mały|Herb Hrabstwa Iwienieckiego Hrabstwo iwienieckie – klucz, zespół majątków ziemskich, prywatna jednostka terytorialno-administracyjna utworzona przez podskarbiego wielkiego litewskiego Jana Michała Sołłohuba po zakończonym sukcesem w 1743 r. długoletnim procesie o Iwieniec.
Historia Miasteczko Iwieniec stanowiło własność Sołłohubów już w XVI wieku. Po zakończeniu procesu sądowego w 1743 r. oraz po dokupieniu sąsiednich Starzynek Iwinieckich (1745 r.) i wykupieniu szeregu majątków szlacheckich powstały rozległe dobra ziemskie, których centrum znajdowało się w Iwieńcu, a które nazywano hrabstwem iwienieckim.
Hrabstwo iwienieckie było zarządzane przez syna Jana Michała, Antoniego Sołłohuba, generała artylerii litewskiej, żonatego z Brygidą z Radziwiłłów (córka Mikołaja Faustyna Radziwiłła). Po śmierci ojca Antoni Sołłohub odziedziczył hrabstwo. Z kolei po śmierci Antoniego w 1759 r. zarządzane było przez wdowę, a następnie stało się własnością wnuka podskarbiego, Jerzego Sołłohuba, posła na sejm 1776 r., starosty ejszyskiego. Hrabstwo odziedziczyła w 1777 r. wdowa Marianna, 2-vo Brühlowa, starościna warszawska, żona Alojzego Fryderyka Brühla. Po jej przedwczesnej śmierci (1782) Iwieniec stał się dziedzictwem nieletniej prawnuczki podskarbiego Sołłohuba, Józefy Sołłohubówny. W latach 1783–1784 toczył się proces w Trybunale Głównym Litewskim w Wilnie i proces eksdywizorski w Iwieńcu w sprawie uregulowania zadłużeń powstałych jeszcze za życia Jerzego Sołłohuba.
Opis Według stanu z 1784 r. hrabstwo obejmowało następujące wsie i folwarki: w parafii Iwieniec: Abramowszczyzna Ambrożeje Borowikowszczyzna Czesnoki Dziakowszczyzna Grabowszczyzna Iwieniec Królewszczyzna Konapliszcze Kozarezy Klepaczszczyzna Kichicki Mazulewszczyzna Mądrowszczyzna Miedziewszczyzna Mieszkucie Moskalewszczyzna Pupki Rudnia Rodziejowszczyzna Staniuszki Szykucie Tołkany Tkacze Wasiszki Woytkowszczyzna Zamościany w parafii Kamień: Adamki Pohorełka Siwica dwór Siwica wioska Skiporowce Uhły Jednocześnie na terenie hrabstwa odnotowane zostały następujące majątki należące do Kościoła rzymskokatolickiego: Jurżyszki, folwark proboszcza iwienieckiego (na gościńcu mińskim, mil 3 mierne, na wschodzie letnim) Korduny, klasztoru franciszkanów w Iwieńcu (wioska i karczma, na samą północ, mila duża). Pokucie, klasztoru franciszkanów w Iwieńcu (folwark, karczma, stawek, 2 młynów i kilku osad, na północy, ½ mili)
Zobacz też hrabstwo ordynacja rodowa państwa magnackie
Przypisy
Bibliografia Opis parafii Diecezji Wileńskiej z 1784 roku pod redakcją prof. Józefa Maroszka
Linki zewnętrzne
Uchwała Towarzystwa Rodu Plewako nr 2/2011 z dnia 26 września 2011 r. w sprawie ustanowienia herbu Hrabstwa Iwienieckiego i warunków jego używania (dostęp 2013-07-18)
Kategoria:Gospodarka I Rzeczypospolitej Kategoria:Hrabstwa I Rzeczypospolitej Kategoria:Iwieniec