Eliasz Pielgrzymowski herbu Nowina (ur. 1564, zm. 1605) – od 1586 pisarz Wielkiego Księstwa Litewskiego. Był sekretarzem króla Stefana Batorego. Od roku 1602 pełnił obowiązki marszałka Trybunału Głównego Wielkiego Księstwa Litewskiego. Był wyznania kalwińskiego.
Brał udział w kampanii pskowskiej króla Stefana Batorego i wyprawie Krzysztofa Radziwiłła "Pioruna" w głąb państwa moskiewskiego, był członkiem poselstw do Moskwy w roku 1583 (do Iwana Groźnego) i 1600–1601 (do Borysa Godunowa).
Był marszałkiem koła poselskiego sejmiku generalnego Wielkiego Księstwa Litewskiego w 1597 rokuAndrzej Rachuba, Sejmiki generalne Wielkiego Księstwa Litewskiego w Wołkowyski i Słonimiu , w: Między wschodem a zachodem. Studia z dziejów Rzeczypospolitej w epoce nowożytnej, Toruń 2002, s. 46. Poseł na sejm zwyczajny 1597 roku z powiatu oszmiańskiego Jan Rzońca, Sejmy z lat 1597 i 1598, część I bezowocny sejm z 1597 roku, Warszawa Wrocław 1989, s. 117..
Był posłem województwa wileńskiego na sejm 1600 rokuAndrzej Radman, Marek Ferenc, Rejestr senatorów i posłów na sejmie walnym warszawskim 9 lutego - 21 marca 1600 r., w: Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. MCCLXVII – 2004, Prace Historyczne, z. 131, s. 94.
Tworzył głównie w języku łacińskim. Jego „Apostrofa panegiryczna” zadedykowana Krzysztofowi Radziwiłłowi „Piorunowi”, wydana w roku 1583 w krakowskiej oficynie Piotrkowczyka stanowi pochwałę hetmana. W utworze widoczne są wpływy Erazma z Rotterdamu, Paola Manuzia i Girolama Cardana.
Stworzył też apokryficzne żywoty bohaterów Starego Testamentu „De heroibvs in Dei ecclesia liber vnvs ad serenissimum [...] Stephanum I [...] regem Poloniae [...] / scriptus ab Helia Pilgrimovio”.
W języku polskim stworzył wierszowaną relację z dyplomatycznej misji polsko-litewskiej do Borysa Godunowa „Poselstwo i krótkie spisanie rozprawy z Moskwą.”
W latach 1580-tych ogłosił m.in. dwa utwory panegiryczne: „Na ślub najjaśniejszego księcia i pana Alberta Radziwiłła” oraz „Posłanie do szlachetnego pana Teodora Skumina”.
Literatura Eliasz Pielgrzymowski: Apostrofa panegiryczna, opracował i przełożył z łaciny Bartosz Awianowicz: Warszawa: Wydawnictwo Neriton, 2012, Eliasz Pielgrzymowski: Poselstwo i krótkie spisanie rozprawy z Moskwą: Poselstwo do Zygmunta Trzeciego: wydał i opracował Roman Krzywy: Warszawa: Wydawnictwo Neriton, 2010, Гісторыя беларускай літаратуры XI—XIX стагоддзяў у двух тамах. Том 1. Даўняя літаратура XI — першай паловы XVIII стагоддзя. — Мінск. Беларуская навука. 2006. С. 481—492
Przypisy
Linki zewnętrzne Dzieła Eliasza Pielgrzymowskiego w bibliotece Polona
Kategoria:Członkowie stanu rycerskiego I Rzeczypospolitej Kategoria:Marszałkowie sejmiku generalnego Wielkiego Księstwa Litewskiego Kategoria:Marszałkowie Trybunału Głównego Wielkiego Księstwa Litewskiego Eliasz Kategoria:Polscy pisarze nowołacińscy XVI wieku Kategoria:Polscy pisarze religijni XVI wieku Kategoria:Polscy poeci XVI wieku Kategoria:Posłowie I Rzeczypospolitej w Carstwie Rosyjskim Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1597 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1600 Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (powiat oszmiański) Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (województwo wileńskie) Kategoria:Sekretarze Stefana Batorego Kategoria:Szlachta kalwińska w Polsce (I Rzeczpospolita) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-rosyjskiej 1577–1582 (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1564 Kategoria:Zmarli w 1605