Wąsaczek żółtoczelny (Pogoniulus chrysoconus) – gatunek małego ptaka z rodziny tukanowatych (Ramphastidae). Występuje w Afryce na południe od Sahary. Nie jest zagrożony wyginięciem.
Znaczenie nazwy naukowej Nazwa rodzajowa Pogoniulus jest zdrobnieniem od nazwy rodzaju Pogonias (obecnie Pogonornis); w języku greckim πωγωνιας pōgōnias oznacza „brodaty”. Epitet gatunkowy chrysoconus pochodzi od greckich słów χρυσος khrusos (złoto) oraz κωνος kōnos (szczyt hełmu).
Podgatunki i zasięg występowania Wyróżnia się następujące podgatunki Pogoniulus chrysoconus: P. c. chrysoconus (Temminck, 1832) – południowo-zachodnia Mauretania i Senegal do północno-zachodniej Etiopii, północno-zachodniej Tanzanii oraz północnej Demokratycznej Republiki Konga P. c. extoni (Layard, EL, 1871) – Angola do południowej Tanzanii, południowego Mozambiku i północnej Republiki Południowej Afryki P. c. xanthostictus (Blundell & Lovat, 1899) – południowo-zachodnia i centralna Etiopia.
Habitat Suche zadrzewione tereny, zarośla, nadrzeczne i górskie lasy oraz zadrzewienia na sawannie.
Morfologia Długość ciała wynosi 10,5–12 cm, zaś masa ciała 8–20 g. Długość dzioba wynosi 13 mm, skrzydła 61 mm, ogona 33 mm, zaś skoku 14 mm. Dziób czarny. Czoło żółte, oddzielone czarno od dzioba. Wierzch głowy czarny w białe plamki, podobnie jak i kark. Paski policzkowy, przyżuchwowy i podbródkowy czarne. Pozostała część głowy biała. Gardło, pierś i brzuch jasnożółte, lecz pióra u nasady szare. Pokrywy skrzydłowe żółto-biało-czarne, zaś lotki ciemnoszare, żółto i biało obrzeżone. Sterówki również ciemnoszare, z jasnożółtymi obrzeżeniami.
Pożywienie Żywi się owocami i owadami. Na terenach żerowania agresywny.
Lęgi Gniazdo stanowi dziupla w martwym pniu o szerokości wejścia ok. 10 cm. Niekiedy gniazdo jest przejmowane przez głowaczki białolice (Tricholaema leucomelas). W lęgu 2–4 jaja. W inkubacji biorą udział oba ptaki z pary, lecz nie jest znany jej czas. Młode opuszczają gniazdo po 4 tygodniach od wyklucia.
Status zagrożenia IUCN uznaje wąsaczka żółtoczelnego za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność populacji nie została oszacowana, ale ptak ten opisywany jest jako szeroko rozpowszechniony i pospolity. Ze względu na brak dowodów na spadki liczebności bądź istnienie poważnych zagrożeń dla gatunku BirdLife International ocenia trend liczebności populacji jako prawdopodobnie stabilny.
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Tukanowate Kategoria:Ptaki Afryki Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1832 roku Kategoria:Taksony opisane przez Coenraada Jacoba Temmincka