Annales maximi (łac. największe roczniki) – lista najważniejszych wydarzeń danego roku, spisywana przez przewodniczącego kolegium pontyfików () od początków rzymskiej państwowości do ok. 130 p.n.e. Chociaż najstarsze zapisy zostały zniszczone w wyniku najazdu Galów na Rzym w 390 p.n.e., to - zgodnie z tradycją - te, które przetrwały, posłużyły tzw. annalistom (m.in. Fabiusz Piktor) do zrekonstruowania najwcześniejszych dziejów miasta.

Według Cycerona, w celu zachowania w powszechnej pamięci ważnych wydarzeń, Pontifex Maximus zapisywał je na pobielonej tablicy (), po czym wystawiał na widok publiczny. Tradycja ta miała sięgać najstarszych dziejów Rzymu (; De Oratore II.52). Po upływie roku zapis był przenoszony na papirus, drewniane tabliczki pokryte woskiem lub cienkie tablice brązowe.

Dzięki wypisowi Gelliusza z zaginionej księgi IV Origenes Katona znane są przykłady wydarzeń, które miały szansę znaleźć się w annales. Katon narzekał, że zawierały one głównie informacje o katastrofach, zaćmieniach, zdarzeniach nadprzyrodzonych lub cenach rynkowych ziarna (Attyckie Noce II.28). Wydaje się jednak, że musiały mieć znacznie większą wartość, skoro za pontyfikatu Mucjusza Scewoli (ok. 130 p.n.e.) annales zostały wydane w 80 tomach, co - w połączeniu z rozwojem zawodowego dziejopisarstwa - spowodowało zaniechanie tego obowiązku przez kolejnych wielkich pontyfików.

O rocznikach wspomina również Liwiusz, przyznając jednocześnie, że większość najstarszych zapisów została zniszczona w wyniku pożaru (Ab Urbe condita VI.1), a Plutarch łączy to wydarzenie z najazdem Celtów na Rzym w 390 p.n.e. (Numa I.1). Z tych, które pozostały, korzystali tzw. annaliści, próbujący już w III wieku p.n.e. odtworzyć najdawniejsze dzieje miasta. Jednak według dzisiejszych historyków dzieła najważniejszego z nich Fabiusza Piktora zawierały dużą dozę twórczości własnej, która przetrwała pośrednio w pracach Liwiusza i Dionizjusza z Halikarnasu. Dlatego też opis początków Rzymu zawarty w ich pracach należy traktować jako legendarny.

Przypisy

Kategoria:Kultura starożytnego Rzymu