Sport w Opolu – Opole jest miastem z wysokimi walorami rekreacyjno-turystycznymi, który jest również bogaty w tradycje sportowe. Popularne dyscypliny sportowe w Opolu to m.in. piłka nożna, żużel, hokej na lodzie, piłka ręczna, podnoszenie ciężarów, kolarstwo.
Historia Sport w Opolu zaczął pisać swoją historię jeszcze przed I wojną światową. W 1911 powstało Opolskie Towarzystwo Gimnastyczne Sokół, pierwszym prezesem klubu był Tadeusz Koraszewski. W Opolu urodzili się znani sportowcy reprezentujący Niemcy: lekkoatletka Lilo Peter i piłkarz ręczny Bernhard Kempa – prekursor rzutu na bramkę zw.Kempa-TrickSebastian Bergiel: Odra Opole Antoniego Piechniczka w latach 1975–1979, s.11 Piłka nożna na Opolszczyźnie do czasu powstania OKS Odra Opole.
Po zakończeniu I wojny światowej reaktywowano działalność wielu organizacji sportowych. W 1921 utworzono Okręg Opolskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, jednak jego rozwój został zatrzymany w wyniku górnośląskiego plebiscytu. Jednym z pierwszych klubów sportowych na Ziemi Opolskiej był założony w 1924 PKS GrudziceSebastian Bergiel: Odra Opole Antoniego Piechniczka w latach 1975–1979, s.12 Piłka nożna na Opolszczyźnie do czasu powstania OKS Odra Opole. W 1927 rozegrano pierwszy oficjalny mecz pomiędzy polskim i niemieckim zespołem. Wówczas to polski PKS Opole zremisowało FC Preussen z Opola 1:1. Niemieckie kluby w Opolu nie pozwalały na treningi na ich murawie. W 1930 w Opolu przy ul. Oleskiej został oddany do użytku pierwszy stadion sportowy, a także obok stadionu basen otwarty przy placu Róż.
Po zakończeniu działań wojennych w 1945 został założony w Opolu pierwszy klub sportowy po powrocie miasta na polską ziemię, ZZK Leopolia (dziś Kolejarz Opole), potem Leonard Olejnik założył Odrę Opole, potem powstał m.in.: Milicyjny Klub Sportowy (dziś Gwardia Opole) czy Lwowianka OpoleSebastian Bergiel: Odra Opole Antoniego Piechniczka w latach 1975–1979, s.17 Piłka nożna na Opolszczyźnie do czasu powstania OKS Odra Opole.
Na początku drugiej połowy lat 40. w Opolu najbardziej popularna była piłka ręczna, a w samym mieście aż sześć klubów posiadających sekcję tej dyscypliny sportu. Potem piłka ręczna przestała być popularna na rzecz piłki nożnej. W 1948 u doszło do połączenia Odry Opole z Chrobrym i Lwowianką, nazwa klubu została zmieniona na Budowlani (w 1958 wróciła do tradycyjnej nazwy).
Drugą poza piłką nożną popularną dyscypliną sportu był hokej na lodzie, której sekcja w Odrze Opole została założona w grudniu 1946 przez Ernesta Żołędziowskiego, który założył też sekcję pływacką Odry OpolePowojenne Opole tętniło sportem [dostęp:2012-12-23].
Początkowo miejscem treningów hokeistów Odry Opole był Staw Zamkowy przy ul. Barlickiego, później zawodnicy przenieśli się na korty tenisowe przy ul. Oleskiej, gdzie powstały dwa lodowiska: mniejsze przeznaczone dla mieszkańców i większe dla hokeistów. Na zimowych igrzyskach w Oslo 1952 miał miejsce pierwszy występ opolskich sportowców: do kadry zostali powołani hokeiści Odry Opole Zdzisław Trojanowski i Rudolf Czech. Większość hokeistów grało również w drużynie piłkarskiej Odry Opole.
