Zarszyn – gmina wiejska w województwie podkarpackim, w powiecie sanockim. Siedzibą gminy jest Zarszyn.
W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie krośnieńskim.
Według danych z 31 grudnia 2020 r. gminę zamieszkiwały 9201 osób.
Położenie Gmina Zarszyn leży w obrębie Dołów Jasielsko-Sanockich, a jej południowa część zajmuje fragment Pogórza Karpackiego. Główną rzeką gminy jest Pielnica, której źródła znajdują się w paśmie Bukowicy, w pobliżu Woli Sękowej. Doły Jasielsko-Sanockie wyniesione 220–300 m n.p.m. to rozległe obniżenie śródgórskie o długości ponad 75 km i szerokości przeszło 15 km. W tym obniżeniu śródgórskim występuje szereg kotlin mniejszych i większych oddzielonych wzniesieniami i garbami o różnej wysokości. Położenie geograficzne Gminy Zarszyn wyznaczają współrzędne 49°35′16″N szerokości geograficznej północnej i 22°00′44″E długości geograficznej wschodniej. Powierzchnia Gminy wynosi 106 km²Raport o stanie Gminy Zarszyn za rok 2018
Historia 1934–1954 Gmina zbiorowa Zarszyn została utworzona 1 sierpnia 1934 roku w powiecie sanockim w woj. lwowskim z dotychczasowych jednostkowych gmin wiejskich: Bażanówka, Besko, Długie, Dudyńce, Jaćmierz, Jędruszkowce, Markowce, Mymoń, Nowosielce, Odrzechowa, Pielnia, Pisarowce, Pobiedno, Posada Jaćmierska, Posada Zarszyńska, Strachocina i Zarszyn. Gminy te przekształcono 17 września 1934 w 17 gromad (sołectw) gminy ZarszynLwowski Dziennik Wojewódzki. 1934, nr 19, poz. 113.
Po wojnie gmina znalazła się w powiecie sanockim w nowo utworzonym woj. rzeszowskim. Według stanu z 1 lipca 1952 liczyła nadal 17 gromadWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa.
Gmina została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin. Jej obszar wszedł w skład nowych gromad: Besko, Jaćmierz, Markowce, Nowosielce, Odrzechowa, Pakoszówka i ZarszynUchwała Nr 33/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu sanockiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 18 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 5 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 30 listopada 1954 r., Nr. 11, Poz. 41).
1973– Gminę Zarszyn reaktywowano w związku z kolejną reformą administracyjną 1 stycznia 1973 w woj. rzeszowskim, tym razem w powiecie krośnieńskim. Gmina objęła 12 sołectw: Bażanówka, Besko, Długie, Jaćmierz, Mymoń, Nowosielce, Odrzechowa, Pielnia, Poręby, Posada Jaćmierska, Posada Zarszyńska i ZarszynUchwała Nr XVIII/56/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 4 grudnia 1972 w sprawie utworzenia gmin w województwie rzeszowskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 5 grudnia 1972, Nr 16, Poz. 193)..
Nowa gmina Zarszyn objęła obszar znacznie mniejszy niż w odsłonie sprzed 1954 roku, ponieważ część jej dawnego terytorium włączono do gmin: Bukowsko (Dudyńce i Pobiedno) i Sanok (Jędruszkowce, Markowce, Pisarowce i Strachocina) w powiecie bieszczadzkim.
1 czerwca 1975 roku gmina znalazła się w nowo utworzonym woj. krośnieńskim.
Gminę Zarszyn zredukowano ponownie 2 kwietnia 1991, kiedy to z części jej obszaru (sołectwa Besko, Mymoń i Poręby) utworzono nową gminę Besko.
Od 1999 ponownie w powiecie sanockim, w nowym województwie podkarpackim.
Struktura powierzchni Według danych z roku 2002 gmina Zarszyn ma obszar 105,96 km², w tym: użytki rolne: 67% użytki leśne: 25%
Gmina stanowi 8,65% powierzchni powiatu.
Demografia Dane z 31 grudnia 2018 r. Opis Ogółem Kobiety MężczyźniJednostka osób % osób % osób %Populacja 9321 100 4812 51,62 4509 48,38Gęstość zaludnienia[mieszk./km²]
Struktura demograficzna w 2018
Gmina ZarszynLiczbaludnościW wiekuod 2-17 latW wieku
od 18-60 latW wiekuod 61 lat Ogółem9321178255751964Kobiety481288627701156Mężczyźni45098962805808
Struktura demograficzna w 2018 Lp.MiejscowośćLiczba ludnościUrodzeniaZgonyogółemkobietymężczyźniogółemkobietymężczyźni1.Bażanówka8119454132.Długie1611148611563.Jaćmierz79474311654.Nowosielce1362138515785.Odrzechowa1164178916886.Pastwiska225- - -4317.Pielnia943157812578.Posada Jaćmierska4857253 -39.Posada Zarszyńska94676182610.Zarszyn98011651147Razem93211005347954154
Sołectwa Bażanówka, Długie, Jaćmierz, Jaćmierz Przedmieście, Nowosielce, Odrzechowa, Pastwiska, Pielnia, Posada Jaćmierska, Posada Zarszyńska, ZarszynStrona gminy, sołectwa
Sąsiednie gminy Besko, Brzozów, Bukowsko, Haczów, Rymanów, Sanok
Przypisy Raport o stanie Gminy Zarszyn za rok 2020. s. 6
Linki zewnętrzne Archiwalne wydania Głos Zarszyna (2016–2024)
Kategoria:Pogórze Bukowskie