Wieliszew – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.
Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954 do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973, tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972.
Gromadę Wieliszew z siedzibą GRN w Wieliszewie utworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski – w powiecie nowodworskim w woj. warszawskim, na mocy uchwały nr VI/10/9/54 WRN w Warszawie z dnia 5 października 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromadGromady istniały także po II wojnie światowej jako jednostka pomocnicza gmin. Wieliszew i Komornica ze zniesionej gminy Skrzeszew oraz obszar dotychczasowej gromady Zegrze ze zniesionej gminy Nieporęt w tymże powiecieUchwała Nr VI/10/9/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu nowodworskiego; w ramach Zarządzenia Nr Or. V-0/1/54 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 29 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 4 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 11, Poz. 67). Dla gromady ustalono 17 członków gromadzkiej rady narodowejUchwała Nr XLVIII/134 Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Nowym Dworze z dnia 2 października 1954 r. w sprawie ustalenia liczby członków gromadzkich rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 7 października 1954 r., Nr. 9, Poz. 48).
31 grudnia 1959 z gromady Wieliszew wyłączono wieś Komornica, włączając ją do gromady Skrzeszew w tymże powiecieUchwała Nr IV-9/59 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 18 września 1959 r. w sprawie zmian granic niektórych gromad i przeniesienia siedzib niektórych gromadzkich rad narodowych w województwie warszawskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 15 grudnia 1959 r., Nr. 12, Poz. 438), po czym gromadę Wieliszew zniesiono a jej (pozostały) obszar włączono do gromady Nieporęt tamżeUchwała Nr IV-10/59 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 18 września 1959 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 15 grudnia 1959 r., Nr. 12, Poz. 439).
Na okres 34 lat Wieliszew utracił funkcje administracyjne. Powrócił do nich dopiero 1 stycznia 1994 kiedy to stał się siedzibą (reaktywowanej w 1973 rokuUchwała Nr XX/93/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 1 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie warszawskim) gminy Skrzeszew. Dwa lata później, 1 stycznia 1996 zmieniono nazwę gminy Skrzeszew na gmina Wieliszew (jednostka o nazwie gmina Wieliszew istniała również przejściowo w drugiej połowie XIX wiekuPostanowienie z 17 (29) września 1866, ogłoszone 5 (17) stycznia 1867 (Dziennik Praw, rok 1866, tom 66, nr 219)).
Przypisy
Wieliszew Kategoria:Wieliszew