Stanisław Juszczakiewicz ps. „Kornik”, „Stanisław Kornik”, „Kuba”, „Preisner”, „Stanisław” (ur. 21 października 1897 w Białej, zm. 10 listopada 1967 w Londynie) – pułkownik piechoty Wojska Polskiego służby stałej, uczestnik I wojny światowej i wojny polsko-bolszewickiej, podczas II wojny światowej dowódca wojskowy w kampanii wrześniowej i powstaniu warszawskim. Komendant Okręgu Łódź ZWZ-AK, zastępca szefa Oddziału I oraz szef wydziału personalnego Komendy Głównej Armii Krajowej. Kawaler Orderu Virtuti Militari IV i V klasy.

Życiorys Był synem Jakuba, urzędnika podatkowego i Marii z d. Waszkan. Nauki pobierał w gimnazjum w Lidzie, Oświęcimiu, Gimnazjum św. Anny w Krakowie oraz w c. i k. Gimnazjum Wyższym w Wadowicach, w którym 8 października 1915 zdał maturę wojenną. Służył od października 1915 w armii austriackiej, po ukończeniu w czerwcu 1916 szkoły oficerów rezerwy w Opawie dowodził plutonem 20 pułku piechoty. Dostał się we wrześniu tego samego roku do niewoli rosyjskiej, skąd zbiegł w lipcu 1917 i służył nadal w 20 pp dowodząc plutonem i kompanią na froncie włoskim. Był chory na malarię, a leczył się w szpitalach w Tolmezzo i w Opocznie.

W Wojsku Polskim od 1 listopada 1918, a służył początkowo na stanowisku dowódcy plutonu i kompanii 1 pułku strzelców podhalańskich na froncie śląskim i w wojnie polsko-radzieckiej będąc dwukrotnie ranny. Od lutego do czerwca 1921 był absolwentem Szkoły Podchorążych Piechoty w Warszawie, a od sierpnia dowódca kompanii szkolnej 28 batalionu celnego (Straży Granicznej) w Słobódce na granicy łotewskiej. Dowódca kompanii od sierpnia 1923 w 4 pułku strzelców podhalańskich, a od września instruktor-dowódca plutonu w batalionie szkolnym DOK V Kraków w Niepołomicach. Dowódca plutonu od lipca 1925, a następnie adiutant 2 batalionu KOP „Bereźne” na Wołyniu. Był przeniesiony w 1930 do 25 pułku piechoty, w którym był kolejno dowódcą kompanii karabinów maszynowych, referentem mobilizacyjnym, obwodowym komendantem PW i dowódcą batalionu od kwietnia 1937.

W czasie kampanii wrześniowej 1939 pełnił obowiązki dowódcy I batalionu 25 pułku piechoty 7 Dywizji Piechoty Armii „Kraków”.

Od października 1939 w konspiracji w SZP-ZWZ-AKZaprzysiężony przez ppłk. Leopolda Okulickiego.. Pełnił początkowo obowiązki szefa sztabu dowództwa wojewódzkiego SZP – Komendy Okręgu Łódź ZWZ i inspektora łódzkiego pod pseudonimem „Preisner”. Od sierpnia do września 1940 po odwołaniu Okulickiego do Warszawy pełnił funkcję komendanta Okręgu Łódź ZWZ-AK pod pseudonimami „Kornik” i „Stanisław Kornik”. W czasie jednej z podróży do Warszawy w grudniu 1941 został zatrzymany na granicy Generalnego Gubernatorstwa, ale udało mu się zbiec. Został przeniesiony do Warszawy w maju 1942 i po kpt. Jerzym Antoszewiczu „Iwo” został szefem Biura Personalnego i zastępcą ppłk. Antoniego Sanojcy „Kortuma”Szef Oddziału I Organizacyjnego sztabu KG AK.. Odtąd używał pseudonimu „Kuba”, a w lutym 1943 przekazał funkcję szefa Biura Personalnego ppłk. Janowi Gorazdowskiemu „Wolańskiemu”. Aż do wybuchu powstania warszawskiego pełnił funkcję zastępcy szefa Oddziału I sztabu KG, prowadząc m.in. sprawy scaleniowe oddziałów NOW.

