Rachatłukum (niderl. Turks fruit) – powieść holenderskiego pisarza Jana Wolkersa, wydana w 1969 roku. Utwór jest uznawany za najpoczytniejszy wśród uczniów szkół średnichPrzypisy do kanonu literatury niderlandzkiej.. Na podstawie książki Paul Verhoeven wyreżyserował w 1973 r. film Tureckie owoceOpis filmu na filmweb.pl... W 2007 film został wpisany na listę 16 najważniejszych filmów kina niderlandzkiegoOpis kanonu filmów niderlandzkich. (nider.).
Rachatłukum jest opowieścią o początkującym rzeźbiarzu, jego namiętnościach, miłości do rudowłosej Olgi i o sztuce. Narrator już w pierwszym zdaniu oznajmia, że odeszła od niego ukochana. Dalszy ciąg powieści zawiera rekonstrukcję miłości, małżeństwa i niepowodzenia jakie ich spotyka. Wolkers, będąc jednym z największych, a z pewnością najpoczytniejszych prozaików holenderskich, wpisuje się w nurt rozrachunku z tradycyjną etyką kalwińską i, szerzej, chrześcijańskąA. Dąbrówka, Ojciec, śmierć i ja (posłowie), s. 127. Powieść w bardzo dosadnych nieraz słowach przedstawia związek bohatera z rudowłosą Olgą oraz stających na ich drodze przesądach. Rzecz dzieje się w Holandii lat 60. XX wieku, gdzie niepokorny artysta nie mieści się w drobnomieszczańskim schemacie poukładanego życia. Bunt przeciwko tradycyjnym wartościom wyraża Wolkers m.in. poprzez naturalistyczne przedstawienie seksu, ostry, bezkompromisowy język oraz oryginalną kompozycję tekstu (poszczególne rozdziały pozbawione są podziałów na akapity), łamiąc dzięki tym zabiegom tabu zarówno obyczajowe, jak i stylistyczneA. Dąbrówka, Ojciec, śmierć i ja (posłowie), s. 132..
Adaptacje w Polsce 17 kwietnia 2013 roku w Teatrze Studio miał premieręPremiera „Rachatłukum” w teatrze Studio monodram Rachatłukum – adaptacji dokonali reżyser Sebastian Chondrokostas oraz aktor Marcin BosakOpis spektaklu na stronie Teatru Studio. W wywiadzie Marcin Bosak zwraca uwagę, że nie epatowanie pornograficznymi opisami jest siłą i przesłaniem, jakie chce przekazać autor, ale że „materiał jest bardzo ciekawy, chciałbym, żeby nasze przedstawienie nie było odebrane jako skandalizujące. Jeśli nie będzie rozumiane przez intelekt, to przez uczucia”.
Przypisy
Literatura A. Dąbrówka, Ojciec, śmierć i ja (posłowie), [w:] J. Wolkers, Rachatłukum, przekł. A. Dąbrówka, Warszawa 1990, s. 127-133. D. i M. Morciniec, Historia literatury niderlandzkiej, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź 1985, s. 368.
Kategoria:Holenderskie powieści Kategoria:Powieści Jana Wolkersa Kategoria:Powieści z 1969 Kategoria:Powieści, których akcja toczy się w Holandii