W Melbourne 1956 na letnich igrzyskach olimpijskich po raz pierwszy wystąpił sportowiec z klubu opolskiego – lekkoatletka Budowlanych Opole Anna Wojtaszek, która po tych igrzyskach została w Australii i reprezentowała ten kraj na następnych igrzyskach. Na igrzyskach w Monachium 1972 opolscy sportowcy zdobyli pierwsze medale: złoto Zbigniew Gut – członek piłkarskiej kadry Kazimierza Górskiego, Stanisław Szozda i Edward Barcik zdobyli srebrny medal w kolarskim wyścigu drużynowym oraz brązowy Benedykt Kocot w tandemach w kolarstwie torowym.
W latach 70. narodziła się potęga sportu żużlowego. Zawodnicy Kolejarza Opole z sukcesami startowali na krajowych rozgrywkach. 2 września 1973 na Stadionie Śląskim zawodnik Kolejarza, Jerzy Szczakiel zdobył tytuł indywidualnego mistrza świata.
W latach 70. w Opolu narodziła się również potęga sekcji Odry Opole podnoszenia ciężarów, której zawodnicy z sukcesami reprezentowali miasto na zawodach krajowych i międzynarodowych.
Następne lata dla opolskiego sportu nie były zbyt udane. Z powodu problemów finansowych zlikwidowano wiele sekcji Odry Opole m.in. hokeja na lodzie, podnoszenia ciężarów. W 1989 założono klub podnoszenia ciężarów Budowlani Opole, którego zawodnicy również odnosili sukcesy. Sukcesy zaczęli również odnosić judocy AZS-u Opole.
Na początku XXI wieku z powodu problemów finansowych rozwiązano wiele klubów sportowych m.in.: Odra Opole, Orlik Opole, Agra-Marioss Opole.
Aktywne kluby sportowe w Opolu Klub Rok założenia Sekcje AZS Opole 1966 koszykówka, siatkówka, kajakarstwo, lekkoatletyka, short track Budowlani Opole 1989 podnoszenie ciężarów Capoeira Porto de Minas 1990 capoeira CPPA Opole 2004 capoeira Forca Brava Opole 2008 jiu-jitsu Groszmal Opole 1994 piłka nożna Grudzice Opole 1987 piłka nożna Gwardia Opole1945 piłka ręczna, judo, MMA HK Opole2020 hokej na lodzie Kolejarz Opole1957 żużel LKS Ziemia Opolska kolarstwo Lutadores Opole 2002 MMA MOS Opole 1997 piłka ręczna, siatkówka, koszykówka, lekkoatletyka, kajakarstwo, tenis stołowy, badminton, strzelectwo, sporty siłowe, pływanie Odra Opole 1945 piłka nożna Opolski Klub Karate Kyokushin 1988 kyokushin Opolski Klub Rowerowy kolarstwo Orlik Opole 1998 hokej na lodzie OTK Opole kajakarstwo Piast Opole łyżwiarstwo figurowe Piruette Opole 2005 łyżwiarstwo figurowe Rodło Opole 1996 piłka nożna Sagat Gym Opole 2012 boks tajski SMS LO2 Opole siatkówka kobiet Sparta Opole piłka nożna Tempo Opole 1996 piłka nożna Trolik Opole 2001 unihokej Unia Opole 1996 piłka nożna kobiet Versus Opole futsal Vetrim Opole strzelectwo Wiking Opole 2000 piłka nożna Wolverines Opole 2011 futbol amerykański Zryw Opole piłka nożna, pływanie
Sport w Opolu według dyscyplin sportowych thumb|Engelbert Jarek – piłkarz Odry Opole|200px thumb|Wojciech Tyc – piłkarz Odry Opole|200px thumb|Roman Wójcicki – piłkarz Odry Opole|200px thumb|Józef Żymańczyk – piłkarz Odry Opole|200px Piłka nożna Odra Opole
Najbardziej utytułowanym klubem piłkarskim w Opolu jest Odra Opole. Klub rozegrał w swojej historii 22 sezony w Ekstraklasie. W sezonie 1963/64 zajął trzecie miejsce w I lidze – najwyższe do tej pory w historii swoich występów w ekstraklasie. Klub ma na swoim koncie również Puchar Ligi Polskiej zdobyty w edycji 1977 oraz pięciokrotnie dotarł do półfinału Pucharu Polski (1955, 1962, 1967, 1981, 2001).
