Ali Szari’ati (; ur. 23 listopada 1933 w Kahak, zm. 19 czerwca 1977 w Southampton) – filozof, rewolucjonista, socjolog i szyicki teolog irański. Skupiał się na socjologii religii. Jest uznawany za jednego z głównych, wpływowych irańskich intelektualistów XX wiekuGheissari, Ali. 1998. Iranian Intellectuals in the Twentieth Century. Austin: University of Texas Press..
Życie Ali Szari’ati urodził się 23 listopada 1933 w wiosce Kahak (ostan Chorasan-e Razawi) w północno-wschodnim IranieRahnema, Ali. 1998, 2000. An Islamic Utopian. A Political Biography of Ali Shari‘ati. London: I.B. Tauris, s. 35.. Rodzina ze strony ojca była związana z szyickim duchowieństwem.
Poglądy Szari’ati przyjął kompletnie nowe podejście do szyickiego islamu, interpretując wiarę pod kątem rewolucjonizmu. Jego interpretacja szyizmu wzywała do rewolucji w świecie, obiecując przy tym zbawienie po śmierci. Szari’ati nazwał swoją ideę „czerwonym szyizmem” w przeciwieństwie do klerykalnego, nierewolucyjnego, „czarnego szyizmu” (safawidzki szyizm)Jarosław Tomasiewicz: Zło w imię dobra. Zjawisko przemocy w polityce. Warszawa 2009, , s. 238.. Jego poglądy są porównywane do katolickiej teologii wyzwolenia peruwiańskiego dominikanina Gutiérreza i brazylijskiego franciszkanina Boffa. Jednym z produktów „czerwonego szyizmu” była irańska lewicowa organizacja Ludowi Mudżahedini.
Podczas studiów w Paryżu, za sprawą kontaktów ze skrajnie lewicowymi intelektualistami paryskimi, na poglądy Szari’atiego wpływ wywarły maoizm i ideologie rewolucyjne w Trzecim Świecie. Szari’ati wierzył, że walka klas razem z rewolucją zapewni sprawiedliwe i bezklasowe społeczeństwo. Z drugiej strony, jego poglądy były pod silnym wpływem islamu imamickiego. Łącząc oba, twierdził, iż szyici nie powinni jedynie oczekiwać nadejścia dwunastego Imama, ale ‘przyspieszyć’ jego pojawienie się poprzez rewolucyjną walkę o sprawiedliwość społeczną, „nawet wykorzystując do tego męczeństwo”. Jego poglądy zostały streszczone w sloganie własnego autorstwa, „każdego dnia jest Aszura, każde miejsce to Karbala”Nasr, Vali, The Shia Revival, Norton, (2006), s. 128–129.. Slogan ten cieszy się dzisiaj wielką popularnością pośród szyitów, bez względu na ich poglądy. Jest używany m.in. przez libański Hezbollah.
Zobacz też irańska rewolucja islamska Abol Hassan Bani-Sadr teologia wyzwolenia islamski socjalizm szariatyzm
Przypisy
Kategoria:Filozofowie muzułmańscy Kategoria:Irańscy pisarze epoki Pahlawich Kategoria:Urodzeni w 1933 Kategoria:Zmarli w 1977 Kategoria:Irańscy teolodzy muzułmańscy Kategoria:Socjolodzy