Berthold Beitz (ur. 26 września 1913 w Zemminie, zm. 30 lipca 2013 w Kampen) – niemiecki przedsiębiorca, dyrektor generalny Friedrich Krupp AG oraz wpływowy przemysłowiec Zagłębia Ruhry. Uznanie zyskał dzięki uratowaniu w Polsce ok. 250 żydowskich robotników podczas II wojny światowej. W 1973 roku Beitz otrzymał tytuł Sprawiedliwego wśród Narodów Świata.Berthold Beitz – Jad Waszem

Wczesne życie Berthold Beitz urodził się w Zemminie na Pomorzu Przednim. Rozpoczął karierę bankowca w 1938 roku w Pommersche Bank w Stralsundzie oraz rozpoczął pracę w koncernie petrochemicznym Shell w Hamburgu w tym samym rokuBerthold Beitz, German Steel Industrialist Who Saved Jews, Dies at 99. [dostęp 2013-08-01] ..

II wojna światowa Beitz przerwał pracę w Shellu ze względu na II wojnę światową. Następnie w czasie okupacji wyznaczał w lipcu 1941 roku w Borysławiu pracowników potrzebnych w czasie działań wojennych. W mieście tym mieszkała duża mniejszość żydowska. Wielu Żydów posiadało zawód inżynierów chemików, asystentów laboratoryjnych, mechaników i robotników w dziedzinie przemysłu naftowego.

W czasie wojny był również dyrektorem handlowym niemieckiego przedsiębiorstwa Karpathen-Öl AG, kontrolującego produkcję naftową w Zagłębiu Drohobycko-Borysławskim. Zakład zatrudniał ok. 10 tys. robotników przymusowych, w większości Żydów. W tamtym okresie Beitz uratował życie dwustu pięćdziesięciu Żydom. Podczas każdej z tych akcji był obecny na stacji kolejowej z żądaniem uwolnienia swoich pracowników, co zwiększyło interwencję na inne osoby narodowości żydowskiej. Pomagał Żydom również poprzez wystawianie fałszywych świadectw pracy i ukrywanie ich w swoim domu w czasie działań. W 1944 roku Beitz został wcielony do Wehrmachtu i walczył na froncie wschodnim. Wirtualny Sztetl..

Za swoją działalność w czasie wojny został w 1973 roku odznaczony medalem Sprawiedliwego Wśród Narodów Świata.

Działalność po wojnie Po wojnie wrócił do Hamburga. Od 1952 roku był pełnomocnikiem dyrektora koncernu przemysłowego Alfrieda Kruppa, a po jego śmierci w 1967 roku został przewodniczącym rady fundacji Alfried Krupp von Bohlen und Halbach-Stiftung, a od 1989 roku był jej honorowym przewodniczącym.

Od zakończenia wojny dla Beitza jednym z priorytetowych zadań było porozumienie z Polską. Od końca lat 50. XX wieku uczestniczył w Targach Poznańskich. Tam nawiązał kontakt z premierem Józefem Cyrankiewiczem, który wkrótce zaprosił go do Polski. 6 grudnia 1960 roku, za wiedzą kanclerza RFN Konrada Adenauera przyleciał do Warszawy. Ówczesny korespondent „Frankfurter Allgemeine Zeitung” Hansjakob Stehle opisał tamto wydarzenie następująco: Takiego przyjęcia nie zgotowano po wojnie jeszcze żadnemu zachodnioniemieckiemu gościowiZmarł Berthold Beitz – przedsiębiorca i przyjaciel Polski [dostęp 2013-07-31]..

Działalność Beitza spotkała się z oporem w obu państwach. W RFN Beitza atakowały środowiska wypędzonych, zarzucając mu wspieranie czerwonego przemysłu zbrojeniowego, a dziennikarze nazwali go ambasadorem do zadań specjalnych. Jego misją interesował się również prezydent Stanów Zjednoczonych – John F. Kennedy.

Przełom w polsko-zachodnioniemieckich stosunkach mógł nadejść po utworzeniu w 1969 roku rządu Willy’ego Brandta. Beitz będąc jego wysłannikiem przekazał w tym samym roku Cyrankiewiczowi osobisty list kanclerza, który zawierał propozycję negocjacji. W 1970 roku wraz z Brandtem uczestniczył w podpisaniu traktatu między Polską a RFN w Warszawie.

