek i ojciec byli działaczami Polskiej Partii Socjalistycznej. Podczas okupacji niemieckiej w latach II wojny światowej jego ojciec służył jako oficer w szeregach Armii Krajowej w powiecie tarnobrzeskim.
Po zakończeniu wojny Jerzy Terej wraz z rodziną przeniósł się do Wrocławia, gdzie ukończył szkołę średnią oraz studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Wrocławskiego. W 1947 wstąpił do Organizacji Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego, która w następnym roku weszła w skład Związku Młodzieży Polskiej. Był także czynny w Związku Młodzieży Socjalistycznej i od 1953 w Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, do 1964 zajmował się działalnością polityczną. Był od 1955/6 przewodniczącym Zarządu Wojewódzkiego ZMP we Wrocławiu, od 1957 do 1958 pełnił funkcję sekretarza wrocławskiego Komitetu Wojewódzkiego PZPRJuliusz Malczewski (red.), Cmentarz Komunalny Powązki dawny Wojskowy w Warszawie, Warszawa 1989, s. 218., a w latach 1957–1964 – sekretarza Komitetu Centralnego Związku Młodzieży Socjalistycznej.
W latach 1964–1967 był doktorantem w Wyższej Szkole Nauk Społecznych przy KC PZPR w Warszawie, gdzie w marcu 1968 obronił przygotowaną pod opieką Mariana Żychowskiego rozprawę doktorską z dziejów Stronnictwa Narodowego w latach 1939–1944. Pod koniec 1967 został zatrudniony w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk w kierowanej przez Czesława Madajczyka Pracowni Dziejów Polski Okresu II Wojny Światowej. W 1976 uzyskał stopień doktora habilitowanego w IH PAN na podstawie rozprawy poświęconej wzorcom organizacyjnym i politycznym Armii Krajowej, a w 1977 objął tam stanowisko docenta. Od 1978 prowadził seminarium doktoranckie w Mazowieckim Ośrodku Badań Naukowych w Siedlcach.
Publikował felietony o tematyce historycznej na łamach „Literatury” (stały felieton historyczny „Kształt historii” od 1971), „Polityki”, „Kultury” i „Mówią Wieki”. Należał do autorów Polskiego Słownika Biograficznego. Wchodził w skład komitetu redakcyjnego kwartalnika „Dzieje Najnowsze” i uczestniczył w pracach Komisji Historii II Wojny Światowej Komitetu Nauk Historycznych PAN. Odmawiał natomiast udziału w przyznanych mu wyjazdach zagranicznych.
Zmarł nagle 28 sierpnia 1979 w Warszawie (według Czesława Madajczyka był od kilku lat poważnie chory, ale nie wyrzekł się intensywnej pracy naukowej i redaktorskiej). Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera B23-2-23)Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze.
Ojciec Andrzeja Tereja.
Publikacje Rzeczywistość i polityka. Ze studiów nad dziejami najnowszymi Narodowej Demokracji, Książka i Wiedza, Warszawa, 1971; wyd. II: 1979. Idee, mity, realia. Szkice do dziejów narodowej demokracji (tom 189 serii wydawniczej Omega, Wiedza Powszechna, Warszawa, 1971. Europa podziemna 1939–1945 (z Eugeniuszem Duraczyńskim), Wiedza Powszechna, Warszawa 1974. Spotkania z Klio. Szkice i felietony historyczne, Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”, Warszawa 1975. Na rozstajach dróg. Ze studiów nad obliczem i modelem Armii Krajowej, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław, 1978; wyd. II: 1980, . Refleksje historyczne, Czytelnik, Warszawa 1983.
Przypisy
Bibliografia Hasło w encyklopedii WP.pl
Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego Kategoria:Absolwenci Wyższej Szkoły Nauk Społecznych przy KC PZPR Kategoria:Członkowie Organizacji Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego Kategoria:Członkowie Związku Młodzieży Polskiej Kategoria:Działacze Związku Młodzieży Socjalistycznej Kategoria:Polscy biografowie Kategoria:Polscy felietoniści Kategoria:Polscy historycy Kategoria:Polscy historycy idei Kategoria:Polscy marksiści Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Pracownicy Instytutu Historii PAN Kategoria:Sekretarze Komitetu Wojewódzkiego PZPR we Wrocławiu Kategoria:Urodzeni w 1934 Kategoria:Zmarli w 1979