Po utworzeniu Grupy „Północ” w czasie powstania został 8 sierpnia 1944 r. dowódcą Zgrupowania „Kuba”Po mjr. Olgierdzie Ostkiewicz-Rudnickim „Sienkiewiczu”. oraz dowódcą zachodniego odcinka obrony Starego Miasta. 13 sierpnia ciężko ranny przekazał dowodzenie mjr. Gustawowi Billewiczowi „Sośnie”. Wywieziony ze szpitalem po kapitulacji oddziałów powstańczych, przebywał w Oflagach Sandbostel i Lubeka.

29 kwietnia 1945 uwolniony z niewoli niemieckiej przez oddziały brytyjskie był od maja do czerwca komendantem polskich obozów wojskowych i byłych jeńców w rejonie Hanoweru. Przebywał w lipcu 1945 w Obozie Zbornym Nr 1 w Paryżu, a w sierpniu przybył do Londynu. Od listopada 1945 był przez wiele lat przewodniczący nowo utworzonej Głównej Komisji Weryfikacyjnej AK przy Sztabie Głównym w Londynie. Członek Komitetu Organizacyjnego Koła AK od grudnia, a od jego I Zjazdu w marcu 1947 był członkiem Głównego Sądu KoleżeńskiegoDo maja 1949 i ponownie od stycznia 1950.. Od 1956 członek Rady Naczelnej, a od 1962 przewodniczący Głównego Sądu Koleżeńskiego.

10 listopada 1967 zmarł w Londynie i został pochowany na tamtejszym cmentarzu Streatham Vale.

Życie prywatne Był od 1925 żonaty z Anną z d. Woronowicz i miał pasierbicę Eugenię (ur. 31 marca 1918) zamężną Woyna-Gwiaździńską, zamieszkałą w Gdańsku-Oliwie oraz syna Mieczysława (ur. 31 sierpnia 1926), nauczyciela zamieszkałego w Londynie.

Upamiętnienie Jego imieniem nazwano jedną z łódzkich ulic.

Awanse 45x45px podporucznik – b.d. 45px porucznik – ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 45px kapitan – 1 stycznia 1927 45px major – 1 stycznia 1936 45px podpułkownik – 1 lipca 1940 45px pułkownik – 1944

Odznaczenia Krzyż Złoty Orderu Wojennego Virtuti Militari (1944)Rozkaz Naczelnego Wodza L.755 z 18 sierpnia 1944 Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 1882 (1921)Dekret Wodza Naczelnego L. 2949 z 17 maja 1921 r. Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 21, poz. 828 Krzyż Walecznych trzykrotnieRozkaz Dowódcy AK L.496 z 28 września 1944 Złoty Krzyż Zasługi (1938). „za zasługi w służbie wojskowej” Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Medal Wojska (1946)

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Członkowie Służby Zwycięstwu Polski Kategoria:Dowódcy w powstaniu warszawskim Kategoria:Jeńcy polscy w niewoli niemieckiej (powstanie warszawskie) Kategoria:Komendanci Okręgów AK Kategoria:Komendanci Okręgów ZWZ Kategoria:Ludzie urodzeni w Białej (Bielsko-Biała) Kategoria:Majorowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Medalem Wojska Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie batalionu KOP „Bereźne” Kategoria:Oficerowie piechoty Korpusu Ochrony Pogranicza Kategoria:Oficerowie Okręgu Łódź AK Kategoria:Oficerowie 1 Pułku Strzelców Podhalańskich Kategoria:Pułkownicy piechoty Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Szefowie Wydziałów Oddziałów Komendy Głównej AK Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-czechosłowackiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1897 Kategoria:Zmarli w 1967 Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego na emigracji w Wielkiej Brytanii po II wojnie światowej