Janet Jackson's Rhythm Nation 1814 – czwarty album studyjny amerykańskiej piosenkarki Janet Jackson. Został wydany 19 września 1989 przez A&M Records. Pomimo nacisków ze strony wytwórni, aby płyta brzmiała podobnie jak poprzedni album Control, Janet zdecydowała się na stworzenie albumu koncepcyjnego dotyczącego nierówności społecznych i polityki. Współpracując z duetem producenckim Jimmy Jam & Terry Lewis, brała udział w tworzeniu sześciu piosenek pochodzących z albumu. Pozostałe utwory zostały napisane przez Jama i Lewisa, z wyjątkiem piosenki "Black Cat", który jest autorską kompozycją Jackson. Podczas pisania tekstów artystka oraz jej producenci czerpali inspiracje z wiadomości, zwłaszcza dotyczących rasizmu, biedy oraz uzależnień. Pomimo tego, iż krytycy uznali tematykę za zbyt ogólną, żeby dokładnie opisywała dane zjawiska, Janet została ogłoszona wzorem dla młodzieży dzięki świadomym tekstom.
Album powstawał w czasie największej popularności gatunku new jack swing, połączył R&B z brzmieniami industrialnymi oraz używaniem sampli. Tytułowa piosenka, "Rhythm Nation" uosabia wszystkie te cechy, wpływając na kształt trendów w muzyce R&B w następnej dekadzie. Pozostałe piosenki z albumu, od mechanicznych rytmów tanecznych do łagodnych ballad dały możliwość dużej reprezentacji albumu na radiowych playlistach. Z powodu innowacyjnej produkcji muzycznej oraz tematu tekstów, krytycy uważają "Rhythm Nation 1814" za najważniejszą płytę w dyskografii Jackson. Był to drugi w jej karierze album, który dotarł na szczyt amerykańskiego zestawienia Billboard 200. W Australii również zajął pierwsze miejsce na liście sprzedaży albumów, zaś w Japonii, Nowej Zelandii i Wielkiej Brytanii zmieścił się w pierwszej dziesiątce. Album zdobył sześciokrotną platynę i sprzedał się w czternastu milionach egzemplarzy na całym świecie. Pojawił się w takich zestawieniach jak Lista 500 albumów wszech czasów magazynu Rolling Stone oraz w książce 1001 Albumów, Które Musisz Usłyszeć Przed Śmiercią.
Siedem singli z albumu dotarło do pierwszej piątki listy Billboard Hot 100, czyniąc z niej jedyną osobę, która tego dokonała, jeżeli liczyć piosenki wyłącznie z wersji podstawowej albumu. Janet została nominowana za ten album w 9 kategoriach Grammy, wygrywając nagrodę za najlepszy teledysk (Rhythm Nation). Wszystkie teledyski promujące płytę były bardzo często emitowane przez MTV, charakteryzowały się zazwyczaj oryginalnymi choreografiami i motywami militarnymi, zwłaszcza w teledysku do "Rhythm Nation". Rhythm Nation World Tour okazała się być swego czasu najbardziej udaną debiutancką trasą koncertową. Udowodniła ona, że nie jest jedynie wykonawczynią studyjną, ale także zaczęła być znana ze swoich starannie przygotowanych występów. Dzięki trasie wiele młodych kobiet zaczęło naśladować styl wokalistki.