Najwybitniejszymi zawodnikami Odry Opole byli: Engelbert Jarek, Norbert Gajda, Konrad Kornek, Henryk Szczepański, Henryk Brejza, Bernard Blaut, Antoni Kot, Bohdan Masztaler, Zbigniew Gut, Wojciech Tyc, Zbigniew Kwaśniewski, Józef Młynarczyk, Roman Wójcicki, Józef Adamiec. Barwy Odry Opole reprezentowali również tacy piłkarze jak: Alfons Kania, Ryszard Wrzos, Henryk Prudło, Zbigniew Bania, Zygfryd Blaut, Wiesław Łucyszyn, Józef Zwierzyna, Ryszard Dziadek, Karol i Edward Kotowie, Andrzej Krupa, Józef Klose, Bogdan Harańczyk, Franciszek Rokitnicki, Wiesław Korek, Alfred Bolcek, Paweł Król, Dariusz Wolny, Adam Ledwoń, Józef Żymańczyk, Maciej Michniewicz, Tomasz Copik.
Juniorzy Odry Opole są bardziej utytułowani: mistrzostwo Polski juniorów U-19 (1972), wicemistrzostwo Polski juniorów U-19 (1968, 1976, 1981) oraz brązowy medal mistrzostw Polski juniorów U-19 (1984).
Sezon Miejsce M Z R P BZ BS +/− Pkt 1953 11/12 22 4 8 10 25 38 -13 16 1956 7/12 22 8 4 10 34 41 -10 20 1957 10/12 22 8 2 12 27 48 -21 18 1958 11/12 22 7 4 11 23 36 -10 18 1960 4/12 22 10 7 5 43 28 +15 27 1961 6/14 26 9 10 7 51 35 +16 28 1962 4/14 14 7 2 5 18 12 +6 14 1962/1963 5/14 26 12 5 9 29 27 +2 29 1963/1964 3/14 26 12 7 7 42 31 +11 31 1964/1965 10/14 26 8 8 10 26 35 -9 24 1965/1966 13/14 26 7 6 13 26 40 -14 20 1967/1968 10/14 26 7 9 10 20 33 -13 23 1968/1969 9/14 26 8 8 10 28 33 -5 24 1969/1970 13/14 26 6 9 11 22 36 -14 21 1971/1972 7/14 26 9 9 8 25 27 -2 27 1972/1973 14/14 26 3 12 11 21 36 -15 18 1973/1974 15/16 30 6 12 12 25 37 -12 24 1976/1977 12/16 30 8 10 12 36 39 -3 26 1977/1978 6/16 30 13 4 13 35 31 +4 30 1978/1979 5/16 30 14 6 10 42 28 +14 34 1979/1980 9/16 30 10 11 9 21 26 -5 31 1980/1981 16/16 30 6 6 18 26 43 -17 26
Unia Opole
Drugim obok Odry Opole odnoszącym sukcesy klubem piłkarskim z Opola jest kobiecy klub Unia Opole. Założony w 1996 przez początkowo był męskim i wojskowym klubem sportowym. Po roku gry w B klasie męska drużyna została rozwiązana ze względu na rezygnację większości zawodników z gry w piłkę z powodu zaangażowania ich w pomoc w usuwaniu skutków powodzi.
Kobieca drużyna została powołana w 2001 przez trenera Andrzeja Mazurka, który uczynił to na prośbę swojej córki. Piłkarki Unii Opole dwa razy do tej pory grały w I lidze: w sezonie 2009/2010, 2010/2011, dwukrotnie docierały do 1/8 finału Pucharu Polski (2007/2008, 2008/2009). W sezonie 2010/2011 piłkarki Unii zostały mistrzynami Polski w futsalu.
