thumb|400px|Prawidłowy obraz przełyku w badaniu z kontrastem barytowym 1. Łuk aorty 2. Lewe oskrzele główne 3. Lewy przedsionek
RTG kontrastowe przełyku – radiologiczne badanie obrazowe pozwalające na ocenę czynnościową górnego odcinka przewodu pokarmowego przede wszystkim przełyku i w mniejszym stopniu żołądka.
Zasady Badanie jednokontrastowe Polega na doustnym podaniu środka kontrastującego. Podanie niewielkiej ilości pozwala uwidocznić rysunek błony śluzowej, większa ilość powala na ocenę światła i zarysów ściany przełyku.
Badanie dwukonstrastowe Polega na podaniu najpierw środków zwiotczających, następnie doustnie preparatów gazotwórczych i przeciwpienistych lub wprowadzeniu powietrza do żołądka, a następnie niewielkiej ilości środka kontrastującego. Pozwala na dokładną ocenę błony śluzowej przełyku.
Technika badania Pacjenci przed badaniem nie wymagają przygotowania. W celu uwidocznienia przełyku podawane jest doustnie zawiesinę siarczanu baru, przy podejrzeniu perforacji przełyku mają zastosowanie rozpuszczalne w wodzie związki jodu. W czasie badania wykonywana jest seria zdjęć w pozycji na stojąco, na leżąco na plecach i na brzuchu oraz w pozycji niskiego skłonu.
Anatomia radiologiczna Początkowy odcinek przełyku położony jest w linii środkowej ciała w obrębie szyi na wysokości trzonów kręgów C6–C7 i nie rzutuje się na tchawicę. W zakresie klatki piersiowej odległość przełyku od kręgu Th1 stopniowo wzrasta, od strony lewej wpukla się łuk aorty, następnie od przodu lewe oskrzele główne i lewy przedsionek serca.
Przełyk na gładkie zarysy, szerokość światła jest zależna od jego wypełnienia i napięcia błony mięśniowej. Widoczne na zdjęciu po przejściu kontrastu barytowego 2–3 równoległe zacienienia odpowiadają bruzdom w których pozostał kontrast, a pasmowate przejaśnienia o grubości 2–3 mm odpowiadają podłużnym fałdom błony śluzowej.
W trakcie procesu przechodzenia pokarmu do żołądka, połknięty kęs pokarmu wywołuje otworzenie zwieracza górnego przełyku. Powstaje tak zwany skurcz pierwszorzędowy (pierwotny), rozpoczynający się przy gardle, który ma prędkość 2–4 cm/s i przechodzi przez przełyk po 5–10 sekundach. Siła fali perystaltycznej narasta wraz z odległością od gardła, tak że po dojściu do żołądka powoduje otworzenie zwieracza dolnego przełyku. Mechanizm ten działa jedynie w trakcie płytkiego oddychania i w czasie wydechu, jeżeli natomiast w momencie dochodzenia pokarmu do przepony nastąpi głęboki wdech, to zatrzyma się on tuż powyżej rozworu przełykowego przepony, a przełyk w tym miejscu ulegnie charakterystycznemu rozszerzeniu tworząc owalną lub okrągłą tzw. bańkę przeponową przełyku mającą gładki zarys ścian.
Ocena RTG kontrastowe przełyku radiologiczne badanie obrazowe pozwalające na ocenę czynnościową górnego odcinka przewodu pokarmowego przede wszystkim przełyku i w mniejszym stopniu żołądka. Jest badanie dodatkowe zarówno w chorobach przełyku jak i chorobach przebiegających z uciskiem przełyku z zewnątrz:
Choroby przełyku zaburzenia czynnościowe przełyku ciało obce w przełyku perforacja przełyku achalazja przełyku oparzenia przełyku przepuklina rozworu przełykowego uchyłki przełyku żylaki przełyku rak przełyku twardzina przełyku
Choroby przebiegające z uciskiem przełyku z zewnątrz nieprawidłowe naczynia prawostronny łuk aorty szyjny łuk aorty podwójny łuk aorty koarktacja aorty wydłużenie aorty tętniak aorty przetrwały przewód tętniczy nieprawidłowe odejście tętnic podobojczykowych nieprawidłowe odejście tętnicy płucnej lewej zmiany w zakresie serca powiększony lewy przedsionek serca powiększona lewa komora serca zmiany w zakresie osierdzia wysięk nowotwory torbiele zmiany w zakresie płuc rak płuca nowotwory łagodne płuc torbiel oskrzelowopochodna zmiany w zakresie śródpiersia nowotwory złośliwe nowotwory łagodne powiększone węzły chłonne przepuklina okołoprzełykowa marskość szczytów płuc (ucisk rzekomy)
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Obrazowanie medyczne Kategoria:Gastroenterologia