Koncepcja Wraz z sukcesem komercyjnym oraz artystycznym płyty Control, Jackson była zdeterminowana do tego, aby wziąć większy udział w procesie twórczym następnej płyty. Jej wytwórnia, A&M Records zachęcała artystkę do tego, żeby nie zmieniała stylu i zasugerowała jej nagranie pod tytułem Scandal, którego tematem miałaby być rodzina Jacksonów. Choć Janet napisała piosenkę "You Need Me", która była skierowana do jej ojca, jednakże odrzuciła zamierzenia wytwórni i wolała zrealizować własne plany na następny album. Sama piosenka została wydana jako B-side singla Miss You Much. James "Jimmy Jam" Harris, producent płyty przyznał, że podczas pracy często włączał telewizję, przeważnie CNN i to było przyczyną pojawienia się wątku społecznego w takich piosenkach z albumu jak "Rhythm Nation", "State Of The World" i "The Knowledge". Skomentował też, że piosenka "Livin' In The World (They Didn't Make)" została zainspirowana strzelaniną w szkole w Stockton na początku 1989 roku. Jackson była również zainteresowana doniesieniami o młodzieżowych społecznościach z Nowego Jorku. Podczas jednego z wywiadów Janet stwierdziła, że "byłoby wspaniale, gdybyśmy mogli stworzyć własną nację, którą cechowałby pozytywny przekaz i do której każdy mógłby dołączyć." Tytuł albumu jest zainspirowany deklaracją "Jesteśmy nacją bez podziałów geograficznych, złączeni naszymi ideami. Jesteśmy indywidualistami dzielącymi wspólną wizję, dążącymi do świata bez podziałów rasowych" oraz jej credo "Muzyka. Poezja. Taniec. Jedność." Użycie w tytule płyty liczby 1814 miało podwójne znaczenie. Po pierwsze, R (Rhythm) jest osiemnastą literą w alfabecie języka angielskiego, a N (Nation) - czternastą. Oprócz tego, dodatkowym argumentem był fakt, iż hymn Stanów Zjednoczonych Ameryki powstał dokładnie w 1814 roku.
Pod koniec lat osiemdziesiątych protest songi były bardzo powszechne w repertuarze raperów i jednocześnie były rzadko spotykane w innych gatunkach muzycznych. Alex Henderson z AllMusic zauważył, że Jackson wplotła elementy typowego rapu w muzykę pop poprzez poruszanie spraw społecznych w swoich piosenkach. Piosenkarka inspirowała się także innymi świadomymi społecznie artystami, między innymi Tracy Chapman i U2. Uznała swoją matkę, Katherine za jej inspirację. Album został dedykowany właśnie jej. Janet podczas promocji albumu podkreśliła, że wie, iż nie zmieni swoją płytą świata, jednakże chce poprzez swoją muzykę zwrócić uwagę swoich odbiorców na teksty piosenek i skłonić ich do zastanowienia oraz inspiracji.
Produkcja Album został wyprodukowany przez duet producencki Jimmy Jam i Terry Lewis, który pracował z Janet już przy poprzedniej płycie, "Control". Artystka została współproducentką płyty. Przedstawiciel A&M, John McClain został producentem generalnym płyty. Teksty wszystkich piosenek zostały zawarte w albumie. Wszystkie piosenki nagrano w studiu producenckim Flyme Tyme Records w Minneapolis. Jam i Lewis pisali bądź byli współautorami piosenek dla Jackson, zajęli się również aranżacjami, programowaniem oraz grą na instrumentach. Produkcja zajęła siedem miesięcy. Muzycznie płyta składała się z elementów R&B, rapu, muzyki funk, z częstym użyciem syntezatorów. Według Kena Hughesa z Keyboard Magazine, album zawdzięcza swoje surowe brzmienie wykorzystaniu syntezatora Ensoniq Mirage. Jon Pareles z The New York Times docenił album za "różnorodność, oraz dopasowanie piosenek do szerokiego formatu radiowego."
Sample, łączenie śpiewu z rapowaniem oraz blue notes zostały wykorzystane w tytułowej piosence z albumu, "Rhythm Nation". Linia melodyczna pochodzi z utworu "Thank You (Fallentime Be Mice Elf Again)", wykonywanego przez Sly and the Family Stone. Krytyka podkreśliła w późniejszych recenzjach, iż udało się w tej piosence zawrzeć szerokie spektrum ówczesnej muzyki rhythm and blues, co wpłynęło na rozwój tego gatunku muzyki w latach 90. Utwór Escapade został zainspirowany singlem zespołu Martha and the Vandellas pod tytułem "Nowhere to Run" z 1965 roku. Janet planowała nagranie swojej wersji tego utworu, jednakże ostatecznie zdecydowała się napisać nową piosenkę o podobnym brzmieniu. Piosenka "Black Cat" zaprezentowała nowe muzyczne oblicze wokalistki, po raz pierwszy w jej twórczości pojawiły się gatunki jak rock oraz hair metal. Jackson chciała napisać piosenkę o mężczyźnie cierpiącym z powodu uzależnienia od narkotyków i poprosiła Jimmy'ego Jama o wsparcie w jej tworzeniu, jednakże on zaproponował jej współpracę z producentem Jellybeanem Johnsonem, który ostatecznie został współproducentem "Black Cat". Aby nadać piosence heavymetalowe brzmienie, została nagrana dzięki wzmacniaczom Rockman i Marshall Amplification.