Pozostałe kluby piłkarskie Groszmal Opole – założony w 1994, obecnie gra w Klasie B LZS Grudzice – założony w 1987, obecnie gra w Klasie B Rodło Opole – założony w 1996, obecnie gra w Klasie A Sparta Opole Tempo Opole – założony w 1996, obecnie gra w Klasie B Wiking Opole – założony w 2000 Zryw Opole
Hokej na lodzie Opolski hokej na lodzie przez wiele lat reprezentowała hokejowa drużyna Odry Opole, przez wiele sezonów grająca w II lidze. W klubie tym grali m.in. olimpijczycy z Oslo 1952 – Zdzisław Trojanowski, Rudolf Czech a także m.in. Zbigniew Strociak, Stanisław Smajda. Drużyna hokejowa Odry Opole rozpadła się z powodu problemów finansowych pod koniec lat 80.
Orlik Opole
W 2001 roku powstał klub mający na celu kontynuować tradycję hokejowej Odry Opole, Orlik Opole. W sezonie 2002/2003 Orlik Opole wywalczył historyczny awans do hokejowej ekstraklasy. W swoim pierwszym w historii sezonie ekstraklasy 2003/2004 Orlik Opole zajął 5. miejsce. Jednak klub został rozwiązany z powodu problemów finansowych, potem reaktywowany w 2005 roku. Ponownie występowała w najwyższej klasie rozgrywkowej w latach.
Sezon Miejsce Sezon zasadniczy Faza play-off M Z R P ZpD ZpK PpD PpK BZ BS +/− Pkt M Z R P ZpD ZpK PpD PpK BZ BS +/− 2003/2004 5/8 28 10 0 18 0 0 0 0 85 119 -34 30 7 4 0 2 0 1 0 0 25 24 +1 2014/2015 7/10 48 21 0 20 5 0 2 0 151 139 +12 75 3 0 0 3 0 0 0 0 4 11 -7 2015/2016 8/12 42 25 0 14 1 1 1 0 192 135 +57 79 3 0 0 3 0 0 0 0 7 22 -15 2016/2017 5/11 40 12 0 19 1 3 3 2 113 127 -14 49 5 1 0 4 0 0 0 0 15 22 -7 2017/2018 7/11 38 13 0 17 4 2 1 1 118 107 +11 53 4 0 0 4 0 0 0 0 2 23 -21 2018/2019 10/12 42 5 0 30 3 1 3 0 94 210 -116 26 5 1 0 4 0 0 0 0 16 23 -7Faza play-out
HK Opole
10 sierpnia 2020 roku z inicjatywy korporacji Hockey Holdings Group, której prezesem zarządu jest amerykański przedsiębiorca polskiego pochodzenia – Joe Kolodziej, powstał klub hokejowy pn. HK Opole, którego Kołodziej został prezesem oraz do którego sprowadził sztab szkoleniowy i zawodników głównie z Ameryki PółnocnejHokej wraca do Opola! [data dostępu: 2020-08-10]Hokej wraca do Opola. W składzie sama młodzież [data dostępu: 2020-08-18].
Sezon Miejsce Sezon zasadniczy Faza play-off M Z R P ZpD ZpK PpD PpK BZ BS +/− Pkt M Z R P ZpD ZpK PpD PpK BZ BS +/− 2020/2021 /12
Żużel
Jedynym przedstawicielem żużla w Opolu jest Kolejarz Opole. Kolejarz Opole powstał w 1957 w wyniku przekształcenia z Leopolii Opole. Zespół zadebiutował w rozgrywkach ligowych w sezonie 1961.
W ekstralidze Kolejarz Opole spędził 15 sezonów. Najwyższe miejsce w swojej historii występów w ekstralidze Kolejarz zajął w sezonie 1970, gdy zespół prowadzony przez Jana Stormowskiego zakończył rozgrywki na 3. miejscu. Najwybitniejszym zawodnikiem Kolejarza jest Jerzy Szczakiel – pierwszy polski indywidualny mistrz świata na żużlu z 1973. Inni znani zawodnicy to m.in. Stanisław Skowron, Zygfryd Friedek, Leonard Raba, Gerard Stach, Wojciech Załuski.