thumb|Ślub Pauliny von Württemberg w 1898 w Stuttgarcie. Ks. Wilhelm po prawej Wilhelm Karl August von Schaumburg-Lippe (ur. 12 grudnia 1834 w Bückeburgu, zm. 4 kwietnia 1906 w Pałacu w Ratibořicach koło Nachodu) – książę Schaumburg-Lippe, generał kawalerii cesarskiej i królewskiej Armii.

Życie Dzieciństwo i młodość Wilhelm przyszedł na świat jako drugi syn panującego księcia Jerzego Wilhelma Schaumburg-Lippe i jego małżonki, księżnej Idy Waldeck i Pyrmont. Miał ośmioro rodzeństwa: następcę tronu księcia Adolfa urodzonego dnia 1 sierpnia 1817, księżną Matyldę urodzoną 11 września 1818, księżną Adelajdę urodzoną 9 marca 1821, księżną Idę urodzoną 26 maja 1824 i księżną Elżbietę urodzoną 5 marca 1841. Troje zmarło we wczesnym dzieciństwie. Jego pierwszym wychowawcą był radca Emil Begemann, który w późniejszym czasie został mianowany nadwornym kaznodzieją. W dalszych latach opiekę nad księciem sprawowali: August Wolrad von Baumach i Hermann LindingerWilhelm Prinz zu Schaumburg-Lippe – Ein Bild seines Lebens und Wirkens von Otto Elster, Neustadt an der Mettau 1906, s. 3..

Lindinger poza lekcjami stale towarzyszył księciu w licznych wycieczkach, przejażdżkach po wodzie i jeździe na łyżwach. Potrafił znakomicie wpływać na jego liczne zainteresowania i wspaniale rozwijać w księciu zmysł praktyczny. Od roku 1852 udzielano Wilhelmowi lekcji w dziedzinie nauk militarnych, rysunku planistycznego, fortyfikacji, taktyce itd. Jego wojskowymi instruktorami zostali porucznik Prätorius i Mensing oraz inni oficerowie z książęcej sekcji strzelców. Odbył również służbę praktyczną. Kiedy to kształcenie dobiegło końca, w dniu swoich urodzin 12 grudnia 1853 został mianowany porucznikiem Książęcego Batalionu Strzelców i przydzielony do 1 kompaniiWilhelm Prinz zu Schaumburg-Lippe – Ein Bild seines Lebens und Wirkens von Otto Elster, Neustadt an der Mettau 1906, s. 4.. Lata nauki przedzielone były wieloma podróżnami. Odbywał je w towarzystwie nauczycieli lub rodziców.

W 1854 roku rozpoczął książę Wilhelm studia w Bonn. W okresie studiów uczęszczał na wykłady prawa i nauk politycznych, jednocześnie matematyki i nauk przyrodniczych, którymi się szczególnie interesowałWilhelm Prinz zu Schaumburg-Lippe – Ein Bild seines Lebens und Wirkens von Otto Elster, Neustadt an der Mettau 1906, s. 9.. Był między innymi słuchaczem u profesora Bőcking w dziedzinie „Instytucji” oraz u profesora Bluhme uczącego encyklopedii prawnej. Według świadectw z tamtego okresu Wilhelm charakteryzował się „wzorową pilnością i zapałem do nauki”. W semestrze zimowym 1854/55 od 2 listopada był słuchaczem w dziedzinie pandektów (Prawa rzymskiego), a w semestrze letnim 1855 od 1 maja uczestniczył w wykładach z niemieckiej historii państwa i prawa u profesora Waltera.

W 1859 roku wstąpił do armii austriackiej, której pozostał wierny do końca życia. Służył jako rotmistrz 2 klasy w 7 pułku dragonów, późniejszym 14 pułku dragonów. 29 kwietnia 1885 został mianowany generałem majorem ze starszeństwem z 1 maja 1885. 30 kwietnia 1890 awansowany na marszałka polnego porucznika ze starszeństwem z 1 maja tego roku. W 1898 został szefem 40 galicyjskiego pułku piechoty w Jarosławiu i pozostał nim do śmierci. 10 czerwca 1901 awansował na generała kawalerii.