Bertholdowi Beitzowi przyznano honorowe doktoraty wielu uczelni na świecie, m.in. Uniwersytetu Jagiellońskiego w 1993 roku.

W latach 1972–1988 był członkiem Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego oraz honorowym członkiem tej organizacji aż do śmierci. W latach 1984–1988 był wiceprezydentem, a także członkiem zarządu MKOL-uDeath of Berthold Beitz, IOC Honorary Member [dostęp 2013-07-31] ..

Berthold Beitz zmarł 30 lipca 2013 roku w wieku 99 lat w swoim domku letniskowym w KampenThyssen-Krupp-Chef Hiesinger: „Verneige mich” vor Patriarch Beitz. [dostęp 2013-08-02] .. Następnie Ronald Lauder, przewodniczący Światowego Kongresu Żydów nazwał Beitza Największym Niemcem XX wiekuBerthold Beitz, ThyssenKrupp patriarch who saved wartime Jews, dies aged 99 [dostęp 2013-07-31] ..

Życie prywatne Berthold Beitz był żonaty z z d. HochheimWalter Habel: Wer ist wer? Das deutsche who’s who. XLVI. Ausgabe 2007/08 (Begründet von Walter Habel – vormals Degeners wer ist’s), Lübeck 2007, s. 78., z którą się ożenił w 1939 roku. Małżeństwo miało trzy córki: Barbarę, Susanne i Bettinę, siedmioro wnucząt oraz dziesięcioro prawnucząt.

Nagrody i odznaczenia Sprawiedliwy wśród Narodów Świata (1973) Komandoria z Gwiazdą Orderu Zasługi PRL (1974) Doktor honoris causa Uniwersytetu w Greifswaldzie (1983) Honorowy pierścień miasta Essen (1983) Order Zasługi Nadrenii Północnej-Westfalii (1986) Order Zasługi Republiki Federalnej Niemiec Krzyż Wielki (1987) Wielki Krzyż Zasługi z Gwiazdą i Wstęgą (1979) Wielki Krzyż Zasługi z Gwiazdą (1973) Wielki Krzyż Zasługi (1971) Wielka Złota Odznaka Honorowa z Gwiazdą za Zasługi dla Republiki Austrii (1990) Honorowy senator Uniwersytetu w Greifswaldzie (1991) Doktor honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego (1993) Honorowy obywatel Greifswaldu (1995) Doktor honoris causa Instytutu Naukowego Weizmana (1996) Medal Josefa Neubergera, wraz z żoną Else (1997) Doktor honoris causa Ruhr-Universität Bochum (1999) Nagroda Leo Baecka Centralnej Rady Żydów, wraz z żoną Else (1999) Medal Leibniza na Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften (2000) Order Zasługi Korei Południowej (2001) Złoty Medal Uniwersytetu Wrocławskiego (2003) Honorowy obywatel miasta Kilonia (2003) Honorowy obywatel miasta Bochum (2003) Honorowy senator Niemieckiej Akademii Przyrodników Leopoldina (2005) Honorowy obywatel miasta Essen (2007) Członek Galerii Sław Niemieckiego Sportu (2008) Medal Mosesa Mendelssohna za ratowanie Żydów (2010) Honorowy senator w Heidelbergu (2010) Nagroda Lwa Kopielewa (2012) Medal cesarza Leopolda I na Niemieckiej Akademii Nauk Przyrodniczych Leopoldina (2012) Meklembursko-Pomorski Order Zasługi (2012) Doktor honoris causa Honorowy obywatel miasta Gerlos

Przypisy

Kategoria:Członkowie Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego Kategoria:Doktorzy honoris causa uczelni w Izraelu Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Honorowi obywatele niemieckich miejscowości Kategoria:Niemieccy przedsiębiorcy Kategoria:Niemieccy Sprawiedliwi wśród Narodów Świata Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową za Zasługi dla Republiki Austrii Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Meklemburgii-Pomorza Przedniego Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Nadrenii Północnej-Westfalii Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Federalnej Niemiec Kategoria:Odznaczeni południowokoreańskimi odznaczeniami Kategoria:Urodzeni w 1913 Kategoria:Zmarli w 2013