Wydanie i promocja Kiedy A&M wydało pierwszy singiel pt. "Miss You Much", wytwórnia wydała oświadczenie, iż nadchodzący album będzie zawierał treści społeczne. W celu jego promocji nakręcono 30-minutowy teledysk o tytule "Rhythm Nation 1814", który został wyemitowany na antenie MTV przed wydaniem albumu. Film kosztował 1,6 miliona dolarów. Janet współpracowała z reżyserem Dominikiem Seną, producentem filmowym Reném Elizondem, Jr. oraz projektantem Vance'em Lorenzinim. Scenariusz został napisany przez Jackson i Senę, opowiada on o historii dwóch chłopców chcących zrobić karierę muzyczną, jednakże nie jest to możliwe ze względu na to, iż jeden z nich staje się ofiarą uzależnień od narkotyków. Ujęcia nakręcono w Los Angeles. Jefferson Graham z USA Today skomentował: "Siostra Michaela Jacksona ma podobne podejście do teledysków co jej brat ... Jak Michael, tańczy z dużą pasją w czarno-białych teledyskach do trzech piosenek - Miss You Much, Rhythm Nation i The Knowledge - zakłada mundur i gra rolę mistycznej postaci dla dzieci". Jon Pareles zauważył, że "film zestawia choreografię ze scenografią ponurego miasta oraz fabuły dotyczącej narkotyków oraz marzeń; wydaje się być ciągiem dalszym do teledysku Michaela Jacksona Bad." Wydany 19 września 1989 roku, album zadebiutował na 28 miejscu Billboard 200 i stopniowo zbliżał się do pierwszego miejsca na tej liście. Pozostał na szczycie zestawienia przez cztery tygodnie i sprzedał się w trzech milionach egzemplarzy w ciągu czterech miesięcy od jego ukazania się. W listopadzie 1989 roku album zdobył złoto, zaś do końca roku zdążył się pokryć dwukrotną platyną. Film Rhythm Nation 1814 został wydany jesienią tego samego roku w formacie VHS. Sprzedał się w ilości czterech milionów kopii. Pierwszy singiel, "Miss You Much" zajął pierwsze miejsce na Billboard Hot 100 i utrzymywał tę pozycję przez cztery tygodnie. Został certyfikowany platyną przez RIAA w listopadzie 1989 roku. Według czasopisma TIME była to druga najlepiej sprzedająca się piosenka tego roku, za Another Day in Paradise Phila Collinsa. Drugi singiel i tytułowa piosenka z płyty, "Rhythm Nation", zdobyła drugie miejsce na amerykańskiej liście przebojów. Stephen Holden z The New York Times określił ją jako "wojskowo-utopijno-tanecznym nawoływaniem o pokój między rasami oraz o wspólną pracę na rzecz lepszego, silniejszego świata". Została certyfikowana złotem w styczniu 1990 roku. "Escapade" został drugim z kolei singlem promującym płytę, który trafił na miejsce pierwsze Billboardu. Został certyfikowany złotem w maju 1990 roku. "Alright" zajęła czwarte miejsce na Hot 100 i tak jak poprzednie piosenki pokryła się złotem. Teledysk był hołdem dla teatru Broadway, gościnnie pojawił się w nim Cab Calloway. "Come Back To Me" zajęła drugie miejsce na Hot 100. Single "Black Cat" oraz "Love Will Never Do (Without You)", wydane w drugiej połowie 1990 roku trafiły na szczyt zestawienia Billboardu. We wrześniu tego samego roku Jackson otrzymała dwie nominacje do MTV Video Music Awards, za najlepszy teledysk dance oraz za choreografię, wygrywając w ostatniej kategorii (wraz z choreografem Anthonym Thomasem).
Recenzje