Karmnik bezpłatkowy (Sagina apetala Ard.) – gatunek rośliny z rodziny goździkowatych (Caryophyllaceae). Występuje w dużej części Europy (bez jej północnej części), w północnej Afryce i południowo-zachodniej Azji. Jako introdukowany rośnie w Australii, Nowej Zelandii, Japonii, we wschodniej Afryce i na obu kontynentach amerykańskich.

W Polsce występuje w zachodniej części kraju, głównie na Dolnym Śląsku, gdzie jest znany z 9 stanowisk położonych w okolicach miejscowości: Głuchów Górny, Taczów, Wysoki Kościół, Jagodzin, Niemstów, Czernikowice, Górzyn, Kłobuczyn i Lipinki ŁużyckiePopiela A. 2001. Karmnik bezpłatkowy. s. 101-103. W: Polska Czerwona Księga Roślin, Kraków 2001. .. Po roku 1990 nie był notowany.

Morfologia Pokrój Roślina zielna o łodydze rozgałęzionej, pokładającej się i podnoszącej, do 3–10 cm wysokości, nagiej lub gruczołowato owłosionej. Liście Naprzeciwległe, równowąskie, na brzegu orzęsione, na szczycie z krótką ostką. Kwiaty Wyrastają pojedynczo w kątach liści na szypułkach nagich lub ogruczolonych. Kwiaty są czterokrotne. Działki są podługowatojajowate, fioletowo lub biało obrzeżone, na wierzchołku kapturkowate i zaostrzone. Płatki są sercowate, białe, krótsze od działek. Podobnie krótsze od nich są też pręciki. Owoce Torebki początkowo otulone trwałymi działkami, później działki rozchylają się a torebka pęka niemal do nasady na cztery klapy. Nasiona drobne, z brodawkowatą łupiną. Gatunki podobne Inne karmniki z czterokrotnymi kwiatami mają albo tępo zakończone działki (pospolity karmnik rozesłany S. procumbens i wymarły w Polsce karmnik nadmorski S. maritima), albo szypułki w czasie owocowania haczykowato zwieszone w dół i z ością na końcu liścia osiągającą 1,5 mm długości (bardzo rzadki i od dawna w Polsce nieodnaleziony karmnik ościsty S. subulata).

Biologia i ekologia Roślina jednoroczna. Kwitnie od maja do września. Liczba chromosomów 2n=12. Porasta pola uprawne, luźne zbiorowiska łąkowe, przydroża i kamieniska.

Zagrożenia i ochrona Gatunek umieszczony w Polskiej czerwonej księdze roślin (2001) w kategorii VU (narażony). W wydaniu z 2014 roku otrzymał kategorię CR (krytycznie zagrożony). Tę samą kategorię posiada na polskiej czerwonej liście (2016).

Przypisy

Kategoria:Goździkowate