Czepiga długosterna (Urocolius macrourus) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny czepig (Coliidae). Zasiedla Afrykę – pas na południe od Sahary oraz Afrykę Wschodnią. Nie jest zagrożony.
Systematyka Po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego gatunek ten opisał w 1766 roku Karol Linneusz w 12. wydaniu Systema Naturae. Autor nadał gatunkowi nazwę Lanius macrourus, a jako miejsce typowe wskazał Senegal. W 1854 roku Charles-Lucien Bonaparte przeniósł czepigę długosterną i czepigę czerwonolicą do nowego rodzaju Urocolius. Wyróżnia się sześć podgatunków U. macrourus. Etymologia Nazwa rodzajowa Urocolius pochodzi od greckiego słowa ουρα oura (ogon) oraz od nazwy rodzaju Colius, co z kolei pochodzi od greckiego słowa κολοιος koloios, oznaczającego kawkę. Nazwa gatunkowa macrourus oznacza długi ogon.
Podgatunki i zasięg występowania Wyróżnia się następujące podgatunki: U. m. macrourus (Linnaeus, 1766) – Mauretania, Senegal i Gambia do wschodniej Etiopii; obejmuje też populację wyróżnianą niekiedy jako osobny podgatunek syntactus U. m. laeneni (Niethammer, 1955) – Aïr (Niger) U. m. abyssinicus Schifter, 1975 – centralna i południowa Etiopia do północno-zachodniej Somalii U. m. pulcher (Neumann, 1900) – południowo-wschodni Sudan i południowa Somalia przez Kenię do północno-wschodniej Ugandy i północnej Tanzanii U. m. griseogularis van Someren, 1919 – południowy Sudan poprzez wschodnią Demokratyczną Republikę Konga do zachodniej Tanzanii U. m. massaicus Schifter, 1975 – centralna i wschodnia Tanzania.
Środowisko Świetliste lasy terenów półpustynnych, zarośla kolczastych krzewów, zadrzewienia na sawannie, niekiedy ogrody.
Morfologia Długość ciała wynosi 33–36 cm, zaś masa ciała 35–60 gramów. Dziób czerwony z czarnym zakończeniem. Między dziobem i okiem oraz dookoła niego naga, czerwona skóra. Upierzenie w większości płowe do szarawego. Na karku pióra niebiesko opalizują; cecha ta nie występuje u osobników młodych. Na głowie ruchomy czub. Skrzydła niezależnie od odcienia ubarwienia ptaka ciemniejsze od ciała, lotki brązowe. Ogon szarobrązowy z niebieskawym połyskiem. Nogi czerwonawe.
Lęgi Nie ma określonego sezonu lęgowego. Gniazdo umieszczone na drzewie lub krzewie stanowi płytka czarka z gałązek wyściełana trawą. W lęgu 2–3 jaja. Inkubacja trwa 11 dni. W przeciągu dalszych 10 dni pisklęta opuszczają gniazdo, by być karmione poza nim, co jest charakterystyczną cechą czepig.
Status zagrożenia Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje czepigę długosterną za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność populacji nie została oszacowana, ale ptak ten opisywany jest jako szeroko rozpowszechniony i pospolity. BirdLife International uznaje globalny trend liczebności populacji za prawdopodobnie spadkowy.
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Czepigi Kategoria:Ptaki Afryki Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1766 roku Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza