Zasadowica oddechowa (łac. alkalosis respiratoria, ang. respiratory alkalosis) – sytuacja kliniczna, w której wzmożone oddychanie powoduje wzrost pH krwi.
Definicja Zasadowica oddechowa jest to wzrost pH krwi > 7,45 (zmniejszenie [H+] < 35 nmol/l) spowodowany pierwotną hipokapnią wywołaną hiperwentylacją.
Postacie Ostra zasadowica oddechowa – rozwija się gwałtownie i w jej obrazie gazometrycznym charakterystyczne jest, iż na każde 10 mmHg spadku PaC02 [HCO3-] spada o 2 mmol/l. Przewlekła zasadowica oddechowa – rozwija się powoli i w jej obrazie gazometrycznym charakterystyczne jest, iż na każde 10 mmHg spadku PaC02 [HCO3-] spada o 4 mmol/l. Niewyrównana zasadowica oddechowa – w jej obrazie gazometrycznym charakterystyczne jest obniżone PaC02, [HCO3-] oraz pH. Wyrównana zasadowica oddechowa – w jej obrazie gazometrycznym charakterystyczne jest, iż spadek PaC02 i [HCO3-] nie powoduje spadku pH. Pełna kompensacja nerkowa zasadowicy oddechowej trwa kilka dni.
Etiologia psychogenna – jest to najczęstsza postać i może być wywołana zarówno silnymi bodźcami nerwowymi (ból, zimno, stany podniecenia), jak i chorobą psychiczną mechanizmy wyrównawcze u chorych z hipoksją zmiany organiczne ośrodkowego układu nerwowego – w 90% spowodowane chorobami naczyniowymi wstrząs septyczny spowodowany bakteriami gram-ujemnymi encefalopatia wątrobowa wentylacja mechaniczna leki – najczęściej zatrucie salicylanami, ale także metyloksantyny, teofilina, aminofilina, progesteron ciąża
Obraz kliniczny Hiperwentylacja (będąca zarówno przyczyną jak i podstawowym objawem), parestezje, drętwienie wokół ust, ucisk lub ból w klatce piersiowej, zawroty głowy, niemożność wykonania adekwatnego oddechu, tężyczka hiperwentylacyjna ze skurczami włókienkowymi (która nasila zasadowicę oddechową).
W głębokiej zasadowicy dochodzi do zaburzeń utlenowania mózgu, której objawami są drażliwość, zaburzenia koncentracji lub świadomości różnego stopnia. U chorych z chorobami serca może dochodzić do zaburzeń rytmu serca.
Objawy zależą od przyczyny oraz stopnia nasilenia hipokapni.
Rozpoznanie Rozpoznanie stawiane jest na podstawie obrazu klinicznego i wyników badań gazometrii.
postaćpHPaC02[HCO3-]niewyrównanapodwyższoneobniżoneprawidłowewyrównanaprawidłoweobniżoneniskie
Leczenie W zasadowicy oddechowej pierwszym postępowaniem, nawet przed otrzymaniem wyników badań potwierdzających rozpoznanie, jest uspokajające oddziaływanie na chorego.
Po ustaleniu rozpoznania w leczeniu zasadowicy oddechowej spowodowanej czynnikami psychogennymi stosuje się mieszanki oddechowe o podwyższonej zawartości CO2 (na przykład oddychanie z dużego worka papierowego lub foliowego), pod bezpośrednim nadzorem personelu medycznego.
W leczeniu zasadowicy oddechowej o innej etiologii w pierwszym rzędzie zostaje zastosowane leczenie przyczynowe. Stosowanie leków uspokajających jest dyskusyjne ze względu na zmniejszenie obwodowych objawów hiperadrenergicznych, zalecane tylko w stanach zagrożenia życia.
Uwagi kliniczne Zarówno zasadowica oddechowa, jak i kwasica metaboliczna charakteryzują się hiperwentylacją, jednakże w zasadowicy oddechowej jest to przyczyną, natomiast w kwasicy metabolicznej wyrazem mechanizmów wyrównawczych.
Zobacz też równowaga kwasowo-zasadowa kwasica oddechowa kwasica metaboliczna
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej i równowagi kwasowo-zasadowej