W Nachod Po śmierci ojca 21 listopada 1860 roku zgodnie z testamentem książę Wilhelm przejął włości w Nachod-Chwalkowitz oraz pałac w Bückeburgu. Zajął się reformą podległej sobie administracji. Zabiegał przede wszystkim o stworzenie fideikomisu. Prace nad jego powstaniem przebiegały powoli. Fideikomis ostatecznie został definitywnie zatwierdzony przez cesarza dopiero w 1873 roku po uregulowaniu spraw finansowych i po wejściu w życie nowej konstytucji Austro-WęgierWilhelm Prinz zu Schaumburg-Lippe – Ein Bild seines Lebens und Wirkens von Otto Elster, Neustadt an der Mettau 1906, s. 35.. W pierwszych latach po objęciu nowych ziem Wilhelm skierował swoją uwagę szczególnie na poprawę hodowli owiec. Wełna była wówczas bardzo wysoko w cenie, tak że dobra owczarnia stanowiła opłacalną lokatę kapitału. Interesował się jak większość opinii publicznej rozbudową kolei. Rozważał rozwój transportu, przesyłu towarów i usług. Był pełen zapału i entuzjazmu. Pisał:

Działalność patriotyczna i polityczna Książę Wilhelm żywo interesował się wszystkimi sprawami życia publicznego, co udowadniał słowem i czynem, a nierzadko i znacznym poświęceniem osobistym. Poprzez swój udział w posiedzeniach parlamentu austriackiego i czujne śledzenie posiedzeń parlamentu czeskiego/landtagu, miał ciągłą styczność z polityką, i to w szerokim, jak i wąskim znaczeniu, a poprzez swoje rozliczne kontakty z cesarzem, rządem i polityką, często służył pomocną radą czy wsparciem. Oddany cesarzowi, austriacki patriota, potępiał wszystkie jednostronne dążenia, obojętnie z której by strony nie pochodziły; krytykował zarówno czeską narodową stronniczość, jak i destrukcyjne tendencje wszechniemieckie; poszukując sprawiedliwego rozwiązania dla uzasadnionych żądań obydwu nacji, szanował równouprawnienie obydwu języków, jednakże nie pozwalał na nieuprawnione wypieranie języka niemieckiego poprzez czeski.

Małżeństwo i rodzina Wilhelm dnia 30 maja 1862 w Dessau poślubił księżniczkę Batyldę von Anhalt-Dessau (1837–1902), córkę księcia Fryderyka Augusta von Anhalt-Dessau i jego żony księżniczki Marii Luizy von Hessen-Kassel. Para miała ośmioro dzieci: Charlottę (ur. 10 października 1864, zm. 16 lipca 1946), Franciszka Józefa (ur. 8 października 1865, zm. 4 września 1881), Fryderyka (ur. 30 stycznia 1868, zm. 12 grudnia 1945) – następcę księcia Wilhelma, Albrechta (ur. 24 października 1869, zm. 25 grudnia 1942) Maksymiliana (ur. 13 marca 1871, zm. 1 kwietnia 1904), Batyldę (ur. 21 maja 1873, zm. 6 kwietnia 1962), Adelajdę (ur. 22 września 1875, zm. 27 stycznia 1971), Aleksandra (ur. 9 czerwca 1879, zm. 5 stycznia 1949)

Odznaczenia Odznaczenia księcia Schaumburg-Lippe to między innymi: Krzyż Honorowy Zasługi Orderu Domowego Lippe (Schaumburg-Lippe) Srebrny Krzyż Zasługi (Schaumburg-Lippe) Medal Zasługi Wojskowej (Schaumbrug-Lippe) Krzyż Wielki Orderu Leopolda (Austro-Węgry) Kawaler Orderu Korony Żelaznej I klasy (Austro-Węgry) Krzyż Zasługi Wojskowej z dekoracją wojenną (Austro-Węgry) Medal Zasługi Wojskowej na czerwonej wstędze (Austro-Węgry) Medal Wojenny (Austro-Węgry) Medal Jubileuszowy Pamiątkowy dla Sił Zbrojnych i Żandarmerii (Austro-Węgry) Odznaka za Służbę Wojskową III klasy (Austro-Węgry) Krzyż Wielki Orderu Orła Czerwonego (Prusy) Krzyż Wielki Orderu Korony Wirtemberskiej (Wirtembergia) Krzyż Wielki Orderu Domowego i Zasługi (Oldenburg) Kawaler Orderu Zasługi Rolniczej (Francja) Order Wierności (Badenia) Order Domowy Nassauski Lwa Złotego (Nassau) Krzyż Wielki Orderu Alberta Niedźwiedzia (Anhalt) Krzyż Wielki Orderu Henryka Lwa (Brunszwik) Krzyż Wielki Orderu Korony Wendyjskiej (Meklemburgia) Krzyż Wielki Orderu Ernestyńskiego (Saksonia-Coburg-Gotha) Order Zasługi Wojskowej I klasy (Waldeck)

Przypisy

Bibliografia

Wilhelm Prinz zu Schaumburg-Lippe – Ein Bild seines Lebens und Wirkens von Otto Elster, Neustadt an der Mettau 1906.

Kategoria:Generałowie kawalerii cesarskiej i królewskiej Armii Kategoria:Niemiecka szlachta Kategoria:Urodzeni w 1834 Kategoria:Zmarli w 1906 Kategoria:Odznaczeni Orderem Olgi