thumb|200px|Herb Jasieńczyk Wacław Karczewski, pseudonim Marian Jasieńczyk (ur. 1855 w Woli Siennieńskiej, zm. 24 listopada 1911 w Krakowie) – bibliotekarz Muzeum Narodowego Polskiego w Raperswilu, pisarz i dziennikarz.
Życiorys Rodzina pieczętowała się herbem Jasieńczyk, stąd pseudonim Jasieńczyk. Syn Feliksa Franciszka i Justyny baronowej Heydel (1836–1864). Matka Wacława zmarła w wieku 27 lat. Wacław liczył wówczas 9 lat.
Dzieciństwo spędził w rodzinnym majątku Wielgie, gdzie wychowywał się wraz ze swoimi krewnymi – przyszłym malarzem Jackiem Malczewskim i przyszłym historykiem Karolem Potkańskim. W młodości kształcił się pod kierunkiem Adolfa Dygasińskiego. W latach (1873–1877) przebywał w Krakowie ucząc się w szkole średniej, następnie w Wyższej Szkole Przemysłowo-Handlowej w Krakowie. W Krakowie odbył też roczną służbę wojskową. W latach (1877–1884) przebywał we własnym majątku ziemskim Kuczki w powiecie radomskim, przewodząc okolicznej „złotej młodzieży”. Lata 1894–1898 spędził w Genewie.
Karierę dziennikarską rozpoczął od zamieszczenia korespondencji na łamach „Wędrowca”. Publikował też przekłady z literatury francuskiej, wiersze, opowiadania i jednoaktówki. Wtedy to przybrał pseudonim „Marian Jasieńczyk”. Pierwszym znaczącym sukcesem Karczewskiego był dramat Lena. Sztukę tę wystawiano w Łodzi, Warszawie, Krakowie, Lwowie i Petersburgu. Grała w niej m.in. sławna aktorka Maria Wisnowska. Nagrodzony za dramat Lena w 1885 roku na konkursie im. Bogusławskiego ogłoszonym przez „Gazetę Polską”Ś.p. Wacław Karczewski Czas 1911 nr 541 z 26 listopada s. 1-2. Przez wiele lat pracował jako dziennikarz, m.in. Kurjera Warszawskiego (1888–1893).
Następnie od 1900 roku do 1910 jako bibliotekarz w Muzeum Rapperswilskim, gdzie podjął starania mające na celu uzdrowienie tamtejszych spraw organizacyjnych i stosunków personalnych. Akcja ta jednak spotkała się z oporem władz muzealnych i zakończyła złożeniem przez Karczewskiego dymisji. Wkrótce nastąpiła spowodowana gwałtowną chorobą śmierć pisarza (w kilka godzin po przewiezieniu na polską ziemię), co spowodowało, że prasa ówczesna okrzyknęła go „ofiarą raperswilskiego skandalu”. U podnóża zamku w Rapperswilu Karczewski wzniósł dworek, nazwany: „Zagroda”, który stał się ośrodkiem życia towarzyskiego polskiego środowiska emigracyjnegoMarek Żukow-Karczewski, Sprawa raperswilska, „Życie Literackie”, nr 34, 23.08.1987, s. 1, 10.(M.Ż.K) Marek Żukow-Karczewski, Całe miasto mówiło. O Karczewskim, „Echo Krakowa”, nr 98, 23.05.1995..
Twórczość pierwsza nowela Kruczek drukowana w „Dzienniku Łódzkim” tom nowel Drobiazgów garść (1887) Lena – dramat (1887) Napisał powieści: W Wielgiem (1898) i Mieczek Wieliski – powieść autobiograficzna drukowana w odcinkach w „Słowie Polskim” (1910). Najwybitniejszym osiągnięciem w literackim dorobku Karczewskiego jest powieść W Wielgiem, która doczekała się kilku wydań. Dzieło to, poruszające tematykę wiejską, wyprzedza pod względem tematu (konflikt małżeński w rodzinie chłopskiej), rysunku psychologicznego postaci, techniki opowiadania, sposobu użycia gwary i poetyzacji tekstu, takie utwory, jak np. Chłopi Władysława ReymontaMarek Żukow-Karczewski, op.cit..
Życie prywatne W 1887 roku poślubił Helenę Malczewską, córkę Juliana Malczewskiego, generalnego sekretarza Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego guberni radomskiej. Brat Heleny – Jacek Malczewski był słynnym polskim malarzem. Wacław Karczewski spoczywa na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.
Bibliografia Ilustrowana Encyklopedia Trzaski, Everta i Michalskiego (1923–1927, tom 4, str. 241) Wielka Ilustrowana Encyklopedia Powszechna Saturnina Sikorskiego (1892–1914, tom 34, str. 810-811 Encyklopedia Powszechna Orgelbranda (1898–1904, tom 8, str. 113)
Przypisy
Linki zewnętrzne Publikacje Wacława Karczewskiego w bibliotece Polona
Kategoria:Bibliotekarze Muzeum Polskiego w Rapperswilu Wacław Karczewski Kategoria:Polscy prozaicy Kategoria:Polscy dziennikarze Kategoria:Urodzeni w 1855 Kategoria:Zmarli w 1911 Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim