Karabin maszynowy wz. 38FK – najcięższy karabin maszynowy produkowany w Polsce w latach 1938–1939, uzbrojenie części tankietek TKS w czasie kampanii wrześniowej.

Rodzaje thumb|Tankietka TK-3 uzbrojona w karabin kal. 20 mm thumb|Polscy pancerniacy po przegranej kampanii wrześniowej internowani na Węgrzech w 1939. Widoczne dwie tankietki TK-3 z karabinem 20 mm. Oznaczenie pochodzi od inicjałów firmy, która opracowała broń – Fabryka Karabinów (Państwowa Fabryka Karabinów w Warszawie). Występowały cztery odmiany tego karabinu (model A, B, C i D), z których tylko model A został wprowadzony do uzbrojenia.

Model A – najcięższy karabin maszynowy produkowany w Polsce. Polski najcięższy karabin maszynowy konstrukcji Bolesława Jurka. Do uzbrojenia Wojska Polskiego został wprowadzony w 1939. Zastosowany jako główne uzbrojenie czołgów rozpoznawczych TK-3 i TKS. Broń samoczynno-samopowtarzalna. Działająca na zasadzie krótkiego odrzutu lufy. Posiadał łatwo wymienną lufę z hamulcem wylotowym. Zasilany z magazynka pudełkowego o pojemności 5 lub 10 nabojów lub bębnowego o pojemności 15 nabojów. Mocowany w czołgu za pomocą jarzma kulistego z osłoną pancerną, które opracował Napiórkowski i Miniewski.

Model B – prototyp najcięższego karabinu maszynowego, który opracował W. Lewandowski. Działał na zasadzie odprowadzania gazów prochowych przez boczny otwór w lufie. Zasilanie z taśmy parcianej lub metalowej ogniwkowej lub też z magazynka z donośnikiem sprężynowym.

Model C – prototyp najcięższego karabinu maszynowego, który opracował S. Rytwiński i W. Lewandowski. Działanie jak najcięższy karabin maszynowy Model B. Zasilany z taśmy metalowej ogniwkowej albo parcianej na 200 nabojów, magazynka pudełkowego na 5–10 nabojów, bębnowego o pojemności 100 nabojów. Przewidziano podstawę trójnożną PL20A w zastosowaniu karabinu jako przeciwpancernej broni piechoty. Podstawa była wykonana według projektu Skrzypińskiego i opracowana przez Kowalewicza. W tej wersji najcięższy karabin maszynowy miał być wyposażony w lufę o mniejszej masie i magazynek na 5 nabojów. Natomiast w zastosowaniu jako broni przeciwpancernej i przeciwlotniczej na wyższych szczeblach taktycznych przewidziano ciężką podstawę kołową PC20A, która miała masę 400–500 kg i była opracowana przez L. Kowalewicza. Był również przystosowany do uzbrajania samolotów.

Model D – prototyp najcięższego karabinu maszynowego, który został opracowany przez Bolesława Jurka. Działanie jak Model B. Zasilany z magazynka bębnowego o pojemności 100 nabojów. Przystosowany również do uzbrajania samolotów.

Parametry Dodatkowe dane techniczne dotyczące Modelu A: długość lufy z hamulcem wylotowym: 1476 mm szerokość z rączkami zamkowymi: 202,5 mm

amunicja produkcji polskiej 20 × 140 mm wzór 1938 (wymiennie możliwe było również użycie amunicji Solothurn AG 20 × 138 mm B): masa pocisku ćwiczebnego: 134 g naboju: 320 g długość naboju ćwiczebnego: 205 mm długość łuski: 140 mm pojemność łuski: 55 cm³ zasilanie: magazynek pudełkowy na 5 lub 10 nabojów (masa pełnego magazynka, odpowiednio: 2,43 kg / 4,33 kg) magazynek bębnowy na 15 lub 100 nabojów zapas amunicji w czołgu TKS – 16 magazynków po 5 nabojów zasadniczy sposób strzelania z czołgu TKS – ogień pojedynczyW warunkach bojowych to zalecenie regulaminowe nie zawsze było przestrzegane, na co wskazują relacje uczestników walk: pchr. Romana Orlika () oraz gen. Franciszka Skibińskiego („Żołnierze generała Maczka”, Muzeum Tradycji Niepodległościowych, folder wystawy Łódź 2010; przytoczona w artykule TKS). kąt ostrzału w czołgu TKS: poziomy: 48° pionowy: –7° do +25° obsługa: jako broni przeciwpancernej: 3 żołnierzy jako broni przeciwlotniczej: 6 żołnierzy w czołgu TKS: 1 żołnierz przebijalność pancerza: Odległość [m] Grubość [mm] Pancerz nawęglany100 20200 18300 17400 15500 13 Pancerz jednorodny300 25400 23500 20

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Wielkokalibrowe karabiny maszynowe Kategoria:Polskie karabiny maszynowe Kategoria:Broń kalibru 20 mm